Đổi mới, sáng tạo, tăng tốc, bứt phá, đưa đất nước vững bước tiến vào Kỷ nguyên vươn mình, phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng của dân tộc
- Thứ ba - 31/12/2024 23:08
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Nhân dịp đón Năm Mới 2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính có bài viết "Đổi mới, sáng tạo, tăng tốc, bứt phá, đưa đất nước vững bước tiến vào Kỷ nguyên vươn mình, phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng của dân tộc". Báo Đại Đoàn Kết trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết của Thủ tướng.
Những kết quả quan trọng, toàn diện, nổi bật đạt được trên các lĩnh vực trong bối cảnh khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi của năm 2024 khẳng định nỗ lực vượt bậc, ý chí kiên cường, quyết tâm sắt đá tiếp tục đẩy mạnh toàn diện sự nghiệp đổi mới của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta; qua đó củng cố nền tảng, tạo động lực mạnh mẽ để phấn đấu thực hiện thành công Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) năm 2025, góp phần hoàn thành cao nhất các mục tiêu, nhiệm vụ của giai đoạn 2021-2025, đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng của dân tộc Việt Nam.
I
Năm 2024, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, nhiều vấn đề chưa có tiền lệ, vượt dự báo; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gay gắt; xung đột quân sự leo thang ở nhiều nơi; tình hình chính trị bất ổn tại một số quốc gia; kinh tế, thương mại, đầu tư toàn cầu phục hồi chậm, không đồng đều, thiếu vững chắc; các vấn đề an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, lương thực, an ninh mạng ngày càng nghiêm trọng. Ở trong nước, thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen, nhưng khó khăn thách thức nhiều hơn; nền kinh tế tiếp tục chịu "ảnh hưởng kép" từ những yếu tố bất lợi bên ngoài và những hạn chế, bất cập nội tại kéo dài nhiều năm; trong khi thiên tai, bão lũ gây thiệt hại lớn cho sản xuất kinh doanh và đời sống của Nhân dân.
Những kết quả quan trọng, toàn diện, nổi bật đạt được trên các lĩnh vực trong bối cảnh khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi của năm 2024 khẳng định nỗ lực vượt bậc, ý chí kiên cường, quyết tâm sắt đá tiếp tục đẩy mạnh toàn diện sự nghiệp đổi mới của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Trong bối cảnh đó, với tinh thần nỗ lực vượt bậc "biến nguy thành cơ", "thay đổi trạng thái, xoay chuyển tình thế"; với phương châm "kỷ cương trách nhiệm, chủ động kịp thời, tăng tốc sáng tạo, hiệu quả bền vững", "chỉ bàn làm, không bàn lùi"; ngay từ những ngày đầu năm 2024, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương tập trung triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội; chủ động, linh hoạt, bám sát thực tiễn, thực hiện đồng bộ, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm các nhiệm vụ, giải pháp đề ra trên các lĩnh vực; trong đó ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; tập trung tháo gỡ những vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế, pháp luật; đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm; chú trọng các nhiệm vụ phát triển văn hóa, xã hội, phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường; tăng cường phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; củng cố quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế; đồng thời nắm chắc tình hình, phản ứng chính sách kịp thời, hiệu quả trước những biến động từ bên ngoài.
Nhờ sự quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt của cả hệ thống chính trị, Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp dưới sự lãnh đạo của Đảng, mà thường xuyên, trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, tình hình KTXH nước ta tiếp tục phục hồi tích cực, với xu hướng tốt hơn qua từng tháng, từng quý, tính chung cả năm 2024 đạt và vượt toàn bộ 15 chỉ tiêu chủ yếu, trong đó có những kết quả nổi bật trên nhiều lĩnh vực, được Nhân dân cả nước và cộng đồng quốc tế đánh giá cao.
Việt Nam tiếp tục là điểm sáng về tăng trưởng và thuộc nhóm nước tăng trưởng cao trong khu vực và trên thế giới. Tăng trưởng GDP cả năm ước đạt khoảng 7%; quy mô kinh tế đạt khoảng 470 tỷ USD; cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực; tỷ trọng khu vực nông nghiệp còn khoảng 11%. Chất lượng tăng trưởng được cải thiện; tăng năng suất lao động ước đạt 5,7%, vượt mục tiêu đề ra; chỉ số tự do kinh tế tăng 13 bậc, lên vị trí 59/176 quốc gia, vùng lãnh thổ[1].
Việt Nam được đánh giá cao về kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, nhiều khó khăn.Chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm 2024 tăng khoảng 3,6%, trong khi vẫn thực hiện tăng lương, tăng giá một số mặt hàng do Nhà nước quản lý. Các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ghi nhận kỷ lục, cùng với kỷ lục xuất khẩu nông sản trên 62 tỷ USD; thặng dư thương mại ước đạt khoảng 24 tỷ USD, góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc tế. Nhờ nền kinh tế phục hồi tích cực và tăng cường, nâng cao hiệu quả quản lý thuế, tổng thu NSNN vượt trên 19% dự toán (khoảng 320 nghìn tỷ đồng), góp phần bổ sung nguồn lực cho đầu tư phát triển;nợ công, nợ chính phủ, nợ nước ngoài quốc gia và bội chi NSNN thấp hơn giới hạn quy định[2].
Việt Nam tiếp tục là điểm đến an toàn, hấp dẫn của các doanh nghiệp, đối tác, nhà đầu tư quốc tế; thuộc nhóm 15 nước đang phát triển thu hút vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất thế giới, đạt khoảng 40 tỷ USD, trong đó vốn FDI thực hiện khoảng 25 tỷ USD; là một trong 20 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới với 17 FTA, trở thành một mắt xích quan trọng trong các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ sang nền kinh tế số, kinh tế xanh, công nghệ cao, thân thiện với môi trường; đặc biệt đã xác lập được vị thế quan trọng trong chuỗi công nghiệp bán dẫn toàn cầu, thu hút được nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Giá trị thương hiệu quốc gia năm 2024 đạt 507 tỷ USD, xếp thứ 32/193, tăng 1 bậc so với năm 2023.
Thủ tướng thị sát công trình thi công xây dựng nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch 1 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Các đột phá chiến lược được tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt và đạt nhiều kết quả rõ nét. Tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, pháp luật; Quốc hội đã thông qua nhiều Luật, Nghị quyết nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn cho phát triển trên các lĩnh vực[3]. Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược được đẩy mạnh toàn diện; đã đưa vào khai thác trên 2.000 km đường bộ cao tốc; hoàn thành Dự án đường dây 500 kV mạch 3 Quảng Bình - Hưng Yên trong thời gian ngắn kỷ lục 6 tháng; tập trung chuẩn bị, khẩn trương triển khai các dự án đường sắt quốc gia. Phát triển nguồn nhân lực chuyển biến tích cực; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp được thúc đẩy mạnh mẽ.Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2024 xếp hạng 44/132 quốc gia, vùng lãnh thổ, tăng 02 bậc so với năm 2023. Công tác quy hoạch được đẩy mạnh; đã phê duyệt, triển khai thực hiện toàn bộ 111 quy hoạch ngành, lĩnh vực, quy hoạch cấp tỉnh và quy hoạch quốc gia; đồng thời tập trung xử lý các dự án tồn đọng, kém hiệu quả, kéo dài[4]; góp phần khơi thông nguồn lực, chống lãng phí, tạo không gian, động lực mới cho phát triển.
Phát triển văn hóa, xã hội được chú trọng; an sinh xã hội được bảo đảm; đời sống người dân tiếp tục được cải thiện. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều giảm còn khoảng 1,9%; thu nhập bình quân người lao động tăng khoảng 7,4%; chỉ số hạnh phúc tăng 11 bậc, xếp thứ 54/143[5]; chỉ số phát triển bền vững (SDGs) xếp thứ 54/166 quốc gia, vùng lãnh thổ, tăng 1 bậc so với năm 2023[6]. Kịp thời khắc phục hậu quả và hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi cơn bão số 3 với những hình ảnh, nghĩa cử cao đẹp, xúc động, ấm áp "tình dân tộc, nghĩa đồng bào" trên mọi miền đất nước.
Công tác cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng tiêu cực tiếp tục được đẩy mạnh. Tập trung đơn giản hoá, cắt giảm thủ tục hành chính; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thực hiện nghiêm túc, hiệu quả chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại tố cáo; nâng cao hiệu quả xử lý tham nhũng, tiêu cực, không để ảnh hưởng đến phát triển KTXH, góp phần củng cố, tăng cường niềm tin trong Nhân dân.
Thủ tướng Phạm Minh Chính hội kiến Tổng thống Nga Vladimir Putin có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam ngày 20/6/2024 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường hội đàm ngày 07/11/2024, nhân dịp tham dự Hội nghị Thượng đỉnh hợp tác tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS) lần thứ 8 tại thành phố Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Độc lập, chủ quyền quốc gia được giữ vững; tiềm lực quốc phòng, an ninh được tăng cường; đối ngoại và hội nhập quốc tế được đẩy mạnh; uy tín, vị thế đất nước tiếp tục được nâng cao. Thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận lòng dân được tăng cường, củng cố vững chắc; công nghiệp quốc phòng đạt nhiều kết quả tích cực. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Hợp tác quốc tế tiếp tục được đẩy mạnh, nâng cấp[7], ngoại giao kinh tế được chú trọng; tạo lập được cục diện đối ngoại thuận lợi; góp phần giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác phát triển.
II
Vui mừng, phấn khởi trước những thành tựu, kết quả nổi bật đạt được trong năm 2024, nhưng chúng ta cũng thẳng thắn nhìn nhận còn những hạn chế, bất cập, khó khăn, thách thức cần được tiếp tục tập trung xử lý, giải quyết, hóa giải một cách kịp thời, hiệu quả trong thời gian tới. Trong đó, ổn định kinh tế vĩ mô còn tiềm ẩn rủi ro, sức ép điều hành về tỷ giá, lãi suất, lạm phát còn lớn, nhất là trước những tác động bất lợi từ bên ngoài. Tình hình sản xuất kinh doanh một số lĩnh vực còn khó khăn; sức mua thị trường phục hồi chậm, chưa rõ nét. Việc triển khai một số dự án kết cấu hạ tầng còn vướng mắc; giải ngân vốn đầu tư công chưa đáp ứng yêu cầu.
Thể chế, pháp luật vẫn là "điểm nghẽn của điểm nghẽn"; tư duy xây dựng pháp luật còn nặng về quản lý hơn là kiến tạo phát triển; quy trình, thủ tục có điểm còn bất cập. Một số quy định pháp luật, cơ chế, chính sách còn chậm được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Phân cấp, phân quyền còn vướng mắc, vẫn còn nhiều công việc cụ thể ở cấp trung ương; thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh có lĩnh vực còn rườm rà, ách tắc. Lãng phí vẫn còn trong nhiều ngành, lĩnh vực, gây nhiều hệ lụy, làm suy giảm nguồn lực, tăng gánh nặng chi phí, tạo rào cản, bỏ lỡ thời cơ cho phát triển của đất nước.
Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì một phiên họp của Chính phủ về công tác xây dựng pháp luật - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, chưa góp phần tạo đột phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền, tầng lớp nhân dân chưa được cải thiện nhiều; đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn. Việc giải quyết các vấn đề ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ùn tắc giao thông, ngập úng tại các thành phố lớn còn chậm. Biến đổi khí hậu, thiên tai, bão lũ, sạt lở, ngập lụt, sụt lún, khô hạn biến động khó lường, gây hậu quả nặng nề. Tình hình tội phạm công nghệ cao, lừa đảo qua mạng và công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở một số địa bàn diễn biến phức tạp...
Những hạn chế, bất cập, khó khăn, thách thức nêu trên có những nguyên nhân khách quan và chủ quan. Nguyên nhân khách quan chủ yếu là do tình hình thế giới phức tạp, khó lường, nhiều khó khăn, thách thức; hậu quả của đại dịch Covid-19 tiếp tục có những ảnh hưởng tiêu cực; trong khi đó thiên tai, bão lũ, nhất là bão số 3 (Yagi) gây hậu quả nặng nề. Nguyên nhân chủ quan là do kỷ luật, kỷ cương có lúc, có nơi chưa nghiêm; phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực còn vướng mắc; một bộ phận cán bộ né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm; việc nắm bắt tình hình, tham mưu, phản ứng chính sách một số trường hợp chưa kịp thời, hiệu quả, chưa tận dụng hết các cơ hội phát triển; tinh thần nỗ lực vượt khó, tự lực, tự cường của một số cơ quan, đơn vị và một bộ phận cán bộ, công chức chưa cao…
Trên cơ sở phân tích, đánh giá tình hình các lĩnh vực và từ thực tiễn công tác lãnh đạo, chỉ đạo điều hành, chúng ta có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm quý, sâu sắc, góp phần bổ sung, hoàn thiện về tư duy, phương pháp luận, định hướng chính sách và tổ chức thực hiện trong thời gian tới.
Thứ nhất, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng là sức mạnh vô địch, là yếu tố nền tảng căn bản cho phát triển bền vững, là điểm tựa để vượt qua mọi khó khăn; cần phát huy tinh thần tự lực, tự cường, nỗ lực đổi mới vươn lên của toàn dân tộc; luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc và lợi ích của Nhân dân lên trên hết, trước hết.
Thứ hai, phải có tư duy phát triển đột phá, tầm nhìn chiến lược, nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn; làm việc nào dứt việc đó; coi trọng thời gian, trí tuệ, sự sáng tạo, quyết đoán, đúng thời điểm. Tập trung nắm chắc tình hình, phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời, hiệu quả; chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước.
Thủ tướng kiểm tra tại hầm số 2 (Km 71) dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh tại Bản Néng, xã Thụy Hùng, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng, ngày 14/11/2024 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Thứ ba, phải tập trung khơi thông, huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực; lấy nội lực là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định và ngoại lực là quan trọng, cần thiết, đột phá;phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh, trí tuệ, bản lĩnh con người Việt Nam.
Thứ tư, phải đặc biệt chú trọng bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; lấy con người là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và là nguồn lực, động lực quan trọng nhất cho sự phát triển; không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần, "không để ai bị bỏ lại phía sau".
Thứ năm, phải tăng cường kỷ luật, kỷ cương, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực; quyết liệt cải cách thủ tục hành chính; kiên quyết, kiên trì xóa bỏ cơ chế "xin - cho"; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần củng cố niềm tin trong Nhân dân và toàn xã hội.
III
Thời gian tới, dự báo tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; kinh tế thế giới phục hồi chậm, rủi ro gia tăng; xu hướng phân tách, phân cực ngày càng rõ nét. Trong nước, bên cạnh những yếu tố thuận lợi, nền kinh tế tiếp tục xu hướng phục hồi, các chủ trương, cơ chế, chính sách mới đang tiếp tục phát huy hiệu quả tích cực; nhưng khó khăn, thách thức còn rất lớn, nhất là từ những yếu tố bất lợi bên ngoài và những hạn chế, bất cập nội tại kéo dài; các yếu tố an ninh phi truyền thống, thiên tai, biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên, già hoá dân số tác động, ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng; trong khi nước ta là nước đang phát triển, nền kinh tế đang trong quá trình chuyển đổi, quy mô còn khiêm tốn, độ mở cao, sức chống chịu và khả năng cạnh tranh còn hạn chế.
Năm 2025 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm tăng tốc, bứt phá để về đích để thực hiện thắng lợi Kế hoạch phát triển KTXH 5 năm 2021-2025, là năm diễn ra nhiều sự kiện trọng đại của đất nước - kỷ niệm 95 năm thành lập Đảng, 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, 135 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 80 năm thành lập Nước và là năm tiến hành Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, mở ra kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình, phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng của dân tộc, như đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã định hướng. Để thực hiện thành công mục tiêu chiến lược phấn đấu đến năm 2030 là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao; ngay từ năm 2025 chúng ta phải nỗ lực tối đa, tạo những yếu tố đột phá thu hút đầu tư, thúc đẩy mạnh mẽ sản xuất kinh doanh, phấn đấu đạt mức tăng trưởng ít nhất 8% hoặc phấn đấu cao hơn trong điều kiện thuận lợi; trên cơ sở đó tạo nền tảng vững chắc để đạt tốc độ tăng trưởng hai con số từ năm 2026.
Đất nước trong những thời điểm lịch sử cần những quyết sách mang tính lịch sử. Việc thực hiện các mục tiêu chiến lược kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập Nước trên đây là sứ mệnh đầy thử thách, nhưng cũng rất vẻ vang của các thế hệ chúng ta hôm nay và mai sau, là điểm kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai, là điều kiện tiên quyết để đưa đất nước thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, vươn lên trở thành nước phát triển. Chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện được với tư duy đổi mới, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, giải pháp đột phá, cách làm hiệu quả, tổ chức thực hiện kịp thời, linh hoạt, hiệu quả. Tập trung hiện thực hoá những tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của đất nước,từng cấp, từng ngành, mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, từng người dân Việt Nam cần phát huy cao độ tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, "dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung"; "đã nói là làm, đã cam kết là phải thực hiện; đã làm, đã thực hiện là phải có hiệu quả, cân đong, đo đếm được"; quán triệt và thực hiện hiệu quả phương châm "Đảng chỉ đạo, Chính phủthống nhất, Quốc hộiđồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi, thì chỉ bàn làm, không bàn lùi, làm việc nào ra việc đấy, làm việc nào dứt việc đó".
Từng cấp, từng ngành, mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, từng người dân Việt Nam cần phát huy cao độ tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, quán triệt và thực hiện hiệu quả phương châm "Đảng chỉ đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi, thì chỉ bàn làm, không bàn lùi, làm việc nào ra việc đấy, làm việc nào dứt việc đó".
Nghị quyết Đại hội Đảng XIII, các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đã thể hiện rõ các nhiệm vụ, giải pháp trên tất cả các lĩnh vực và cần được các cấp, các ngành, các địa phương triển khai đồng bộ, toàn diện, hiệu quả với tinh thần "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả"; trong đó tập trung vào một số nội dung trọng tâm sau:
1. Tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật để thực sự là "đột phá của đột phá", tạo động lực phát triển đất nước với tinh thần "chính sách thông thoáng, hạ tầng thông suốt, quản trị thông minh". Đặc biệt chú trọng tư duy đổi mới, kiến tạo phát triển, tạo ra không gian phát triển mới. Đổi mới, số hoá, công khai, minh bạch, nâng cao hiệu quả của các loại thị trường; thực hiện đồng bộ các giải pháp để phục hồi, phát triển lành mạnh thị trường bất động sản và sớm nâng hạng thị trường chứng khoán. Quyết liệt sắp xếp lại tổ chức bộ máy theo hướng "Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả" gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW; có chính sách cụ thể, tạo thuận lợi cho cán bộ, công chức dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Tiếp tục đẩy mạnh cải cách, đơn giản hoá thủ tục hành chính, xây dựng Chính phủ điện tử, thực hiện Đề án 06; thực hiện hiệu quả các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, bảo đảm khả năng cạnh tranh khu vực, quốc tế.
2. Tiếp tục ưu tiên thúc đẩy mạnh mẽ tăng trưởng kinh tế gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Nâng cao năng lực phân tích, dự báo; điều hành chủ động, kịp thời, linh hoạt, hài hoà, hiệu quả các chính sách tài khoá, tiền tệ để khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nhất là trong Nhân dân. Tập trung làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, nhất là các giải pháp kích cầu đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu; đồng thời tạo đột phá thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, nhất là chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển các ngành, lĩnh vực mới nổi như chíp bán dẫn, dữ liệu lớn (big data), trí tuệ nhân tạo (AI), internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây...
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp ông Jensen Huang, Chủ tịch, Tổng Giám đốc Tập đoàn NVIDIA (Hoa Kỳ) - tập đoàn sản xuất chip đắt giá nhất thế giới với giá trị thị trường gần 1.200 tỷ USD, chiều 10/12/2024 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
3. Tập trung phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại; đẩy nhanh các dự án trọng điểm; kết nối hệ thống đường bộ cao tốc với sân bay, cảng biển; khẩn trương triển khai đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị; Phấn đấu đến hết năm 2025 hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc và trên 1.000 km đường bộ ven biển. Phát triển mạnh hạ tầng số, hạ tầng đô thị, văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế, thể dục thể thao…; nghiên cứu, khai thác hiệu quả không gian ngầm, không gian biển, không gian vũ trụ.
4. Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh. Phát triển mạnh các ngành, lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ có tiềm năng, lợi thế, ứng dụng công nghệ cao, theo hướng xanh hoá, hiệu quả, bền vững; giảm chi phí logistics; đánh thức tiềm năng, phát triển mạnh các loại hình du lịch. Nâng cao hiệu quả hoạt động của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước; xây dựng chính sách khuyến khích phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp tư nhân; đẩy mạnh thu hút có chọn lọc đầu tư nước ngoài; tham gia sâu rộng hơn vào các chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.
5. Xác định rõ và có cơ chế, chính sách, giải pháp đột phá cả ở tầm chiến lược và sách lược để nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đối số thực sự là quốc sách hàng đầu theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, tạo sự bứt phá, bay cao, vươn xa trong nỗ lực "bắt kịp, tiến cùng, tăng tốc, bứt phá và vượt lên", đưa đất nước vào quỹ đạo phát triển nhanh và bền vững. Tập trung rà soát, có cơ chế, chính sách đột phá nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, thúc đẩy tăng năng suất lao động. Đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo động lực, truyền cảm hứng cho cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân, người Việt Nam ở trong nước và nước ngoài, đặc biệt là cho thế hệ trẻ Việt Nam xung kích đi đầu, vươn lên mạnh mẽ.
6. Chú trọng phát triển văn hóa hài hòa với kinh tế, xã hội; xây dựng cơ chế, chính sách phát triển công nghiệp văn hoá, công nghiệp giải trí; xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam phát triển toàn diện; thực hiện tốt các chính sách người có công, bảo trợ xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững; chú trọng các chính sách dân tộc, tôn giáo, phát huy tinh thần "đạo pháp và dân tộc", sống "tốt đời, đẹp đạo". Triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển KTXH vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, phát triển văn hóa và phòng, chống ma tuý. Đẩy mạnh phong trào thi đua "Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm2025"; phấn đấu sớm hoàn thành trên 100 nghìn căn nhà ở xã hội.
Thủ tướng bấm nút khởi công Dự án nhà ở xã hội Golden Square Lào Cai, ngày 22/12/2024 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
7. Đẩy mạnh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Tiếp tục hoàn thiện thể chế, khắc phục những sơ hở, bất cập trong cơ chế, chính sách, pháp luật. Tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình; kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Tiếp tục đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, xử lý các hành vi nghiêm các hành vi tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.
8. Tiếp tục củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh; giữ vững độc lập, chủ quyền, lợi ích quốc gia; đẩy mạnh phát triển công nghiệp quốc phòng, công nghiệp an ninh lưỡng dụng; bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Tăng cường các giải pháp kiềm chế tội phạm, phấn đấu kéo giảm 5% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; bảo đảm trật tự an toàn giao thông; chú trọng nâng cao hiệu quả phòng, chống cháy, nổ.
9. Nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế; tiếp tục đưa quan hệ với các đối tác ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả, đan xen lợi ích. Nâng cao chất lượng tham mưu, dự báo chiến lược, chủ động ứng phó, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi chưa lâm nguy. Thúc đẩy mạnh mẽ công tác ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa, giao lưu nhân dân phục vụ phát triển đất nước.
10. Đẩy mạnh công tác thông tin truyền thông, nhất là truyền thông chính sách; tăng cường tuyên truyền, cổ vũ, nhân rộng những mô hình hay, cách làm sáng tạo, gương người tốt, việc tốt. Nâng cao hiệu quả công tác tuyên giáo, dân vận, phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân, góp phần tạo đồng thuận xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phấn đấu hoàn thành toàn diện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển KTXH đề ra.
***
Nhiệm vụ đặt ra cho năm 2025 và thời gian tới là rất nặng nề. Phát huy những thành tựu đạt được sau gần 40 năm đổi mới; với tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, ý thức trách nhiệm cao, ý chí tự lực, tự cường của cả hệ thống chính trị, Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, đất nước ta nhất định sẽ vượt qua mọi khó khăn, thách thức, nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển KTXH năm 2025, góp phần hoàn thành cao nhất kế hoạch phát triển KTXH 5 năm 2021 - 2025. Chúng ta tin tưởng chắc chắn rằng, trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam đã được thử thách qua lịch sử hào hùng đấu tranh dựng nước và giữ nước hàng nghìn năm của dân tộc ta sẽ tiếp tục tỏa sáng để đưa đất nước ta vươn lên tầm cao mới, đạt được những thành tựu to lớn hơn nữa trong kỷ nguyên vươn mình, phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng của dân tộc, đưa đất nước ta sánh vai với các cường quốc năm châu, như Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu hằng mong muốn.
I
Năm 2024, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, nhiều vấn đề chưa có tiền lệ, vượt dự báo; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gay gắt; xung đột quân sự leo thang ở nhiều nơi; tình hình chính trị bất ổn tại một số quốc gia; kinh tế, thương mại, đầu tư toàn cầu phục hồi chậm, không đồng đều, thiếu vững chắc; các vấn đề an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, lương thực, an ninh mạng ngày càng nghiêm trọng. Ở trong nước, thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen, nhưng khó khăn thách thức nhiều hơn; nền kinh tế tiếp tục chịu "ảnh hưởng kép" từ những yếu tố bất lợi bên ngoài và những hạn chế, bất cập nội tại kéo dài nhiều năm; trong khi thiên tai, bão lũ gây thiệt hại lớn cho sản xuất kinh doanh và đời sống của Nhân dân.
Những kết quả quan trọng, toàn diện, nổi bật đạt được trên các lĩnh vực trong bối cảnh khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi của năm 2024 khẳng định nỗ lực vượt bậc, ý chí kiên cường, quyết tâm sắt đá tiếp tục đẩy mạnh toàn diện sự nghiệp đổi mới của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Trong bối cảnh đó, với tinh thần nỗ lực vượt bậc "biến nguy thành cơ", "thay đổi trạng thái, xoay chuyển tình thế"; với phương châm "kỷ cương trách nhiệm, chủ động kịp thời, tăng tốc sáng tạo, hiệu quả bền vững", "chỉ bàn làm, không bàn lùi"; ngay từ những ngày đầu năm 2024, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương tập trung triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội; chủ động, linh hoạt, bám sát thực tiễn, thực hiện đồng bộ, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm các nhiệm vụ, giải pháp đề ra trên các lĩnh vực; trong đó ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; tập trung tháo gỡ những vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế, pháp luật; đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm; chú trọng các nhiệm vụ phát triển văn hóa, xã hội, phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường; tăng cường phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; củng cố quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế; đồng thời nắm chắc tình hình, phản ứng chính sách kịp thời, hiệu quả trước những biến động từ bên ngoài.
Nhờ sự quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt của cả hệ thống chính trị, Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp dưới sự lãnh đạo của Đảng, mà thường xuyên, trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, tình hình KTXH nước ta tiếp tục phục hồi tích cực, với xu hướng tốt hơn qua từng tháng, từng quý, tính chung cả năm 2024 đạt và vượt toàn bộ 15 chỉ tiêu chủ yếu, trong đó có những kết quả nổi bật trên nhiều lĩnh vực, được Nhân dân cả nước và cộng đồng quốc tế đánh giá cao.
Việt Nam tiếp tục là điểm sáng về tăng trưởng và thuộc nhóm nước tăng trưởng cao trong khu vực và trên thế giới. Tăng trưởng GDP cả năm ước đạt khoảng 7%; quy mô kinh tế đạt khoảng 470 tỷ USD; cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực; tỷ trọng khu vực nông nghiệp còn khoảng 11%. Chất lượng tăng trưởng được cải thiện; tăng năng suất lao động ước đạt 5,7%, vượt mục tiêu đề ra; chỉ số tự do kinh tế tăng 13 bậc, lên vị trí 59/176 quốc gia, vùng lãnh thổ[1].
Việt Nam được đánh giá cao về kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh thế giới biến động mạnh, nhiều khó khăn.Chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm 2024 tăng khoảng 3,6%, trong khi vẫn thực hiện tăng lương, tăng giá một số mặt hàng do Nhà nước quản lý. Các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ghi nhận kỷ lục, cùng với kỷ lục xuất khẩu nông sản trên 62 tỷ USD; thặng dư thương mại ước đạt khoảng 24 tỷ USD, góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc tế. Nhờ nền kinh tế phục hồi tích cực và tăng cường, nâng cao hiệu quả quản lý thuế, tổng thu NSNN vượt trên 19% dự toán (khoảng 320 nghìn tỷ đồng), góp phần bổ sung nguồn lực cho đầu tư phát triển;nợ công, nợ chính phủ, nợ nước ngoài quốc gia và bội chi NSNN thấp hơn giới hạn quy định[2].
Việt Nam tiếp tục là điểm đến an toàn, hấp dẫn của các doanh nghiệp, đối tác, nhà đầu tư quốc tế; thuộc nhóm 15 nước đang phát triển thu hút vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất thế giới, đạt khoảng 40 tỷ USD, trong đó vốn FDI thực hiện khoảng 25 tỷ USD; là một trong 20 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới với 17 FTA, trở thành một mắt xích quan trọng trong các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ sang nền kinh tế số, kinh tế xanh, công nghệ cao, thân thiện với môi trường; đặc biệt đã xác lập được vị thế quan trọng trong chuỗi công nghiệp bán dẫn toàn cầu, thu hút được nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Giá trị thương hiệu quốc gia năm 2024 đạt 507 tỷ USD, xếp thứ 32/193, tăng 1 bậc so với năm 2023.
Thủ tướng thị sát công trình thi công xây dựng nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch 1 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Các đột phá chiến lược được tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt và đạt nhiều kết quả rõ nét. Tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, pháp luật; Quốc hội đã thông qua nhiều Luật, Nghị quyết nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn cho phát triển trên các lĩnh vực[3]. Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược được đẩy mạnh toàn diện; đã đưa vào khai thác trên 2.000 km đường bộ cao tốc; hoàn thành Dự án đường dây 500 kV mạch 3 Quảng Bình - Hưng Yên trong thời gian ngắn kỷ lục 6 tháng; tập trung chuẩn bị, khẩn trương triển khai các dự án đường sắt quốc gia. Phát triển nguồn nhân lực chuyển biến tích cực; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp được thúc đẩy mạnh mẽ.Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2024 xếp hạng 44/132 quốc gia, vùng lãnh thổ, tăng 02 bậc so với năm 2023. Công tác quy hoạch được đẩy mạnh; đã phê duyệt, triển khai thực hiện toàn bộ 111 quy hoạch ngành, lĩnh vực, quy hoạch cấp tỉnh và quy hoạch quốc gia; đồng thời tập trung xử lý các dự án tồn đọng, kém hiệu quả, kéo dài[4]; góp phần khơi thông nguồn lực, chống lãng phí, tạo không gian, động lực mới cho phát triển.
Phát triển văn hóa, xã hội được chú trọng; an sinh xã hội được bảo đảm; đời sống người dân tiếp tục được cải thiện. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều giảm còn khoảng 1,9%; thu nhập bình quân người lao động tăng khoảng 7,4%; chỉ số hạnh phúc tăng 11 bậc, xếp thứ 54/143[5]; chỉ số phát triển bền vững (SDGs) xếp thứ 54/166 quốc gia, vùng lãnh thổ, tăng 1 bậc so với năm 2023[6]. Kịp thời khắc phục hậu quả và hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi cơn bão số 3 với những hình ảnh, nghĩa cử cao đẹp, xúc động, ấm áp "tình dân tộc, nghĩa đồng bào" trên mọi miền đất nước.
Công tác cải cách hành chính, phòng chống tham nhũng tiêu cực tiếp tục được đẩy mạnh. Tập trung đơn giản hoá, cắt giảm thủ tục hành chính; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thực hiện nghiêm túc, hiệu quả chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại tố cáo; nâng cao hiệu quả xử lý tham nhũng, tiêu cực, không để ảnh hưởng đến phát triển KTXH, góp phần củng cố, tăng cường niềm tin trong Nhân dân.
Thủ tướng Phạm Minh Chính hội kiến Tổng thống Nga Vladimir Putin có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam ngày 20/6/2024 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường hội đàm ngày 07/11/2024, nhân dịp tham dự Hội nghị Thượng đỉnh hợp tác tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS) lần thứ 8 tại thành phố Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Độc lập, chủ quyền quốc gia được giữ vững; tiềm lực quốc phòng, an ninh được tăng cường; đối ngoại và hội nhập quốc tế được đẩy mạnh; uy tín, vị thế đất nước tiếp tục được nâng cao. Thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận lòng dân được tăng cường, củng cố vững chắc; công nghiệp quốc phòng đạt nhiều kết quả tích cực. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Hợp tác quốc tế tiếp tục được đẩy mạnh, nâng cấp[7], ngoại giao kinh tế được chú trọng; tạo lập được cục diện đối ngoại thuận lợi; góp phần giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác phát triển.
II
Vui mừng, phấn khởi trước những thành tựu, kết quả nổi bật đạt được trong năm 2024, nhưng chúng ta cũng thẳng thắn nhìn nhận còn những hạn chế, bất cập, khó khăn, thách thức cần được tiếp tục tập trung xử lý, giải quyết, hóa giải một cách kịp thời, hiệu quả trong thời gian tới. Trong đó, ổn định kinh tế vĩ mô còn tiềm ẩn rủi ro, sức ép điều hành về tỷ giá, lãi suất, lạm phát còn lớn, nhất là trước những tác động bất lợi từ bên ngoài. Tình hình sản xuất kinh doanh một số lĩnh vực còn khó khăn; sức mua thị trường phục hồi chậm, chưa rõ nét. Việc triển khai một số dự án kết cấu hạ tầng còn vướng mắc; giải ngân vốn đầu tư công chưa đáp ứng yêu cầu.
Thể chế, pháp luật vẫn là "điểm nghẽn của điểm nghẽn"; tư duy xây dựng pháp luật còn nặng về quản lý hơn là kiến tạo phát triển; quy trình, thủ tục có điểm còn bất cập. Một số quy định pháp luật, cơ chế, chính sách còn chậm được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Phân cấp, phân quyền còn vướng mắc, vẫn còn nhiều công việc cụ thể ở cấp trung ương; thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh có lĩnh vực còn rườm rà, ách tắc. Lãng phí vẫn còn trong nhiều ngành, lĩnh vực, gây nhiều hệ lụy, làm suy giảm nguồn lực, tăng gánh nặng chi phí, tạo rào cản, bỏ lỡ thời cơ cho phát triển của đất nước.
Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì một phiên họp của Chính phủ về công tác xây dựng pháp luật - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, chưa góp phần tạo đột phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền, tầng lớp nhân dân chưa được cải thiện nhiều; đời sống của một bộ phận người dân còn khó khăn. Việc giải quyết các vấn đề ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ùn tắc giao thông, ngập úng tại các thành phố lớn còn chậm. Biến đổi khí hậu, thiên tai, bão lũ, sạt lở, ngập lụt, sụt lún, khô hạn biến động khó lường, gây hậu quả nặng nề. Tình hình tội phạm công nghệ cao, lừa đảo qua mạng và công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở một số địa bàn diễn biến phức tạp...
Những hạn chế, bất cập, khó khăn, thách thức nêu trên có những nguyên nhân khách quan và chủ quan. Nguyên nhân khách quan chủ yếu là do tình hình thế giới phức tạp, khó lường, nhiều khó khăn, thách thức; hậu quả của đại dịch Covid-19 tiếp tục có những ảnh hưởng tiêu cực; trong khi đó thiên tai, bão lũ, nhất là bão số 3 (Yagi) gây hậu quả nặng nề. Nguyên nhân chủ quan là do kỷ luật, kỷ cương có lúc, có nơi chưa nghiêm; phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực còn vướng mắc; một bộ phận cán bộ né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm; việc nắm bắt tình hình, tham mưu, phản ứng chính sách một số trường hợp chưa kịp thời, hiệu quả, chưa tận dụng hết các cơ hội phát triển; tinh thần nỗ lực vượt khó, tự lực, tự cường của một số cơ quan, đơn vị và một bộ phận cán bộ, công chức chưa cao…
Trên cơ sở phân tích, đánh giá tình hình các lĩnh vực và từ thực tiễn công tác lãnh đạo, chỉ đạo điều hành, chúng ta có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm quý, sâu sắc, góp phần bổ sung, hoàn thiện về tư duy, phương pháp luận, định hướng chính sách và tổ chức thực hiện trong thời gian tới.
Thứ nhất, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng là sức mạnh vô địch, là yếu tố nền tảng căn bản cho phát triển bền vững, là điểm tựa để vượt qua mọi khó khăn; cần phát huy tinh thần tự lực, tự cường, nỗ lực đổi mới vươn lên của toàn dân tộc; luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc và lợi ích của Nhân dân lên trên hết, trước hết.
Thứ hai, phải có tư duy phát triển đột phá, tầm nhìn chiến lược, nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn; làm việc nào dứt việc đó; coi trọng thời gian, trí tuệ, sự sáng tạo, quyết đoán, đúng thời điểm. Tập trung nắm chắc tình hình, phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời, hiệu quả; chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước.
Thủ tướng kiểm tra tại hầm số 2 (Km 71) dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh tại Bản Néng, xã Thụy Hùng, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng, ngày 14/11/2024 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Thứ ba, phải tập trung khơi thông, huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực; lấy nội lực là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định và ngoại lực là quan trọng, cần thiết, đột phá;phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh, trí tuệ, bản lĩnh con người Việt Nam.
Thứ tư, phải đặc biệt chú trọng bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; lấy con người là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và là nguồn lực, động lực quan trọng nhất cho sự phát triển; không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần, "không để ai bị bỏ lại phía sau".
Thứ năm, phải tăng cường kỷ luật, kỷ cương, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực; quyết liệt cải cách thủ tục hành chính; kiên quyết, kiên trì xóa bỏ cơ chế "xin - cho"; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần củng cố niềm tin trong Nhân dân và toàn xã hội.
III
Thời gian tới, dự báo tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; kinh tế thế giới phục hồi chậm, rủi ro gia tăng; xu hướng phân tách, phân cực ngày càng rõ nét. Trong nước, bên cạnh những yếu tố thuận lợi, nền kinh tế tiếp tục xu hướng phục hồi, các chủ trương, cơ chế, chính sách mới đang tiếp tục phát huy hiệu quả tích cực; nhưng khó khăn, thách thức còn rất lớn, nhất là từ những yếu tố bất lợi bên ngoài và những hạn chế, bất cập nội tại kéo dài; các yếu tố an ninh phi truyền thống, thiên tai, biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên, già hoá dân số tác động, ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng; trong khi nước ta là nước đang phát triển, nền kinh tế đang trong quá trình chuyển đổi, quy mô còn khiêm tốn, độ mở cao, sức chống chịu và khả năng cạnh tranh còn hạn chế.
Năm 2025 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm tăng tốc, bứt phá để về đích để thực hiện thắng lợi Kế hoạch phát triển KTXH 5 năm 2021-2025, là năm diễn ra nhiều sự kiện trọng đại của đất nước - kỷ niệm 95 năm thành lập Đảng, 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, 135 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 80 năm thành lập Nước và là năm tiến hành Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, mở ra kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình, phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng của dân tộc, như đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã định hướng. Để thực hiện thành công mục tiêu chiến lược phấn đấu đến năm 2030 là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao; ngay từ năm 2025 chúng ta phải nỗ lực tối đa, tạo những yếu tố đột phá thu hút đầu tư, thúc đẩy mạnh mẽ sản xuất kinh doanh, phấn đấu đạt mức tăng trưởng ít nhất 8% hoặc phấn đấu cao hơn trong điều kiện thuận lợi; trên cơ sở đó tạo nền tảng vững chắc để đạt tốc độ tăng trưởng hai con số từ năm 2026.
Đất nước trong những thời điểm lịch sử cần những quyết sách mang tính lịch sử. Việc thực hiện các mục tiêu chiến lược kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập Nước trên đây là sứ mệnh đầy thử thách, nhưng cũng rất vẻ vang của các thế hệ chúng ta hôm nay và mai sau, là điểm kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai, là điều kiện tiên quyết để đưa đất nước thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, vươn lên trở thành nước phát triển. Chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện được với tư duy đổi mới, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, giải pháp đột phá, cách làm hiệu quả, tổ chức thực hiện kịp thời, linh hoạt, hiệu quả. Tập trung hiện thực hoá những tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của đất nước,từng cấp, từng ngành, mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, từng người dân Việt Nam cần phát huy cao độ tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, "dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung"; "đã nói là làm, đã cam kết là phải thực hiện; đã làm, đã thực hiện là phải có hiệu quả, cân đong, đo đếm được"; quán triệt và thực hiện hiệu quả phương châm "Đảng chỉ đạo, Chính phủthống nhất, Quốc hộiđồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi, thì chỉ bàn làm, không bàn lùi, làm việc nào ra việc đấy, làm việc nào dứt việc đó".
Từng cấp, từng ngành, mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, từng người dân Việt Nam cần phát huy cao độ tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, quán triệt và thực hiện hiệu quả phương châm "Đảng chỉ đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi, thì chỉ bàn làm, không bàn lùi, làm việc nào ra việc đấy, làm việc nào dứt việc đó".
Nghị quyết Đại hội Đảng XIII, các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đã thể hiện rõ các nhiệm vụ, giải pháp trên tất cả các lĩnh vực và cần được các cấp, các ngành, các địa phương triển khai đồng bộ, toàn diện, hiệu quả với tinh thần "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả"; trong đó tập trung vào một số nội dung trọng tâm sau:
1. Tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật để thực sự là "đột phá của đột phá", tạo động lực phát triển đất nước với tinh thần "chính sách thông thoáng, hạ tầng thông suốt, quản trị thông minh". Đặc biệt chú trọng tư duy đổi mới, kiến tạo phát triển, tạo ra không gian phát triển mới. Đổi mới, số hoá, công khai, minh bạch, nâng cao hiệu quả của các loại thị trường; thực hiện đồng bộ các giải pháp để phục hồi, phát triển lành mạnh thị trường bất động sản và sớm nâng hạng thị trường chứng khoán. Quyết liệt sắp xếp lại tổ chức bộ máy theo hướng "Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả" gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW; có chính sách cụ thể, tạo thuận lợi cho cán bộ, công chức dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Tiếp tục đẩy mạnh cải cách, đơn giản hoá thủ tục hành chính, xây dựng Chính phủ điện tử, thực hiện Đề án 06; thực hiện hiệu quả các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, bảo đảm khả năng cạnh tranh khu vực, quốc tế.
2. Tiếp tục ưu tiên thúc đẩy mạnh mẽ tăng trưởng kinh tế gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Nâng cao năng lực phân tích, dự báo; điều hành chủ động, kịp thời, linh hoạt, hài hoà, hiệu quả các chính sách tài khoá, tiền tệ để khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nhất là trong Nhân dân. Tập trung làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, nhất là các giải pháp kích cầu đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu; đồng thời tạo đột phá thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, nhất là chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển các ngành, lĩnh vực mới nổi như chíp bán dẫn, dữ liệu lớn (big data), trí tuệ nhân tạo (AI), internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây...
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp ông Jensen Huang, Chủ tịch, Tổng Giám đốc Tập đoàn NVIDIA (Hoa Kỳ) - tập đoàn sản xuất chip đắt giá nhất thế giới với giá trị thị trường gần 1.200 tỷ USD, chiều 10/12/2024 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
3. Tập trung phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại; đẩy nhanh các dự án trọng điểm; kết nối hệ thống đường bộ cao tốc với sân bay, cảng biển; khẩn trương triển khai đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị; Phấn đấu đến hết năm 2025 hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc và trên 1.000 km đường bộ ven biển. Phát triển mạnh hạ tầng số, hạ tầng đô thị, văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế, thể dục thể thao…; nghiên cứu, khai thác hiệu quả không gian ngầm, không gian biển, không gian vũ trụ.
4. Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh. Phát triển mạnh các ngành, lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ có tiềm năng, lợi thế, ứng dụng công nghệ cao, theo hướng xanh hoá, hiệu quả, bền vững; giảm chi phí logistics; đánh thức tiềm năng, phát triển mạnh các loại hình du lịch. Nâng cao hiệu quả hoạt động của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước; xây dựng chính sách khuyến khích phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp tư nhân; đẩy mạnh thu hút có chọn lọc đầu tư nước ngoài; tham gia sâu rộng hơn vào các chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.
5. Xác định rõ và có cơ chế, chính sách, giải pháp đột phá cả ở tầm chiến lược và sách lược để nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đối số thực sự là quốc sách hàng đầu theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, tạo sự bứt phá, bay cao, vươn xa trong nỗ lực "bắt kịp, tiến cùng, tăng tốc, bứt phá và vượt lên", đưa đất nước vào quỹ đạo phát triển nhanh và bền vững. Tập trung rà soát, có cơ chế, chính sách đột phá nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, thúc đẩy tăng năng suất lao động. Đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo động lực, truyền cảm hứng cho cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân, người Việt Nam ở trong nước và nước ngoài, đặc biệt là cho thế hệ trẻ Việt Nam xung kích đi đầu, vươn lên mạnh mẽ.
6. Chú trọng phát triển văn hóa hài hòa với kinh tế, xã hội; xây dựng cơ chế, chính sách phát triển công nghiệp văn hoá, công nghiệp giải trí; xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam phát triển toàn diện; thực hiện tốt các chính sách người có công, bảo trợ xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững; chú trọng các chính sách dân tộc, tôn giáo, phát huy tinh thần "đạo pháp và dân tộc", sống "tốt đời, đẹp đạo". Triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển KTXH vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, phát triển văn hóa và phòng, chống ma tuý. Đẩy mạnh phong trào thi đua "Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm2025"; phấn đấu sớm hoàn thành trên 100 nghìn căn nhà ở xã hội.
Thủ tướng bấm nút khởi công Dự án nhà ở xã hội Golden Square Lào Cai, ngày 22/12/2024 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
7. Đẩy mạnh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Tiếp tục hoàn thiện thể chế, khắc phục những sơ hở, bất cập trong cơ chế, chính sách, pháp luật. Tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình; kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Tiếp tục đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, xử lý các hành vi nghiêm các hành vi tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.
8. Tiếp tục củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh; giữ vững độc lập, chủ quyền, lợi ích quốc gia; đẩy mạnh phát triển công nghiệp quốc phòng, công nghiệp an ninh lưỡng dụng; bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Tăng cường các giải pháp kiềm chế tội phạm, phấn đấu kéo giảm 5% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; bảo đảm trật tự an toàn giao thông; chú trọng nâng cao hiệu quả phòng, chống cháy, nổ.
9. Nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế; tiếp tục đưa quan hệ với các đối tác ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả, đan xen lợi ích. Nâng cao chất lượng tham mưu, dự báo chiến lược, chủ động ứng phó, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi chưa lâm nguy. Thúc đẩy mạnh mẽ công tác ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa, giao lưu nhân dân phục vụ phát triển đất nước.
10. Đẩy mạnh công tác thông tin truyền thông, nhất là truyền thông chính sách; tăng cường tuyên truyền, cổ vũ, nhân rộng những mô hình hay, cách làm sáng tạo, gương người tốt, việc tốt. Nâng cao hiệu quả công tác tuyên giáo, dân vận, phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể nhân dân, góp phần tạo đồng thuận xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phấn đấu hoàn thành toàn diện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển KTXH đề ra.
***
Nhiệm vụ đặt ra cho năm 2025 và thời gian tới là rất nặng nề. Phát huy những thành tựu đạt được sau gần 40 năm đổi mới; với tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, ý thức trách nhiệm cao, ý chí tự lực, tự cường của cả hệ thống chính trị, Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh, đất nước ta nhất định sẽ vượt qua mọi khó khăn, thách thức, nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển KTXH năm 2025, góp phần hoàn thành cao nhất kế hoạch phát triển KTXH 5 năm 2021 - 2025. Chúng ta tin tưởng chắc chắn rằng, trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam đã được thử thách qua lịch sử hào hùng đấu tranh dựng nước và giữ nước hàng nghìn năm của dân tộc ta sẽ tiếp tục tỏa sáng để đưa đất nước ta vươn lên tầm cao mới, đạt được những thành tựu to lớn hơn nữa trong kỷ nguyên vươn mình, phát triển giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng của dân tộc, đưa đất nước ta sánh vai với các cường quốc năm châu, như Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu hằng mong muốn.
[1]Theo xếp hạng Quỹ di sản (Heritage Foundation).
[2]Trong đó,dư nợ công khoảng 36-37% GDP, dư nợ Chính phủ khoảng 33-34% GDP.
[3]Năm 2024, Quốc hội đã thông qua 31 luật, 67 nghị quyết, chiếm hơn 40% tổng số luật, nghị quyết đã thông qua từ đầu nhiệm kỳ khóa XV đến nay; riêng Kỳ họp thứ 8 thông qua 18 luật và 21 nghị quyết.
[4] Trong đó có các dự án nhiệt điện Thái Bình 2, Vân Phong 1, Sông Hậu 1, Khí hóa lỏng Cái Mép - Thị Vải; chuỗi dự án điện khí điện Lô B - Ô Môn; các nhà máy đạm, nhà máy thép Việt - Trung…
[5]Theo báo cáo của Mạng lưới Giải pháp phát triển bền vững của Liên hợp quốc (UN).
[6]Theo Báo cáo của Liên Hợp Quốc (UN).
[7]Trong năm 2024 đã thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Australia, Pháp, Malaysia; Đối tác toàn diện với Mông Cổ, UAE, Đối tác chiến lược với Brazil; ký kết nhiều cam kết, thỏa thuận quốc tế trên tất cả các kênh Đảng, Nhà nước và nhân dân, các cấp, các lĩnh vực.
[2]Trong đó,dư nợ công khoảng 36-37% GDP, dư nợ Chính phủ khoảng 33-34% GDP.
[3]Năm 2024, Quốc hội đã thông qua 31 luật, 67 nghị quyết, chiếm hơn 40% tổng số luật, nghị quyết đã thông qua từ đầu nhiệm kỳ khóa XV đến nay; riêng Kỳ họp thứ 8 thông qua 18 luật và 21 nghị quyết.
[4] Trong đó có các dự án nhiệt điện Thái Bình 2, Vân Phong 1, Sông Hậu 1, Khí hóa lỏng Cái Mép - Thị Vải; chuỗi dự án điện khí điện Lô B - Ô Môn; các nhà máy đạm, nhà máy thép Việt - Trung…
[5]Theo báo cáo của Mạng lưới Giải pháp phát triển bền vững của Liên hợp quốc (UN).
[6]Theo Báo cáo của Liên Hợp Quốc (UN).
[7]Trong năm 2024 đã thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Australia, Pháp, Malaysia; Đối tác toàn diện với Mông Cổ, UAE, Đối tác chiến lược với Brazil; ký kết nhiều cam kết, thỏa thuận quốc tế trên tất cả các kênh Đảng, Nhà nước và nhân dân, các cấp, các lĩnh vực.