Nỗ lực giảm thiểu thực trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống ở Đakrông

Theo số liệu thống kê, trong giai đoạn 2016 - 2018, toàn huyện Đakrông có 231 trường hợp tảo hôn và 6 trường hợp hôn nhân cận huyết thống, trong đó một số xã có số trẻ em kết hôn sớm chiếm số lượng nhiều như: Hướng Hiệp 18 trường hợp, Tà Rụt 60 trường hợp, Đakrông 41 trường hợp… Qua khảo sát thực tế của các cơ quan chức năng tại huyện Đakrông cho thấy những năm trở lại đây, tình trạng tảo hôn có chiều hướng gia tăng. Đa số các trường hợp tảo hôn đều là người dân tộc thiểu số, nghỉ học sớm, công việc chính làm nương rẫy, các kiến thức về hôn nhân và gia đình còn rất hạn chế, chưa được trang bị đầy đủ kiến thức làm cha mẹ. Số lượng các trẻ em tảo hôn thường ở độ tuổi 15-16, có những cặp tảo hôn khi còn đang đi học tại các trường nội trú, điều kiện sống xa nhà, thiếu sự quản lý, giáo dục của gia đình. Hậu quả để lại cho các cặp vợ chồng tảo hôn là khó khăn về kinh tế, các con sinh ra dễ mắc bệnh tật, tạo thêm gánh nặng cho gia đình, xã hội. Chủ tịch UBND xã Đakrông Hồ Văn Thanh cho biết: “Việc tảo hôn trên địa bàn xã có xảy ra. Mặc dù chính quyền địa phương nắm bắt được thực trạng nhưng vẫn chưa có giải pháp ngăn chặn hiệu quả. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh việc vận động, tuyên truyền, kết hợp với các chế tài khác để người dân hiểu được hậu quả của nạn tảo hôn ảnh hưởng đến sức khỏe, cuộc sống trước mắt và lâu dài, nghiêm chỉnh chấp hành kết hôn đúng độ tuổi theo luật định”.

Thực tế, các địa phương trên địa bàn huyện Đakrông chưa áp dụng một chế tài nào để xử lý các trường hợp vi phạm tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, do đó tình trạng này vẫn tiếp diễn, thậm chí có chiều hướng gia tăng. Với sự nỗ lực của tổ chức Plan vùng Quảng Trị trong việc triển khai dự án phòng chống kết hôn sớm tại 4 xã Hướng Hiệp, Đakrông, Mò Ó, Tà Long của huyện Đakrông, đến nay chương trình đã hỗ trợ thiết lập, kiện toàn Ban bảo vệ trẻ em các cấp, kết nối với các tổ chức địa phương liên quan, tổ chức giao ban nắm bắt tình hình thực tế của từng địa phương để có những chỉ đạo kịp thời trong công tác phòng, chống kết hôn sớm ở trẻ em. Đồng thời tổ chức các lớp tập huấn về sức khỏe sinh sản vị thành niên, quyền trẻ em và pháp luật liên quan đến kết hôn sớm, tâm lý tuổi vị thành niên và kỹ năng làm việc với trẻ vị thành niên, truyền thông cho trẻ em về sức khỏe sinh sản vị thành niên và hậu quả của việc kết hôn sớm… Ngoài ra, các chương trình của Tổ chức Tầm nhìn Thế giới triển khai ở một số xã như Ba Lòng, Tà Rụt, Húc Nghì… cũng đã tăng cường công tác truyền thông, xây dựng mô hình “Câu lạc bộ làm cha mẹ” có tác dụng tích cực trong việc nâng cao nhận thức của người dân về vấn đề này.

Vấn đề giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở miền núi vẫn còn là một thách thức lớn không chỉ riêng với huyện Đakrông. Đẩy mạnh tuyên truyền và đặc biệt là nâng cao nhận thức của người dân về quy định của pháp luật liên quan đến hôn nhân gia đình, tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống cũng như làm rõ những hậu quả, tác hại và hệ lụy do vấn nạn này gây ra chính là yếu tố quan trọng nhất để giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Cùng với đó, chính quyền các cấp cần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, mở lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho đội ngũ tuyên truyền viên, hòa giải viên, cộng tác viên dân số cơ sở. Đồng thời xây dựng chế tài đủ mạnh để răn đe các trường hợp vi phạm, bởi trên thực tế vì nhiều lý do mà chính quyền cơ sở vẫn phớt lờ hoặc dễ dãi với người vi phạm nên đã tạo ra tâm lý xem nhẹ luật pháp trong một bộ phận người dân. Đặc biệt, cần nghiên cứu thành lập các điểm tư vấn về hôn nhân gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản tại địa phương để từng bước nâng cao dân trí, dần loại bỏ những ảnh hưởng tiêu cực của các tập tục lạc hậu. Đối với Mặt trận các cấp, các tổ chức đoàn thể, nhất là cấp cơ sở đóng vai trò rất quan trọng trong việc đấu tranh bài trừ nạn tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Các tổ chức, đoàn thể này cần phát huy vai trò, tích cực vận động xóa bỏ các phong tục tập quán lạc hậu về hôn nhân và gia đình, hướng người dân xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hóa. Qua đó, nâng cao nhận thức, dần thay đổi được hành vi, từng bước hạn chế và tiến tới chấm dứt hoàn toàn tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn huyện Đakrông trong thời gian tới.