Ngày xuân với hội cờ chòi

Trong tâm thức của ông Trần Hữu An, ở thôn Long Hưng, cờ chòi đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong mỗi dịp tết đến, xuân về. Từ những ngày còn thơ bé, cậu bé An đã từng theo ông, cha tham gia hội cờ chòi vào ngày xuân. Khi bước qua tuổi 25, ông bắt đầu biết chơi cờ thành thạo và thường xuyên tham gia hội cờ chòi mỗi khi mùa xuân đến. Ông An cho biết: “Cờ chòi xuất hiện tại làng Long Hưng khoảng hơn 100 năm trước. Ban đầu, người tham gia chơi cờ chủ yếu là các cụ cao tuổi trong làng. Để tổ chức hội cờ chòi, người ta bố trí làm 4 chòi, 1 chòi có tối thiểu 2 người tham gia (1 người đánh cờ, 1 người chạy cờ). Đồng thời, 1 chòi có 1 cái mõ làm hiệu lệnh gọi cờ, có trống đánh theo mõ để các chòi khác nghe rõ hơn. Hội cờ chòi thu hút đông đảo mọi người tham gia, đủ các lứa tuổi, hội thường diễn ra từ ngày 27 tháng chạp đến hết ngày mùng 4 tết âm lịch”.

Cũng theo ông An, hội cờ chòi thực sự là một sân chơi bổ ích trong những ngày xuân tại địa phương. Đến với hội cờ chòi, mọi người được thi thố tài năng, trí tuệ, những lối chơi, cách chơi nghệ thuật, đồng thời thể hiện bản sắc văn hóa cộng đồng. Cùng trò chuyện với chúng tôi, ông Trần Quang Cửu, ở thôn Long Hưng cho biết, ngày trước hội cờ chòi thường do Hội phụ lão trong làng đứng ra tổ chức. Từ một tháng trước tết, công tác chuẩn bị cho hội cờ chòi đã được các cụ thực hiện chu đáo. Chòi cờ được dựng lên từ nguyên liệu chủ yếu là tranh và tre nên từ trước tết, người dân địa phương đã chuẩn bị tranh, tre sẵn sàng cho việc dựng chòi. Ngày khai mạc hội cờ, các cụ thường chọn những người cao tuổi có uy tín, gương mẫu…để tham gia đánh đầu tiên với mong muốn một năm mới mọi điều tốt đẹp, hanh thông sẽ đến với làng. Sau khi khai hội, cờ chòi được mọi người tham gia đánh từ sáng đến tối mịt mới tan. Hội cờ đã thu hút đông đảo người dân địa phương và người dân những thôn lân cận tham gia.

Từ bao đời nay, đối với các làng quê trên địa bàn tỉnh, mùa xuân là mùa tổ chức hội xuân. Tuy không bề thế và quy mô như các hội xuân ở miền Bắc nhưng hội xuân tại các làng thực sự là ngày hội được người dân địa phương nô nức chờ đón trong dịp đầu năm mới. Phổ biến nhất trong các làng là hội xuân thi thố tài năng, trí tuệ như hội bài chòi, cờ chòi… Đây thực sự là những trò chơi dân gian lành mạnh, làm cho tình cảm xóm làng thêm bền chặt, gắn kết vì chính người dân- những nông dân mộc mạc, chân chất vừa là người tổ chức, người chơi, đồng thời là người xem. Lúc này, cuộc sống yên bình chốn làng quê như thức tỉnh bởi tiếng trống, tiếng mõ náo nhiệt từ hội cờ chòi, mọi lo toan đời thường được gác lại để lòng người mở cửa đón xuân mới. Trải qua hàng trăm năm hình thành và phát triển, hội cờ chòi vẫn giữ nguyên sức cuốn hút, hấp dẫn với người dân, là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, làm cho thế hệ trẻ hôm nay thấu hiểu, tri ân đối với công lao của tổ tiên, qua đó hun đúc thêm lòng tự hào về truyền thống tốt đẹp của quê hương, đất nước. “Việc tổ chức hội cờ chòi hằng năm nhằm khơi dậy những giá trị của truyền thống văn hóa quê hương, dân tộc, đồng thời tạo ra sân chơi bổ ích trong ngày xuân, thu hút đông đảo giới trẻ tham gia. Cũng theo quan niệm của nhiều người dân địa phương, tham gia hội cờ đầu xuân cũng là cách để tính xem năm mới việc làm ăn có thuận lợi hay không và từ đó nỗ lực để vươn lên... ”, ông Cửu cho biết thêm.