Chuyển đổi số ở vùng núi và những nỗ lực từ cơ sở
- Thứ bảy - 02/05/2026 03:09
- In ra
- Đóng cửa sổ này
QTO - Ở địa bàn còn nhiều khó khăn về hạ tầng, dân cư phân tán và trình độ tiếp cận công nghệ chưa đồng đều, chuyển đổi số (CĐS) tại khu vực miền núi Quảng Trị đang được triển khai bằng những cách làm gần dân, sát thực tiễn. Từ cán bộ xuống tận thôn bản hướng dẫn người dân sử dụng tiện ích số, đến chính quyền cơ sở đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, quảng bá du lịch trên nền tảng số… những chuyển động từ cơ sở đang từng bước thu hẹp khoảng cách số giữa miền núi và vùng thuận lợi hơn.
Gần dân để chuyển đổi số đi vào cuộc sống
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều xã miền núi của Quảng Trị có địa bàn rộng, dân cư sinh sống phân tán, khoảng cách từ thôn bản đến Trung tâm Phục vụ hành chính công khá xa. Trong điều kiện đó, CĐS không chỉ là yêu cầu cải cách hành chính, mà còn là giải pháp thiết thực để người dân tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, giảm thời gian và chi phí đi lại.
Tại xã Bến Quan, nơi có hơn 37% dân số là đồng bào dân tộc Vân Kiều, việc đưa công nghệ đến với người dân được bắt đầu từ những việc rất cụ thể. Không chờ người dân đến trụ sở, lực lượng công an xã đã phối hợp với 20 tổ công nghệ số cộng đồng trực tiếp về từng thôn, bản để hướng dẫn cài đặt định danh điện tử, tích hợp các loại giấy tờ cá nhân.
Cán bộ cơ sở hướng dẫn người dân vùng núi thực hiện các thủ tục hành chính trên nền tảng số - Ảnh: N.B
Những buổi hướng dẫn được tổ chức ngay tại nhà sinh hoạt cộng đồng, nơi bà con được “cầm tay chỉ việc”, thao tác từng bước trên điện thoại. Với nhiều người dân vùng núi, đây là lần đầu tiên họ biết cách sử dụng ứng dụng số để thực hiện thủ tục hành chính.
Chị Hồ Thị Dần, thôn Xung Phong, xã Bến Quan chia sẻ, trước đây muốn làm nhiều giấy tờ phải đi xa, còn nay được hỗ trợ ngay tại địa phương nên thuận tiện hơn rất nhiều. Chỉ cần có điện thoại, người dân có thể sử dụng khi cần thiết.
Cùng với Bến Quan, tại xã miền núi Khe Sanh, CĐS đang tạo ra những thay đổi rõ nét trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) cho người dân. Ngay từ khu vực tiếp đón, người dân được hướng dẫn lấy số thứ tự tự động, kê khai hồ sơ trực tuyến và tra cứu thủ tục trên môi trường số. Bà Nguyễn Thị Nguyên, xã Khe Sanh cho biết, việc nộp hồ sơ trực tuyến thuận tiện hơn trước rất nhiều, nhất là với những hộ dân ở xa trung tâm hành chính, giúp người dân giảm đáng kể thời gian đi lại.
Không chỉ hỗ trợ tại bộ phận một cửa, các tổ công nghệ số cộng đồng, đoàn viên thanh niên địa phương còn trực tiếp đến từng thôn, bản hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, đăng ký TTHC trên điện thoại thông minh. Với nhiều hộ dân vùng cao, đây là bước thay đổi lớn trong thói quen tiếp cận dịch vụ công. Từ những cách làm cụ thể, CĐS ở miền núi đang trở thành công cụ thiết thực phục vụ đời sống hằng ngày của người dân.
Đoàn viên, thanh niên về bản trực tiếp hướng dẫn người dân đăng ký thủ tục hành chính trên điện thoại thông minh - Ảnh: N.B
Từ mô hình cơ sở đến động lực phát triển vùng núi
Nếu xã Bến Quan cho thấy CĐS trong phục vụ hành chính công, xã Khe Sanh tạo dấu ấn ở cải cách TTHC, thì tại xã Kim Phú, công nghệ số đang được gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Xã Kim Phú là địa phương có làng du lịch Tân Hóa. Xác định đây là lợi thế lớn trong phát triển kinh tế địa phương, xã đã xem CĐS là một trong những giải pháp quan trọng để quảng bá hình ảnh và nâng cao giá trị điểm đến.
Theo ông Hoàng Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phú, địa phương đã từng bước triển khai truyền thông trên các nền tảng số như cổng thông tin điện tử, trang facebook chính thức của xã; thường xuyên đăng tải thông tin, hình ảnh về đời sống, văn hóa và hoạt động du lịch. Đồng thời khuyến khích người dân tham gia quảng bá sản phẩm, dịch vụ trên mạng xã hội, tiếp cận các nền tảng thương mại điện tử.
Khu vực Tân Hóa cũng đã được cập nhật trên các nền tảng bản đồ số, hỗ trợ du khách tìm kiếm thông tin, định vị đường đi, dịch vụ lưu trú và các điểm trải nghiệm. Thời gian tới, xã tiếp tục số hóa bản đồ du lịch, cập nhật các homestay, dịch vụ và hỗ trợ người dân ứng dụng công nghệ trong kinh doanh du lịch.
Làng du lịch Tân Hóa, xã Kim Phú, điểm đến đang từng bước ứng dụng công nghệ số để thu hút du khách - Ảnh: N.B
Thời gian qua, tỉnh đã đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ Nhân dân. Nhiều nhiệm vụ được triển khai như cập nhật dữ liệu điều tra nông nghiệp, kinh tế-xã hội bằng phần mềm số; làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai, dữ liệu phương tiện giao thông; cập nhật dữ liệu đảng viên…
Đối với khu vực miền núi, Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh đã triển khai dự án “Cải thiện điều kiện tiếp cận dịch vụ công trực tuyến cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số”, xây dựng video, tài liệu hướng dẫn bằng tiếng Pa Kô, Vân Kiều, giúp người dân dễ tiếp cận hơn.
Từ những kết quả bước đầu, đơn vị đang đề xuất tiếp tục triển khai nhằm mở rộng mô hình, nâng cao hiệu quả hỗ trợ tại địa phương; đồng thời phối hợp với tổ công nghệ số cộng đồng và lực lượng tại cơ sở để hướng dẫn trực tiếp cho người dân.
Thời gian tới, Quảng Trị tiếp tục hướng đến đơn giản hóa TTHC trên môi trường số; tăng cường phối hợp đầu tư hạ tầng mạng, các điểm hỗ trợ công nghệ tại cơ sở; nâng cao kỹ năng số cho người dân vùng sâu, vùng xa.
CĐS ở miền núi vì thế không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà còn là sự đồng hành, trách nhiệm từ cơ sở và quyết tâm không để ai bị bỏ lại phía sau.
Nguyên Bảo