Mặt trận tổ quốc Việt Nam tỉnh Quảng Trị

http://ubmttqvn.quangtri.gov.vn


Gỡ “nút thắt” trong xây dựng nông thôn mới

(QT) - Theo báo cáo của Văn phòng Điều phối nông thôn mới, tính đến tháng 3/2020 toàn tỉnh Quảng Trị đã có 60/117 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), trong đó có 3 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu với 12/12 tiêu chí. Năm 2020, toàn tỉnh phấn đấu có thêm từ 6-8 xã đạt chuẩn NTM và 1 huyện đạt chuẩn NTM là Cam Lộ. Để hoàn thành mục tiêu đặt ra, tỉnh đã tập trung tháo gỡ những “nút thắt” trong xây dựng NTM.
Huy động mọi nguồn lực để đầu tư hạ tầng giao thông đáp ứng tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Ảnh: HNK

Giải “bài toán” về nợ đọng đầu tư xây dựng cơ bản

 

Thực hiện chương trình MTQG xây dựng NTM, tỉnh Quảng Trị có 8 huyện, thị xã, với 117 xã tham gia. Sau hơn 10 năm thực hiện chương trình, nhờ sự chỉ đạo sâu sát của Trung ương, sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị cùng nỗ lực của người dân nên chương trình xây dựng NTM của tỉnh đã đạt được những kết quả tích cực.

 

Để thực hiện chương trình ý nghĩa này, tỉnh đã chú trọng xây dựng, kiện toàn Ban chỉ đạo (BCĐ) và bộ phận giúp việc. Có 8/8 huyện, thị xã thành lập BCĐ xây dựng NTM huyện, 100% xã thành lập BCĐ cấp xã. Nhờ vậy, nhận thức của các cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân về xây dựng NTM đã có chuyển biến sâu sắc, rõ nét. Kết cấu hạ tầng nông thôn được hoàn thiện, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu sản xuất và sinh hoạt của người dân. Kinh tế nông thôn ngày càng phát triển, có nhiều mô hình chuyên canh, sản xuất theo hướng hàng hóa, có liên kết, tạo lợi nhuận cao cho nông dân. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao. Hệ thống chính trị vững mạnh, an ninh trật tự khu vực nông thôn được đảm bảo.

 

Trong giai đoạn 2011-2020 tỉnh đã huy động được 65.630 tỉ đồng để đầu tư xây dựng NTM, trong đó ngân sách Trung ương hỗ trợ trực tiếp hơn 763 tỉ đồng, ngân sách địa phương đầu tư hơn 948 tỉ đồng, vốn lồng ghép các chương trình, dự án hơn 6.265 tỉ đồng…Trên thực tế, quá trình triển khai thực hiện xây dựng NTM giai đoạn 2011-2015 có một số địa phương do áp lực đạt chuẩn NTM nên đã để phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản (XDCB). Đến cuối năm 2015, theo thống kê của các địa phương, số nợ đọng XDCB là 24.274 triệu đồng. Vì vậy, thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương, UBND tỉnh đã chỉ đạo các địa phương nghiêm túc xử lý tình hình nợ đọng XDCB trong giai đoạn 2016- 2020. Trong đó yêu cầu các địa phương phải bố trí trả nợ, không bố trí vốn cho các công trình khởi công mới và tích cực huy động các nguồn lực khác để xử lý nợ đọng. Do vậy, tính đến cuối năm 2018, tổng nợ đọng XDCB trong xây dựng NTM trên địa bàn chỉ còn 4.164 triệu đồng. Từ đó, UBND tỉnh đã tập trung chỉ đạo UBND các huyện ưu tiên bố trí vốn kế hoạch năm 2019 để thanh toán dứt điểm các công trình, dự án có nợ đọng. Tăng cường công tác chỉ đạo, kiểm tra, kiểm soát nên cơ bản các địa phương đã xử lý dứt điểm nợ đọng XDCB.

 

Chủ tịch UBND huyện Gio Linh Trần Văn Quảng khẳng định: “Huyện đã nghiêm túc thực hiện sự chỉ đạo của UBND tỉnh triển khai rà soát lại tình trạng nợ đọng XDCB trên địa bàn, đặc biệt là tình trạng nợ tiền các nhà thầu. Mặt khác từ nguồn vốn bố trí của Trung ương và tỉnh, hằng năm huyện đã chỉ đạo các xã (là chủ đầu tư) của các công trình, dự án ưu tiên phân bổ vốn cho các công trình đang triển khai, tập trung hoàn thiện dứt điểm từng công trình một, nghiêm cấm việc khởi công mới các công trình, dự án khi chưa chủ động được nguồn đầu tư. Tuy nhiên trên thực tế trước áp lực về đích NTM của một số xã mà điển hình là xã Gio Mỹ vừa được công nhận đầu năm 2020, căn cứ theo tiềm năng của địa phương là tạo được quỹ đất để bán đấu giá nên với nguồn quỹ này, huyện dành 70% kinh phí để xã tập trung xây dựng kết cấu hạ tầng. Vậy nhưng năm 2019, xã Gio Mỹ chưa tổ chức đấu giá được nên huyện đã linh động cho xã tạm ứng tiền của huyện (từ nguồn đấu giá đất) để xã Gio Mỹ chi trả cho các nhà thầu nhằm hoàn thiện kết cấu hạ tầng về đích NTM”. Rõ ràng với sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh trong việc gỡ “nút thắt” nợ đọng XDCB nên các địa phương trong tỉnh đã giải được “bài toán” về XDCB bằng việc nghiêm túc triển khai nhiều giải pháp linh hoạt mà huyện Gio Linh là một ví dụ điển hình.

 

Gỡ khó cho các xã miền núi đặc biệt khó khăn

 

Hiện nay các xã miền núi trên địa bàn tỉnh đạt các tiêu chí về xây dựng NTM còn thấp. Theo thống kê của Văn phòng Điều phối nông thôn mới, ở huyện Hướng Hóa có 24 thôn đạt từ 6-9 tiêu chí, 13 thôn đạt từ 10- 14 tiêu chí, bình quân đạt 9,1 tiêu chí/thôn. Huyện Đakrông có 3 thôn đạt từ 10-14 tiêu chí, 29 thôn đạt từ 5-9 tiêu chí, 1 thôn dưới 5 tiêu chí, tiêu chí bình quân đạt 7,2 tiêu chí/ thôn. Tỉ lệ hộ nghèo còn rất cao bình quân trên 48%, thu nhập bình quân đầu người rất thấp chỉ từ 12-15 triệu đồng/năm. Các tiêu chí chưa đạt chuẩn hầu hết là các tiêu chí về kết cấu hạ tầng như giao thông, cơ sở vật chất văn hóa và các tiêu chí khó thực hiện như thu nhập, hộ nghèo, môi trường và an toàn thực phẩm, tổ chức sản xuất... Mặt khác quá trình xây dựng NTM ở các địa phương gặp khó khăn do năng lực của một bộ phận cán bộ cơ sở, nhất là ở xã miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế.

 

Để thực hiện Đề án hỗ trợ thôn, bản, ấp của các xã đặc biệt khó khăn khu vực biên giới, vùng núi, vùng bãi ngang ven biển và hải đảo xây dựng NTM và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2018-2020, Quảng Trị có 10 xã, 93 thôn thuộc phạm vi đề án, gồm các xã: A Dơi, Ba Tầng, Thanh, Hướng Lập và Hướng Phùng (huyện Hướng Hóa), A Vao, A Bung, Tà Long, Ba Nang và A Ngo (huyện Đakrông). Mục tiêu của tỉnh là phấn đấu đến năm 2020 có từ 37- 47 thôn, bản được công nhận đạt chuẩn NTM, chiếm tỉ lệ từ 40%-50%.

 

Trong năm 2019 từ nguồn vốn dự phòng trung hạn, tỉnh đã ưu tiên tập trung hỗ trợ cho 10 xã thuộc đề án, với số tiền 21.449 triệu đồng. Nguồn vốn này được tập trung hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng để hoàn thiện các tiêu chí chưa đạt. Ngoài ra, thực hiện Nghị quyết số 17/NQ-HĐND ngày 20/7/2019 của HĐND tỉnh trong năm 2020 sẽ tiếp tục hỗ trợ 23.250 triệu đồng cho các địa phương. Tuy nhiên, do khối lượng đầu tư đạt chuẩn ở các địa phương miền núi rất lớn nên mặc dù đã được đầu tư nhưng số lượng tiêu chí đạt chuẩn ở các xã miền núi vẫn còn thấp. Vì vậy, vấn đề quan trọng nhất hiện nay là tỉnh cần tìm ra các giải pháp tháo gỡ những khó khăn vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện thôn, bản xây dựng NTM tại các xã khó khăn vùng biên giới theo Đề án 1385 của Thủ tướng Chính phủ. Bởi trên thực tế đây là các xã vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, cách xa trung tâm huyện nên rất khó khăn trong việc giao lưu, trao đổi để phát triển kinh tế- xã hội, dân cư phân bổ không đồng đều, đời sống kinh tế dựa vào sản xuất nông, lâm nghiệp là chủ yếu; tự cung tự cấp, thu nhập thấp, tỉ lệ hộ nghèo cao, đa số là đồng bào dân tộc thiểu số. Do điều kiện kinh tế của người dân phát triển chậm nên khó khăn trong việc huy động nguồn lực đóng góp của nhân dân để xây dựng các công trình phúc lợi. Nguồn thu ngân sách cấp xã rất ít, từ đó nguồn vốn đầu tư cho hạ tầng cơ sở khó khăn, trong khi đó huy động sức đóng góp của nhân dân phải đảm bảo phù hợp với thu nhập và đời sống của dân nên rất khó vận động đóng góp xây dựng. Mặt khác, đội ngũ cán bộ cấp xã còn thiếu, năng lực còn nhiều hạn chế. Rõ ràng với hiện trạng như hiện nay, việc đạt mục tiêu đề ra trong năm 2020 thực sự rất khó khăn.

 

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hà Sỹ Đồng khẳng định: “Những kết quả về xây dựng NTM ở Quảng Trị là rất đáng trân trọng và tự hào. Tuy nhiên xây dựng NTM là có điểm khởi đầu nhưng không có điểm kết thúc, là một hành trình dài, liên tục và phải vượt qua không ít khó khăn, trở ngại. Nhưng một khi đã nêu cao quyết tâm, tìm ra “nút thắt”, “điểm nghẽn” thì tỉnh phải có giải pháp để tháo gỡ. Những tồn tại về nợ đọng XDCB hay nợ tiêu chí đã từng bước được giải quyết. Quan điểm chỉ đạo của UBND tỉnh là không chạy theo thành tích, không đặt ra số lượng xã về đích mà chú trọng đến chất lượng của các xã đạt chuẩn NTM. Vì thế UBND tỉnh quyết liệt chỉ đạo các địa phương phân bổ đủ nguồn vốn XDCB, nghiêm cấm không để xảy ra tình trạng nợ đọng XDCB. Đối với các xã đặc biệt khó khăn, tỉnh sẽ quan tâm đầu tư vốn để hoàn thiện kết cấu hạ tầng. Tập trung giải quyết tốt các vấn đề về an sinh xã hội, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững... Để đạt được mục tiêu của tỉnh đề ra là đạt được từ 40-50% số thôn, bản đạt chuẩn NTM cần tập trung các giải pháp như đào tạo nghề cho lao động, xây dựng các dự án, các mô hình phát triển sản xuất phù hợp với lợi thế của các xã. Vì xác định lộ trình lâu dài do đó các xã cần rà soát lại tất cả các tiêu chí và tập trung bố trí nguồn lực đầu tư cho các thôn, bản có khả năng, đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức sử dụng nguồn vốn đầu tư một cách có hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí.

 

Tác giả bài viết: Hồ Nguyên Kha

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây