Tạo điều kiện để người khuyết tật tham gia nhiều hơn vào đời sống xã hội

Do nhiều nguyên nhân, trên thế giới hiện có khoảng hơn 1 tỉ người khuyết tật. NKT là những người yếu thế trong xã hội, do đó nhiều nước đã có những chương trình, chính sách ưu tiên, ưu đãi, chăm lo cho NKT như hỗ trợ về y tế, giáo dục, các phương tiện đi lại, tạo điều kiện về việc làm và các chính sách an sinh xã hội…

Ở nước ta theo khảo sát của tổ chức UNICEF hơn 7% dân số cả nước là NKT (khoảng hơn 6,2 triệu người). Riêng tỉnh Quảng Trị số liệu mới nhất có khoảng hơn 23.000 NKT. Trong điều kiện kinh tế- xã hội có nhiều khó khăn nhưng Đảng, Nhà nước luôn có sự quan tâm, chăm lo NKT. Đó là việc Quốc hội ban hành Luật Người Khuyết tật năm 2010, tiếp đó Chính phủ ban hành Nghị định 28, ngày 10/4/2012 cùng với các thông tư hướng dẫn quy định chi tiết hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Người khuyết tật nhằm mang lại những quyền lợi thiết thực cho NKT. Mới đây ngày 1/11/2019, Ban Bí thư có Chỉ thị 39 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác NKT, trong đó nhấn mạnh: “Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát của cấp uỷ, tổ chức đảng trong thực hiện đường lối, quan điểm của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với NKT; hỗ trợ, tạo điều kiện phát huy năng lực của NKT và các tổ chức NKT để làm tốt vai trò đại diện, tập hợp, đoàn kết, là cầu nối giữa NKT với Đảng, Nhà nước; bảo đảm kết hợp chặt chẽ, hợp lí giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hoá, xã hội, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, hướng tới một xã hội không rào cản đối với NKT”.

Cuộc sống của NKT có nhiều thay đổi từ khi nhà nước ban hành các chính sách hỗ trợ NKT, trong đó quy định đối tượng NKT được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng đối với NKT nặng, đặc biệt nặng, được cấp thẻ Bảo hiểm y tế, được miễn giảm học phí và các quyền lợi khác. Qua đó đã giảm bớt gánh nặng của gia đình để NKT tự tin hơn trong cuộc sống.

Đặc biệt việc thành lập tổ chức Hội NKT từ trung ương đến cơ sở là điều kiện rất quan trọng để tập hợp, chăm lo, gắn kết và bảo vệ quyền lợi NKT. Ở Quảng Trị sau khi sáp nhập với các tổ chức hội khác, hiện nay hội có tên gọi là Hội Người khuyết tật, Nạn nhân da cam, Bảo trợ người khuyết tật và Bảo vệ quyền trẻ em (Hội NKT, NNDC, BTNKT&BVQTE tỉnh). Trong những năm qua, hội đã có nhiều hoạt động để hỗ trợ NKT, ngoài việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật và những chính sách liên quan đến NKT, hội đã đẩy mạnh công tác vận động tài trợ. Từ năm 2017 đến nay các cấp hội NKT đã vận động được hơn 39 tỉ đồng (bằng tiền và hiện vật). Theo báo cáo của hội, những đơn vị, doanh nghiệp có nhiều đóng góp, hỗ trợ cho NKT Quảng Trị gồm: Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT; Ngân hàng TMCP Ngoại thương; Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Quảng Trị; Công ty cổ phần nước sạch, Công ty Cao su Quảng Trị; Quỹ Thiện Tâm (tập đoàn Vingroup); Hội Thánh Tin lành Hàn Quốc tại Hà Nội, tổ chức Y tế vì Hòa bình Hàn Quốc cùng với nhiều tổ chức, cá nhân hảo tâm khác đã đóng góp kinh phí, hiện vật có giá trị để giúp đỡ NKT, nạn nhân da cam trên địa bàn tỉnh. Đáng chú ý là việc triển khai các dự án như “Tăng cường sự tham gia của NKT trong quản lí rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng tại Việt Nam”; dự án “Đẩy mạnh thực hiện các quyền của NKT thông qua hỗ trợ mạng lưới và cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp hỗ trợ NKT”, trong năm 2019 Tỉnh hội phối hợp với Trung tâm hành động vì sự phát triển cộng đồng (ACDC) tổ chức thực hiện dự án “Tăng cường cơ hội và nâng cao vị thế cho NKT” do cơ quan Hợp tác phát triển quốc tế của Hoa Kỳ tài trợ cũng đã giúp NKT các địa phương cải thiện về nhiều mặt trong cuộc sống.

Bên cạnh hoạt động giáo dục, phục hồi chức năng được triển khai thực hiện ở nhiều đơn vị, địa phương, hội cũng vận động, kêu gọi sự hỗ trợ của nhiều tổ chức, cá nhân để cung cấp xe lăn, xe lắc cho NKT. Chỉ tính trong 3 năm trở lại đây đã cung cấp xe lăn cho hơn 700 đối tượng. Riêng đối với nhóm NKT cần trợ giúp về y tế, hội đã phối hợp và hỗ trợ kinh phí để hàng trăm đối tượng được giúp đỡ phẫu thuật chỉnh hình hở môi, hàm ếch, phẫu thuật tim bẩm sinh với chi phí khá cao nhưng đã mang lại cuộc sống tốt hơn cho NKT. Năm 2019 với sự giúp đỡ của hội đã có 5 cháu khuyết tật được khám, phẫu thuật sứt môi, hỡ hàm ếch với kinh phí 35 triệu đồng; 150 phụ nữ khuyết tật được khám sức khỏe sinh sản với chi phí 450 triệu đồng; cấp 120 chiếc xe lăn, trị giá 360 triệu đồng…Ngoài những hoạt động trên, tổ chức hội cũng như các đơn vị, địa phương luôn quan tâm đào tạo nghề (nghề mộc, làm hương, làm tăm, chổi đót) và đã giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động là NKT để họ có cuộc sống ổn định, tự tin vào tương lai. Việc thăm viếng, tặng quà, động viên, khích lệ NKT nhân các ngày lễ, tết là một trong những hoạt động được cấp hội quan tâm. Từ năm 2017 đến nay đã tặng quà cho hơn 17.600 đối tượng với trị giá hơn 16 tỉ đồng.

Đánh giá về những việc làm được cũng như những khó khăn, hạn chế trong việc hỗ trợ, chăm lo NKT trên địa bàn tỉnh thời gian qua, ông Thái Vĩnh Liệu, Chủ tịch Hội NKT, NNDC, BTNKT&BVQTE tỉnh cho rằng: Việc làm được lớn nhất của hội là tập trung tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho mọi người về Luật Người khuyết tật và những chính sách liên quan. Qua đó cũng là để giúp cho NKT hiểu về quyền và những lợi ích mà họ được hưởng theo các quy định của nhà nước. Hội cũng đã bảo trợ cho NKT giúp họ phá vỡ các rào cản để hòa nhập cộng đồng, chăm lo sinh kế để cải thiện đời sống cho NKT như hỗ trợ xây dựng nhà ở, công trình vệ sinh, cho vay vốn, cung cấp bò giống, dạy nghề, giải quyết việc làm. Bên cạnh đó là việc cung cấp phương tiện (lắp chân tay giả, cung cấp xe lăn, xe lắc) để NKT thuận lợi trong việc đi lại, sinh hoạt hằng ngày. Điều mà hội có nhiều trăn trở nhưng chưa làm được, đó là việc tạo điều kiện để NKT tiếp cận các trung tâm sinh hoạt cộng đồng còn ít; NKT hiểu biết pháp luật và những chính sách liên quan còn hạn chế. Đến nay mặc dù nhà nước có nhiều chính sách cho NKT nhưng đời sống của họ còn nhiều khó khăn; việc đào tạo nghề, giải quyết việc làm chưa đạt được kết quả như mong muốn. Đó là những vấn đề mà hội cũng như các ngành, đơn vị, địa phương có liên quan cần nỗ lực thực hiện tốt hơn trong thời gian tới.