Giải pháp khắc phục tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số

Theo báo cáo của huyện Đakrông, tổng diện tích đất tự nhiên toàn huyện là 122.444,64 ha. Từ năm 2008 - 2017, huyện Đakrông tiến hành cấp giấy CNQSD đất cho 15.273 hộ với diện tích 10.659,22 ha trong đó đất ở 915,67 ha; đất sản xuất nông nghiệp 2.141,12 ha; đất lâm nghiệp 7.602,42 ha. Qua ra soát, hiện tại huyện Đakrông có 320 hộ thiếu đất sản xuất với diện tích 178,4 ha. Huyện Hướng Hóa có tổng diện tích đất tự nhiên 115.235,71 ha, trong đó đất nông nghiệp 92.240,65 ha; đất phi nông nghiệp 4.647,35 ha; đất chưa sử dụng 18.347,71 ha. Trên cơ sở số liệu báo cáo của UBND các xã, thị trấn, tổng số hộ thiếu đất sản xuất của toàn huyện là 2.093 hộ (hộ dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất 1.930 hộ); thiếu đất ở 698 hộ (hộ dân tộc thiểu số thiếu đất ở 696 hộ). Huyện Vĩnh Linh có 3 xã gồm Vĩnh Hà, Vĩnh Khê, Vĩnh Ô. Xã Vĩnh Hà có tổng diện tích đất tự nhiên là 16.406,3 ha, trong đó đất nông nghiệp 15.702,1 ha; đất phi nông nghiệp 650 ha; đất chưa sử dụng 54,2 ha. Đến nay, xã Vĩnh Hà đã tiến hành cấp giấy CNQSD đất cho 422 hộ với diện tích 3.847 ha (đất giao cho đồng bào dân tộc thiểu số là 227,2 ha với 153 hộ). Xã Vĩnh Khê có tổng diện tích đất tự nhiên là 2.426,5 ha, trong đó đất nông nghiệp 2.039,9 ha; đất phi nông nghiệp 375,2 ha; đất chưa sử dụng 11,4 ha. Xã Vĩnh Khê đã tiến hành cấp giấy CNQSD đất với tổng diện tích 573 ha cho các hộ gia đình, cá nhân (đất giao cho đồng bào dân tộc thiểu số 303,7 ha). Xã Vĩnh Ô có tổng diện tích đất tự nhiên là 8.594,4 ha, trong đó đất nông nghiệp 8.471, 7 ha; đất phi nông nghiệp 104,3 ha; đất chưa sử dụng 18,5 ha, đã cấp giấy CNQSD đất rừng sản xuất cho 142 hộ sử dụng với diện tích 381,62 ha; cấp giấy CNQSD đất ở và đất nông nghiệp với diện tích 170,94 ha…

Trong các buổi thẩm tra, huyện Đakrông đề xuất các giải pháp như tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về đất đai để cán bộ và người dân hạn chế tình trạng vi phạm, kiến nghị, tranh chấp, lấn chiếm đất đai; giảm thiểu tình trạng để đất hoang hóa, du canh hoặc sử dụng không hiệu quả; tăng cường công tác kiểm tra việc sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời các trường hợp tự lấn chiếm, xây dựng nhà ở trái phép trên đất nông nghiệp, đất đã có quy hoạch và đất chưa giao; trường hợp thiếu đất ở do không có đất hoặc có đất nhưng chưa được cấp giấy CNQSD đất, UBND các xã, thị trấn tiến hành rà soát các đối tượng để lập danh sách đăng ký nhu cầu (đồng thời đề xuất khu vực bố trí dân cư trình UBND huyện và Phòng TN&MT xem xét, giải quyết); trường hợp thiếu đất sản xuất, UBND xã, thị trấn rà soát các đối tượng để lập danh sách đăng ký nhu cầu gửi Phòng TN&MT thẩm định trình UBND huyện; xác định hộ thuộc đối tượng thiếu đất sản xuất để tiến hành hỗ trợ theo chính sách hiện hành; các hộ thiếu đất do bị thu hồi đất để thực hiện các công trình, dự án an ninh - quốc phòng, các công trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện thì khi thực hiện thu hồi phải đảm bảo lợi ích cho người dân…; UBND xã phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức rà soát khu vực đất hoang hóa, đất sử dụng kém hiệu quả để hướng dẫn chuyển đổi mô hình canh tác khác hiệu quả hơn, đồng thời làm thủ tục giao đất, cấp giấy CNQSD đất nhằm ổn định canh tác cho người dân; giải quyết dứt điểm tình trạng xâm canh, xâm cư trên cơ sở hiệp thương hợp tình, hợp lý nhằm ổn định sản xuất cho người dân…

Huyện Hướng Hóa đề xuất các giải pháp như các xã, thị trấn tự cân đối được quỹ đất hiện có thì UBND xã, thị trấn căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu sử dụng đất tại địa phương để bố trí cho đồng bào dân tộc thiểu số tại địa bàn; UBND xã, thị trấn lập hồ sơ cấp đất cho từng hộ gia đình trình UBND huyện cấp giấy CNQSD đất. Đối với các xã, thị trấn chưa cân đối được quỹ đất hiện có thì UBND các xã, thị trấn tổ chức rà soát lại quỹ đất trên địa bàn (nhất là quỹ đất do UBND xã quản lý đã quy hoạch thực hiện chính sách nhưng bị lấn chiếm); phối hợp với các ngành chức năng tham mưu cho UBND huyện đề nghị UBND tỉnh thu hồi một số diện tích đất từ các lâm trường, ban quản lý rừng phòng hộ, các doanh nghiệp sử dụng không hiệu quả; quản lý diện tích đất đã được khai hoang phục hóa, đất được hiến, mua, chuyển nhượng tự nguyện; tổ chức khai thác những vùng đất còn hoang hóa, nhằm tạo nguồn quỹ đất công, giao cho địa phương quản lý, xem xét giải quyết cho hộ dân chưa có hoặc thiếu đất sản xuất và sau đó trình UBND huyện cấp giấy CNQSD đất; đề nghị tiến hành thu hồi đất từ các công ty đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, các ban quản lý rừng phòng hộ, các đơn vị đóng trên địa bàn huyện… sử dụng không hiệu quả; UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT xem xét, cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng phòng hộ đầu nguồn ít xung yếu để giao cho đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất; có chính sách đo đạc, cấp giấy CNQSD đất miễn phí đối với đồng bào dân tộc thiểu số…

Huyện Vĩnh Linh đề xuất các giải pháp như cần hỗ trợ kinh phí trong quá trình thực hiện chính sách phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số; tạo điều kiện để giao rừng cho đồng bào dân tộc thiểu số chăm sóc, quản lý, hưởng lợi từ nghề rừng; rà soát đất sử dụng không hiệu quả của các tổ chức, doanh nghiệp để tiến hành thu hồi, giao lại cho đồng bào dân tộc thiểu số chưa có đất sản xuất; UBND tỉnh có chính sách giao khoán bảo vệ rừng cho người dân 3 xã Vĩnh Ô, Vĩnh Hà, Vĩnh Khê…