Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho người dân miền núi

Ngày nào cũng vậy, bất kể mưa hay nắng, cứ sáng sớm là con đường vào trung tâm thôn Long Phụng rộn ràng tiếng người, tiếng chổi quét rác, tiếng cuốc làm cỏ, tiếng kéo cắt cây cảnh. Đến giờ cán bộ đi làm việc, người dân đi lao động sản xuất, trẻ em đến trường… ai cũng cảm thấy tinh thần thoải mái vì đường làng, ngõ xóm nơi mình ở thoáng mát, sạch đẹp. Bà Hồ Thị Xuân là đảng viên, cán bộ hưu trí ở thôn được phân công phụ trách 10 hộ liền kề trong thực hiện mô hình “Khu dân cư bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu” luôn tích cực đi đầu trong mọi việc. Tranh thủ thời gian rảnh rỗi, bà thường cầm các dụng cụ vệ sinh đường khu vực xóm, nhà văn hóa thôn. Vì thế, nhiều người trong xóm luôn làm theo bà. Bà Xuân chia sẻ: “Trước đây, phong trào giữ gìn vệ sinh môi trường được người dân trong thôn hưởng ứng nhưng chưa mạnh. Từ ngày tổ chức phát động mô hình điểm “Khu dân cư bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu”, các ban, ngành, đoàn thể trong thôn chung sức đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường bằng nhiều hình thức và nội dung phong phú đã làm chuyển biến tích cực suy nghĩ và hành động của bà con. Hầu hết mọi người trong thôn, xóm đều tự giác quét dọn nhà cửa, đường xóm, bỏ rác đúng nơi quy định, không có nhà nào chăn nuôi tập trung ở khu đông dân cư…”.

Long Phụng là thôn được thành lập vào năm 1975, người dân ở đây phần lớn từ xã Triệu Long, huyện Triệu Phong đi kinh tế mới. Toàn thôn có 137 hộ và 445 khẩu, đa phần người dân sản xuất nông nghiệp (riêng trồng chuối khoảng 120 ha; 2 gia trại chăn nuôi lợn quy mô trên 150 lợn thịt/gia trại) và buôn bán nhỏ. Thực hiện hướng dẫn của UBMTTQVN tỉnh về xây dựng mô hình “Khu dân cư bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu”, tháng 9/2017, UBMTTQVN huyện Hướng Hóa đã tiến hành khảo sát 22 khu vực ở các xã, thị trấn và thống nhất chọn 2 khu dân cư Long Phụng (Tân Long) và An Hà (Lao Bảo) để xây dựng mô hình điểm (1 của tỉnh và 1 của huyện). Để xây dựng mô hình, UBMTTQVN huyện đã phối hợp với UBMTTQVN xã Tân Long triển khai các văn bản như Luật Môi trường và hướng dẫn của UBMTTQVN tỉnh tại địa bàn khu dân cư để nhân dân nắm bắt chủ trương thực hiện bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Đồng thời, thống nhất với lãnh đạo xã Tân Long và khu dân cư Long Phụng tổ chức phát động xây dựng mô hình điểm “Khu dân cư bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu” vào ngày đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11/2017). Tại buổi phát động, người dân tự giác ký kết thực hiện hương ước, quy ước hoặc bản cam kết thực hiện bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Để thực hiện mô hình hiệu quả, ban quản lý thôn thành lập 5 tổ tự quản theo 5 xóm, mỗi tổ tự quản có 3 - 5 thành viên có nhiệm vụ đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các nội dung đã cam kết. Đặc biệt, phát huy vai trò gương mẫu đi đầu của đảng viên, chi bộ thôn đã phân công 1 đảng viên trong thôn phụ trách 10 hộ dân thực hiện tốt mô hình. Ông Đoàn Văn Nhân, Trưởng Ban Mặt trận khu dân cư thôn Long Phụng cho biết: “Trước đây khi người dân chưa ký cam kết thực hiện mô hình điểm, nhiều hộ chưa tự giác trong dọn dẹp, vệ sinh đường làng, ngõ xóm; chây ỳ đóng phí môi trường và vứt bỏ rác thải không đúng quy định. Đối với một số hộ chăn nuôi, chưa đầu tư xây dựng chuồng trại đảm bảo và chưa xử lý chất thải chăn nuôi đúng cách nên ảnh hưởng đến những hộ xung quanh. Một số hộ sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật vứt vỏ bao bì vương vãi trên nương rẫy gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng tới sức khỏe con người…

Sau 1 năm kể từ ngày phát động mô hình điểm, thôn Long Phụng có nhiều đổi thay rõ nét. 100% người dân tham gia ký cam kết thực hiện mô hình. Đa số người dân chấp hành nghiêm các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các hương ước, quy ước của khu dân cư nơi sinh sống. Có nơi thu gom rác thải và nước sinh hoạt đúng quy định, tự giác đóng phí thu gom rác thải đầy đủ. Một số hộ chăn nuôi quy mô lớn tự giác chuyển địa điểm xây dựng chuồng trại ra xa khu dân cư; thực hiện các biện pháp xử lý chất thải chăn nuôi đúng quy trình, xây dựng hầm bioga. Trong sản xuất và kinh doanh các loại thực phẩm, các hộ luôn bảo đảm an toàn, hợp vệ sinh. Khi sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật, ai cũng ý thức phải đảm bảo đúng liều lượng và có điểm thu gom vỏ, bao bì hợp lý. Hầu hết người dân trong thôn tích cực tham gia các hoạt động vệ sinh môi trường do địa phương và khu dân cư phát động như trồng cây xanh, vệ sinh đường làng, ngõ xóm, phát quang bụi rậm… Đặc biệt, thôn xây dựng mô hình hạn chế và đi đến không sử dụng túi nilon và mô hình thu gom ve chai giúp đỡ phụ nữ và trẻ em nghèo do chi hội phụ nữ phát động được chị em hưởng ứng cao, thực hiện có hiệu quả”.

Phó Chủ tịch UBMTTQVN huyện Hướng Hóa Phan Minh Vinh cho biết: “Mô hình “Khu dân cư bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu” ở thôn Long Phụng đã có tác dụng lớn trong công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo vệ môi trường, đặc biệt là phát huy được vai trò của các cá nhân tiêu biểu, trưởng thôn, ban công tác Mặt trận và trách nhiệm của các chi hội, đoàn thể quần chúng ở địa bàn dân. Mô hình có ý nghĩa thiết thực, đáp ứng được tâm tư nguyện vọng của nhân dân trong khu dân cư, tạo ra sự phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường đối với nhân dân. Thời gian tới, UBMTTQVN huyện tiếp tục phối hợp tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức của mỗi người dân, từng gia đình, cộng đồng dân cư, các doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất, kinh doanh việc thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu. Tiếp tục xây dựng, nhân rộng mô hình này, góp phần bảo tồn và phát triển đa dạng sinh học… trên địa bàn các xã, thị trấn. Tổ chức thực hiện tốt các phong trào tự quản, giám sát của nhân dân đối với công tác quản lý, sử dụng tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu ở địa bàn dân cư…”.