Không để ý kiến phản biện rơi vào im lặng

Nâng cao chất lượng phản biện

Tại Hội thảo “Thực trạng và các giải pháp nâng cao chất lượng phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam” vừa được tổ chức tại Hà Nội, đề cập tới vai trò của cơ chế tiếp thu, phản hồi và ảnh hưởng tới hiệu quả phản biện xã hội của Mặt trận, TS. Nguyễn Quang Minh khẳng định: Đây là vấn đề rất quan trọng, nếu không có cơ chế tiếp thu, phản hồi lại phản biện xã hội (PBXH) sẽ làm nản lòng người tham gia. 

Theo TS Nguyễn Quang Minh, sẽ không có PBXH bền vững nếu không có tiếp thu và phản hồi lại PBXH hoặc PBXH sẽ sớm bị thui chột nếu các ý kiến PBXH đưa ra bị “rơi vào im lặng”, người PBXH rơi vào tình trạng như võ sĩ “đấm không khí”. Còn, việc tiếp thu và phản hồi nếu thiếu đi tính nghiêm túc hay mang tính hình thức, đối phó thì cũng sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng và trực tiếp đến hiệu quả của hoạt động PBXH và làm xói mòn nhiệt huyết của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia phản biện - yếu tố rất cần thiết nuôi dưỡng cho PBXH. Vì vậy, cơ chế tiếp thu, phản hồi cùng với ý thức thực hiện nó của chủ thể tiếp nhận phản biện là một trong những yếu tố quan trọng quyết định đến chất lượng và hiệu quả của hoạt động PBXH.

Sự tiếp thu và phản hồi ý kiến PBXH có thể coi là mục tiêu và kết quả trực tiếp mà hoạt động PBXH hướng đến. Mục tiêu cuối cùng là văn bản được phản biện đã tiếp thu, thể hiện được bao nhiêu ý kiến phản biện và ý nghĩa của những thay đổi này so với dự thảo văn bản tại thời điểm được phản biện. Đồng thời, vấn đề được phản biện, được kiến nghị sửa đổi, bổ sung và được tiếp thu, thể hiện trong văn bản càng có tác động lớn cũng đồng nghĩa với hiệu quả của hoạt động PBXH càng cao.

Đề cập tới một số hạn chế của hoạt động PBXH hiện nay, TS Minh nêu quan điểm: PBXH là chức năng, nhiệm vụ còn khá mới mẻ của MTTQ Việt Nam nên nhận thức về vai trò, ý nghĩa và trách nhiệm trong công tác PBXH của các cơ quan, tổ chức, kể cả phía cơ quan thực hiện PBXH là Uỷ ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội các cấp cũng như phía các cơ quan, tổ chức là các đối tượng được PBXH và các cơ quan tổ chức hữu quan khác còn chưa thực sự đầy đủ và sâu sắc. Vì vậy, ở nhiều cấp, nhiều nơi vẫn còn tình trạng xem nhẹ vai trò, ý nghĩa của PBXH. Xem nhẹ công tác này nên trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện và chấp hành còn chưa thực sự quan tâm, sâu sát và nghiêm túc, nhất là đối với khâu tiếp thu, phản hồi ý kiến PBXH.

Tìm giải pháp gỡ khó

Đề cập tới các giải pháp nhằm gỡ khó, để việc thực hiện cơ chế tiếp thu, phản hồi ý kiến PBXH được hiệu quả hơn, TS Minh cho rằng: Để khắc phục hạn chế trong việc tiếp thu, phản hồi ý kiến đối với ý kiến PBXH của MTTQ Việt Nam, cần tiếp tục xây dựng, hoàn thiện cơ chế huy động sự tham gia PBXH của MTTQ Việt Nam của toàn xã hội, trước hết là của các thành viên, hội viên, đoàn viên thuộc hệ thống Mặt trận và của các tổ chức, các viện nghiên cứu chuyên ngành, các chuyên gia, nhà khoa học nhằm nâng cao chất lượng các ý kiến, kiến nghị tổ chức, tăng sức thuyết phục đối với cơ quan, tổ chức được phản biện trong việc tiếp thu, phản hồi ý kiến phản biện.

Cùng với đó, thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc công khai, minh bạch trong quá trình PBXH. Trong đó cần quan tâm huy động và bảo đảm sự tham gia , phản ánh của báo chí trong quá trình tổ chức PBXH. Đây là công cụ quan trọng huy động sự tham gia của toàn xã hội, của công luận không chỉ tham gia ý kiến mà còn là để giám sát việc tiếp thu, phản hồi của các cơ quan, tổ chức được PBXH, tạo sức ép của công luận, của xã hội đối với cơ quan , tổ chức trong việc phải lắng nghe, nghiêm túc tiếp thu và phản hồi ý kiến của nhân dân, của xã hội thông qua PBXH của MTTQ Việt Nam.

Nâng cao kỹ năng PBXH cho đội ngũ cán bộ làm công tác Mặt trận cũng được TS Minh lưu ý, việc tổ chức biên tập, phổ biến tài liệu và tổ chức tập huấn thường xuyên về kỹ năng tổ chức PBXH cho đội ngũ cán bộ làm công tác Mặt trận các cấp. Trong đó cần bồi dưỡng và rèn luyện kỹ năng theo dõi, đôn đốc việc tiếp thu, phản hồi ý kiến PBXH của các cơ quan, tổ chức được phản biện. Tăng cường việc giao lưu, học hỏi kinh nghiệm và nhân rộng những mô hình tốt trong công tác PBXH. Kịp thời rút kinh nghiệm đối với những cơ quan, tổ chức còn chưa quan tâm hoặc chưa thực hiện tốt công tác PBXH.

TS Minh đặc biệt nhấn mạnh, Ủy ban MTTQ các cấp, các tổ chức chính trị - xã hội chủ trì PBXH cần “đeo bám” thường xuyên, đôn đốc kịp thời việc tiếp thu, phản hồi ý kiến của cơ quan, tổ chức được PBXH. Trong trường hợp các cơ quan, tổ chức đã được đôn đốc vẫn không tiếp thu, không phản hồi ý kiến PBXH thì cần có văn bản gửi cơ quan cấp trên của cơ quan này hoặc cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản để thông báo ý kiến PBXH và việc tiếp thu hay không tiếp thu của cơ quan được phản biện, đề nghị xem xét trách nhiệm của cơ quan này.