Sáng kiến Dân chấm điểm M.Score đi vào cuộc sống

4 năm trước khi Sáng kiến Dân chấm điểm M.Score vừa được triển khai, chúng tôi đã có dịp cùng đoàn khảo sát của tổ chức Oxfam đi thực tế tại các địa phương trong tỉnh. Ngay tại thành phố Đông Hà - trung tâm tỉnh lị nhưng phần lớn những người dân chúng tôi tiếp cận tại Văn phòng một cửa cũng đều chung một cái lắc đầu không biết đến sáng kiến, thuật ngữ M.Score quá xa lạ với người dân. Cá biệt có một số người biết được qua các phương tiện thông tin đại chúng nhưng vẫn tỏ ra hoài nghi về hiệu quả của sáng kiến. Thời điểm năm 2015, ông Trần Song, ở Phường 1, thành phố Đông Hà chia sẻ với chúng tôi: “Thấy các cơ quan truyền thông phát đi nhiều thông điệp xung quanh việc áp dụng Sáng kiến Dân chấm điểm M.Score nhưng không biết trên thực tế có hiệu quả hay không?”. Tại huyện Hướng Hóa, hầu hết người dân được hỏi đều trả lời là chưa hề nghe và không hiểu Sáng kiến Dân chấm điểm M.Score là gì.

Câu chuyện của hôm nay đã khác xa so với 4 năm về trước. Chị Hồ Thị Lay, (42 tuổi), ở bản Húc Ván, xã Húc, huyện Hướng Hóa cho biết: “Tôi biết đến sáng kiến này mấy năm nay rồi, từ khi đi làm sổ đỏ. Hiện nay cán bộ làm việc nhiệt tình và có trách nhiệm hơn, hướng dẫn tỉ mĩ, dặn dò chu đáo, người dân rất yên tâm khi có việc phải đến cơ quan nhà nước”. Theo chị Lay, năm 2017, chị đi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho thửa đất của gia đình mình. Qua các phương tiện thông tin đại chúng và cán bộ tuyên truyền ở địa phương, chị biết đến Sáng kiến Dân chấm điểm M.Score nhưng chưa hiểu tường tận. Khi làm xong các thủ tục, chị nhận được cuộc điện thoại của tổng đài và chị cũng mạnh dạn trả lời các câu hỏi do nhân viên tổng đài đưa ra. “Khi nhận được điện thoại, tôi lo lắm nhưng thấy các câu hỏi đều có ý giúp mình nên mới yên tâm trả lời. Sau một thời gian như trong giấy hẹn, tôi nhận được sổ đỏ”, chị Lay chia sẻ. Từ đó, chị thường kể về câu chuyện rất thuận lợi khi đi làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của mình cho những người dân trong bản biết.

Khác với trường hợp chị Lay, ông Trần Văn Thái, ở thị xã Quảng Trị đi làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng gặp vướng mắc về thời gian chậm giải quyết: “Năm 2018 khi tôi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Văn phòng một cửa, hồ sơ của tôi đầy đủ nhưng cán bộ cứ hẹn lần này đến lần khác. Biết đến Sáng kiến Dân chấm điểm cán bộ, tôi đã trực tiếp gọi điện đến tổng đài để phản ánh. Qua đó, hồ sơ tôi đã được địa phương giải quyết đúng hẹn”. Riêng ông Trần Song, người 4 năm trước chúng tôi gặp đã có những tâm sự kì vọng về sáng kiến, cho biết: “Phải nói đây là giải pháp hữu ích để tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong lĩnh vực cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong thời gian qua. Ban đầu tôi cứ nghĩ sáng kiến cũng như những giải pháp trước đây như “Hộp thư công dân”, “Hộp thư góp ý”, có góp ý rồi cũng để đó, chẳng có hồi âm. Nhưng thật sự mà nói, sáng kiến này có cơ chế giám sát và chế tài hẳn hoi, ý kiến của người dân phản ánh được cơ quan chức năng tiếp nhận, phản hồi sớm và tích cực. Tôi được biết sáng kiến đã áp dụng sang lĩnh vực y tế và đem lại hiệu quả rất đáng mừng. Mong rằng, sáng kiến sẽ được triển khai rộng rãi trên nhiều lĩnh vực như giáo dục, bảo hiểm…để mang lại quyền lợi cho người dân, đồng thời nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy nhà nước”.

Theo ghi nhận của chúng tôi, hầu hết người dân tham gia giao dịch tại các Văn phòng một của cấp huyện và các bệnh viện, trung tâm y tế đều biết đến sáng kiến và tích cực tham gia. Theo báo cáo của đơn vị khảo sát độc lập RTA, đơn vị gọi điện thoại phỏng vấn có câu hỏi “Anh/chị đã từng nghe đến chương trình Dân chấm điểm hay M.Score bao giờ chưa?” và đã thấy được tín hiệu tích cực về sự lan tỏa của sáng kiến đến người dân. Nếu tại thời điểm khi bắt đầu thêm câu hỏi này vào tháng 6/2017, có 34% người trả lời đã từng nghe đến sáng kiến thì đến tháng 12/2018, tỉ lệ này đã nâng lến con số 52,3%.

Bên cạnh đó, sau 5 năm hoạt động, đã có 59.884 lượt người dân được gọi điện, trong đó có 36.989 người dân được trực tiếp phỏng vấn, chấm điểm dịch vụ hành chính công và y tế bởi một cơ quan khảo sát hoàn toàn độc lập và khách quan. Đặc biệt, tỉ lệ gọi điện phỏng vấn thành công ngày càng tăng, năm 2018, tỉ lệ cuộc gọi phỏng vấn thành công đạt ở mức 98,2%. Từ cảm giác lạ lẫm và nghi ngại khi nhận cuộc gọi phỏng vấn, đến nay người dân Quảng Trị đã quen thuộc và nhiệt tình tham gia thực hiện chấm điểm. Ngoài ra, với việc lắp đặt các máy tính bảng để người dân “đánh giá nóng” tại các Văn phòng một cửa cấp huyện và các bệnh viện, trung tâm y tế đã tạo điều kiện để người dân tiếp cận với các phương pháp đánh giá của sáng kiến, giúp người dân tiếp cận và hiểu biết về sáng kiến ngày càng rõ hơn. Từ khi thực hiện đến nay đã có hàng ngàn lượt người tham gia “đánh giá nóng” về chất lượng dịch vụ công.

Có thể nói đến thời điểm hiện nay, Sáng kiến Dân chấm điểm M-Score đã đi vào cuộc sống, được người dân đón nhận tích cực và đặt nhiều kì vọng. Qua đó, phát huy quyền làm chủ của người dân theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, đồng thời góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy nhà nước trong xã hội hiện đại ngày nay. Thành công bước đầu của sáng kiến từ sự đón nhận của người dân sẽ đúc kết nên nhiều bài học kinh nghiệm hay trong việc triển khai và mở rộng Dân chấm điểm M.Score sang các lĩnh vực và địa phương khác trong cả nước.