ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TRONG VIỆC ĐÁNH GIÁ SỰ HÀI LÒNG CỦA NGƯỜI DÂN VỀ KẾT QUẢ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI

Thứ hai - 05/02/2024 03:10 437 0
Nguyễn Phong
Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh



1. Đặt vấn đề
Qua hơn 10 năm thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp trong tỉnh nhận thức đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng và thường xuyên để Mặt trận và các tổ chức thành viên góp phần cùng với các ngành, các cấp và các địa phương thực hiện có hiệu quả mục tiêu giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã đề ra nhiều biện pháp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực tham gia thực hiện “Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới” qua đó phát huy nội lực và tinh thần tự chủ, tính chủ động, sáng tạo, vai trò chủ thể của các tầng lớp nhân dân, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân trong xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và giảm nghèo bền vững. Trong đó, đặc biệt là làm cho người dân hiểu lợi ích của việc xây dựng nông thôn mới và khơi dậy sự đồng thuận của bà con trong việc chung tay xây dựng nông thôn mới thông qua việc tuyên truyền những câu khẩu hiệu, lời kêu gọi mang tính “hiệu triệu” lòng người... đến tận từng gia đình.
Trên cơ sở Hướng dẫn số 90/HD-MTTW-BTT, ngày 20/9/2022 của Ban Thường trực, Uỷ ban trung ương MTTQ Việt Nam về việc lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 – 2025. Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp đã phối hợp chặt chẽ với UBND, BCĐ nông thôn mới cùng cấp tiến hành tổ chức Hội nghị triển khai và hướng dẫn nội dung, cách thức, quy trình lấy ý kiến về sự hài lòng của người dân đối với kết quả xây dựng nông thôn mới; thành phần hội nghị bao gồm: cấp ủy, UBND, BCĐ, các đoàn thể ở xã, cấp ủy chi bộ thôn, Ban điều hành, Ban công tác Mặt trận, tổ tự quản... với các bước lấy ý kiến đối với đề nghị công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới; huyện đề nghị đạt chuẩn nông nông thôn mới; thị xã/thành phố đề nghị hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.
Việc tổ chức triển khai phiếu lấy ý kiến đánh giá sự hài lòng của người dân được tiến hành ở khu dân cư do Ban công tác Mặt trận chủ trì cùng với các đoàn thể và Trưởng thôn phối hợp thực hiện. Qua quá trình triển khai lấy ý kiến cũng đã xuất hiện nhiều bất cập như:
(i) Việc tổ chức cho người dân tham gia còn mang tính hình thức, nhiều lúc người dân tham gia vào quá trình mang tính chất đối phó, chỉ theo yêu cầu quy định mà không lựa chọn hình thức tham gia phù hợp với đặc điểm dân cư địa phương. Trên thực tế, nhiều cuộc họp lấy ý kiến người dân được tổ chức chủ yếu để đáp ứng yêu cầu pháp luật, thủ tục chứ không thực chất vì phương án quyết định đã được người dân lựa chọn trước. Những cuộc họp dân để tham gia phần lớn là giao tiếp một chiều, chủ yếu là đại diện đơn vị lấy phiếu phổ biến và rất ít người dân tham gia họp, bày tỏ ý kiến, nếu có ý kiến thì thường theo định hướng tới phương án đã được chính quyền lựa chọn, không thể hiện ý kiến đại diện cho cộng đồng dân cư. Thiếu quy trình cụ thể về sự tham gia với các bước được mô tả chi tiết và các yêu cầu kèm theo khiến việc tổ chức lấy ý kiến của dân cư vào quá trình ra quyết định chỉ mang tính hình thức. Tỷ lệ tham gia của người dân thấp. Dù đã có những quy định về tỷ lệ tham gia nhất định của người dân trong các cuộc họp tại cơ sở nhưng thực tế, nhiều cuộc họp vắng người hoặc còn tình trạng đến muộn, về sớm, bỏ về giữa chừng.
(ii) Việc triển khai lấy ý kiến của cán bộ cơ sở gặp nhiều khó khăn do điều kiện sinh hoạt, tập quán của người dân, buổi ngày ra đồng, đi chợ, tối về nghỉ ngơi sớm để gặp được tất cả người dân trong khu dân cư để thực hiện khảo sát rất khó, mất rất nhiều thời gian, cần một thời gian dài để có thể thực hiện phiếu.  Nhân dân và cán bộ thực hiện lấy ý kiến có cách tiếp cận khác nhau. Do đó đối với chuyên gia cần hỏi các vấn đề khó hơn, khác với lấy ý kiến người dân trong hộ gia đình. Còn nếu hỏi chung chung sẽ khó tổng hợp dữ liệu.
(iii). Lượng phiếu theo quy định của Hướng dẫn 90/HD-MTTW-BTT rất lớn, việc thực hiện lấy ý kiến đã khó, công tác xử lý số liệu, xây dựng báo cáo cũng gặp rất nhiều khó khăn do phải nhập từng phiếu một rất dễ bị thiếu xót, nhập không đầy đủ.
Xuất phát từ thực tế công tác lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng nông thôn mới  ở Ban Công tác Mặt trận, Uỷ ban MTTQ Việt Nam các cấp trong tỉnh. Năm 2023, Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Trị đã
thí điểm lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng nông thôn mới bằng công nghệ số, từ đó công tác lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng nông thôn mới đã có nhiều bước đột phá.                                                                                                                                                                                            
2. Kết quả lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng nông thôn mới bằng công nghệ số
2.1. Phương pháp thu thập số liệu.
Phần mềm Cứu trợ - Thiện nguyện tỉnh Quảng Trị hiện nay đã có hơn 1.500 lượt tải, sử dụng trên các nền tảng điện thoại, đạt 2 triệu lượt truy cập trên nền tảng web. Cấp tài khoản cho hơn 1000 tài khoản cho các bộ Mặt trận các cấp, đặc biệt  801/801 Ban Công tác Mặt trận khu dân cư đã được cấp tài khoản, cơ bản đã sử dụng tốt app trên các thiết bị di động, nhận thấy đây là một lợi thế mà Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh cần khai thác nhằm đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong hoạt động của Mặt trận; trong công tác tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và tích cực tham gia các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước tại địa phương, góp phần hoàn thành tốt Nghị quyết 02 của Tỉnh ủy về chuyển đổi số.
Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã nghiên cứu và tích hợp thành công module lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng nông thôn mới vào hệ thống, đồng thời triển khai thử nghiệm triển khai thực hiện lấy 2.915 ý kiến hài lòng người dân trên địa bàn 9 xã thuộc 3 huyện Vĩnh Linh, Triệu Phong, Hải Lăng.

Ảnh 1. Sau thời gian triển khai đã thu thập được 4.023 ý kiến người đan (Triệu Phong: 1.330 phiếu, Hải Lăng:1.302 phiếu , Vĩnh Linh:1.388 phiếu)
2.2. Phương pháp xử lý thông tin:
 Thông tin thu thập từ phỏng vấn hộ dân hoặc người dân tự thực hiện trên app. Sau khi người dân trả lời hệ thống tự ghi nhận số liệu, tổng hợp và xử lý trực tiếp trên hệ thống.

Ảnh 2. Hệ thống tự tổng hợp số liệu

2.3. Phương pháp phân tích.
Bên cạnh các phương pháp phân tích truyền thống trong các nghiên cứu kinh tế xã hội như: Phương pháp phân tổ thống kê, phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh. Hệ thống đã nghiên cứu sử dụng thang đo theo Hướng dẫn 90 để đánh giá sự hài lòng của người dân về xây dựng NTM.
2.4. Đánh giá độ tin cậy của công cụ khảo sát
Công cụ khảo sát có vai trong quyết định trong việc đảm bảo chất lượng điều tra, công cụ khảo sát được xây dựng đúng quy trình, khoa học, được tham khảo ý kiến của các nhà chuyên môn và quan trọng nhất là được thẩm định độ tin cậy trong thực tế, đảm bảo cho ý nghĩa về mặt thống kê của các kết luận, nhận định về thực trạng nắm bắt dư luận trong nhân dân. Độ tin cậy của công cụ khảo sát được đánh giá bằng phương pháp đồng nhất nội dung của các câu hỏi khảo sát thông qua hệ số Cronbach’s Alpha. Hệ số Cronbach’s Alpha cho biết cấu trúc đo lường có liên kết với nhau không, có nghĩa là các câu hỏi được thiết kế có được dùng để đánh giá cùng một nội dung hay không. Cronbach (1951) đưa ra hệ số tin cậy cho thang đo. Hệ số Cronbach’s Alpha có giá trị biến thiên trong đoạn [0,1]. Về lý thuyết, hệ số này càng cao càng tốt (thang đo càng có độ tin cậy cao).
Trong trường hợp phiếu Lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng nông thôn mới bằng công nghệ số (từ kết quả thử nghiệm ở trên) có kết quả, hệ số Cronbach’s Alpha bằng 0,931 đây là giá trị rất cao của hệ số Cronbach Alpha, điều này chứng tỏ các câu hỏi được xây dựng để lấy ý kiến có tính đồng nhất cao, có độ tin cậy tốt.
Reliability Statistics
Cronbach's Alpha N of Items
0.931 25

Hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha của bảng hỏi được thực hiện bởi phần mềm SPSS 26
Kết quả phân tích hệ số Cronbach’s Alpha của thang đo là 0.931, các hệ số tương quan biến tổng của các biến quan sát trong thang đo trung bình 0.4 và không có trường hợp loại bỏ biến quan sát nào có thể làm cho Cronbach’s Alpha của thang đo này lớn hơn 0.931. Vì vậy, tất cả các biến quan sát đều được chấp nhận và sẽ được sử dụng trong phân tích nhân tố tiếp theo.
3. Kết luận
Việc lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ do ủy ban MTTQ Việt Nam chủ trì, phối hợp thực hiện trong quá trình các xã làm hồ sơ, thủ tục đề nghị cấp có thẩm quyền xét công nhận đạt chuẩn NTM. Mức độ hài lòng của người dân được xem là “thước đo” về kết quả xây dựng NTM. Mục đích của công tác này nhằm khẳng định vai trò chủ thể của Nhân dân trong xây dựng NTM; thể hiện sự đồng thuận của người dân theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Việc lấy kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng nông thôn mới bằng công nghệ số bước đầu đã gặt hái những kết quả nhất định.
Thứ nhất: Xem trọng việc lấy ý kiến việc lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng NTM phải được thực hiện đối với ít nhất 80% (hoặc cao hơn tuỳ theo loại phiếu) trong tổng số gia đình của các khu dân cư trong xã. Thời gian thực hiện là 20 ngày  làm việc kể từ khi triển khai đến khi hoàn thiện kết quả lấy ý kiến. Để công tác trên được hiệu quả, đúng quy định, hằng năm, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh xây dựng và ban hành kế hoạch hướng dẫn MTTQ cấp huyện, cấp xã triển khai các bước chuẩn bị cần thiết, đảm bảo tính thống nhất và đúng quy định. Theo đó, công tác này thực hiện qua 4 bước (từ khâu chuẩn bị, xây dựng kế hoạch đến tổng hợp kết quả); hình thức triển khai là phát phiếu và lấy ý kiến trực tiếp tại các hộ; họp khu dân cư, phát phiếu và xin ý kiến đại diện các hộ (theo bộ câu hỏi có nội dung ứng với các tiêu chí). Đối với đề nghị xã đạt chuẩn NTM, NTM nâng cao, phiếu lấy ý kiến gồm 19 câu hỏi, tương đương với các nội dung liên quan đến 19 tiêu chí và phải đạt tỷ lệ hài lòng theo quy định. Sau khi lấy ý kiến sự hài lòng của người dân về kết quả xây dựng NTM, MTTQ cấp trên tổ chức kiểm tra việc tổ chức lấy ý kiến, nếu phát hiện việc tổ chức thực hiện không đúng quy định thì MTTQ cấp trên sẽ trực tiếp chỉ đạo việc tổ chức lấy ý kiến lại. Tùy theo tình hình cụ thể, ủy ban MTTQ tại cơ sở tổ chức lấy ý kiến dưới hình thức họp dân hoặc đến trực tiếp từng hộ sau khi hệ công nghệ số triển khai, từ năm 2024 sẽ triển khai đồng loạt đối với các xã về đích nông thôn mới.
Thứ hai:  Góp phần xây dựng NTM thực chất, khách quan, việc tổ chức lấy ý kiến hài lòng của người dân về kết quả xây dựng NTM không phải để  “hoàn thiện thủ tục” theo quy định mà nhằm mục tiêu lớn nhất là đảm bảo công tác xây dựng NTM ở địa phương được thực chất, khách quan, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Trước hết, để làm tốt công tác này, Ủy ban MTTQ tỉnh, ủy ban MTTQ các huyện, thị xã, thành phố đã quan tâm tập huấn, hướng dẫn đội ngũ cán bộ mặt trận tại cơ sở nắm chắc các quy trình, các bước tiến hành lấy ý kiến hài lòng của người dân về kết quả xây dựng NTM. Việc thực hiện lấy ý kiến hài lòng của người dân do người dân tự thực hiện trên app, qua sự hướng dẫn của cán bộ Ban Công tác mặt trận điều này việc trả lời phiếu hoàn toàn khách quan, thực chất.
Thứ ba: Xây dựng chính sách hỗ trợ người dân. Việc khai thác dữ liệu khảo sát có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ là tiêu chí xác định xã nông thôn mới, mà giúp cho chính quyền địa phương hoạch định chính sách pháp luật, an sinh xã hội đối với các xã được thực hiện khảo sát. Sự hài lòng của người dân và các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của người dân được thực hiện thông qua khảo sát qua đó kịp thời điều chỉnh chính sách phù hợp với nhu cầu người dân.
Có thể nói, sự hài lòng của Nhân dân đối với kết quả xây dựng NTM là căn cứ, cơ sở quan trọng để cấp có thẩm quyền xem xét, công nhận các xã đạt chuẩn NTM, NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu. Qua đó, thể hiện sự tôn trọng đối với chủ thể, cũng là người thụ hưởng kết quả xây dựng NTM, theo phương châm: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”./.
Xem bài viết trên Đặc san Khoa học và công nghệ số ra ngày 1/2024

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây