Đảm bảo nguyện vọng chính đáng cho Nhân dân trong giải quyết đơn thư

Trong tiến trình phát triển, việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân là nhân tố phản ảnh sự phát triển mạnh mẽ của xã hội và giúp Nhà nước ngày càng hoàn thiện hơn hệ thống pháp luật. Đặc biệt, với chủ đề “Trách nhiệm, kỷ cương - thu hút đầu tư - tạo đà phát triển”, trong những năm vừa qua, tỉnh Quảng Trị đã có sự phát triển vượt bậc.

Năm 2021, tổng thu ngân sách tỉnh lần đầu tiên đạt con số trên 5.000 tỉ, nhiều công trình, dự án động lực của tỉnh được triển khai và đi vào hoạt động. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ đó, tình hình khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của Nhân dân liên quan đến vấn đề đất đai, chế độ chính sách, đền bù giải phóng mặt bằng, phản ánh công trình gây ô nhiễm môi trường… cũng diễn biến phức tạp, có nhiều vụ việc vượt cấp, kéo dài.

Theo báo cáo của UBND tỉnh, trong 5 năm, từ 2016 - 2021, toàn tỉnh tiếp nhận 12.478 đơn (12.466 đơn hành chính, 12 đơn tư pháp), trong tổng số này, có 719 đơn khiếu nại, 328 đơn tố cáo; kiến nghị, phản ánh là 11.419 đơn, chiếm 91,6% tổng số đơn tiếp nhận của các cơ quan hành chính nhà nước. Trong đó, số đơn khiếu nại đúng, đúng 1 phần đủ điều kiện xử lý, chiếm tỉ lệ chưa đến 46,1%; số đơn tố cáo đúng, đúng 1 phần đủ điều kiện xử lý, chiếm tỉ lệ 62,2%.

Tại Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, số đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh chuyển đến chiếm tỉ lệ rất nhỏ so với các cơ quan hành chính nhà nước. Trong 5 năm qua, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã tiếp nhận 81 đơn tố cáo, khiếu nại, kiến nghị, phản ánh. Số đơn kiến nghị, phản ánh chiếm tỉ lệ 80,25% tổng số đơn. Với vai trò là cơ quan đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của Nhân dân, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã tiếp nhận, phân loại và chuyển đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để xem xét giải quyết cho công dân.

Bên cạnh đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cũng thường xuyên tham gia các cuộc đối thoại, cuộc họp giải quyết các vụ việc phức tạp, kéo dài. Hằng năm, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh lựa chọn các vụ việc phức tạp, kéo dài, có nhiều ý kiến của Nhân dân để giám sát, kiến nghị giải quyết dứt điểm. Đến nay, đa số các vụ việc đều được đảm bảo thực hiện, đáp ứng nguyện vọng của người dân.

Qua quá trình giám sát cho thấy công tác tiếp nhận, giải quyết khiếu nại, tố cáo còn nhiều bất cập, hạn chế, nhất là vấn đề liên quan đến quy định pháp luật, chính sách. Việc áp dụng pháp luật để giải quyết đơn thư của cán bộ tham mưu chưa đảm bảo quy trình, quy định; ý thức chấp hành pháp luật của người dân chưa cao; công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, hòa giải cơ sở chưa hiệu quả; bố trí, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu…

Để đáp ứng ngày càng tốt hơn nguyện vọng hợp pháp, chính đáng của Nhân dân trong công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ánh của người dân trong các cơ quan hành chính nói chung và MTTQ Việt Nam nói riêng, từ thực tiễn công tác tiếp công dân, tiếp nhận xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, cần tiếp tục thực hiện tốt những giải pháp như sau:

Một là, đổi mới, nâng cao hình thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật ở cơ sở. Thực tế, hoạt động tuyên truyền chủ yếu nằm ở cấp cơ sở nhưng việc đầu tư nguồn lực và nhân lực chưa đáp ứng, vì vậy, cần đào tạo đội ngũ và hỗ trợ kinh phí hoạt động cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cấp xã và khu dân cư. Phối hợp làm tốt công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo từ cơ sở, giải quyết dứt điểm, kịp thời các vụ việc ngay từ địa phương, cơ sở.

Hai là, quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ làm công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo về số lượng và chất lượng, nhất là bố trí người có kinh nghiệm, biết giao tiếp, ứng xử với công dân, đảm bảo chất lượng tham mưu giải quyết cho chính quyền các cấp. Có sự phối hợp chặt chẽ trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo giữa các cấp, các ngành, giữa cấp tỉnh và cấp huyện, giữa cấp huyện và cấp xã để nắm bắt rõ sự việc và có chủ trương giải quyết nhất quán, đảm bảo quy định, hạn chế việc khiếu nại, tố cáo vượt cấp, kéo dài. Xây dựng cổng thông tin về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, tiếp nhận ý kiến, kiến nghị của cử tri của chính quyền, ủy ban MTTQ các cấp để có sự kết nối thông tin thông suốt.

Ba là, cần cương quyết đối với những trường hợp không chấp nhận kết quả giải quyết đúng pháp luật, cố tình chây ì, gây rối.

Bốn là, thường xuyên rà soát, giải quyết dứt điểm, kịp thời các vụ việc khiếu nại, tố cáo, nhất là các vụ việc tồn động gây bức xúc trong Nhân dân, hạn chế phát sinh các điểm nóng phức tạp. Tăng cường đối thoại của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp với Nhân dân để kịp thời có giải pháp xử lý.

Năm là, có chính sách sửa đổi, bổ sung Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo và các luật chuyên ngành phù hợp với thực tiễn, nhất là các chế định Luật Đất đai.

Xác định khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của người dân như một phần tất yếu của xã hội, mỗi cán bộ công chức luôn đặt mình trong tư thế của một người dân cần được bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp thì việc giải quyết đảm bảo nhanh chóng, dứt điểm và hiệu quả.

Ngọc Cẩm