Quảng Trị: Hiệu quả từ các mô hình 'Nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang'

Vào tháng 2/2020, căn cứ các cơ sở pháp lý hiện hành và thực trạng tổ chức việc hiếu, hỉ tại địa phương, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đông Hà (Quảng Trị) đã xây dựng đề án số 01/ĐA-MTTQ về “Nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang trên địa bàn thành phố Đông Hà” triển khai đến 9/9 phường.

Bà Nguyễn Hồng Hải, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Đông Hà chia sẻ, do công tác tuyên truyền, vận động việc thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước về việc tang theo nếp sống văn hóa mới còn hạn chế; cùng với đó, bộ phận cán bộ và nhân dân về việc tang còn nặng về phong tục, tập quán lạc hậu, mê tín, dị đoan nên tổ chức việc cưới, việc tang trên địa bàn còn nhiều tồn tại, hạn chế.

Cũng theo bà Hải, để hướng tới nếp sống văn minh trong tổ chức việc hiếu, kể từ cuối năm 2020, Mặt trận các cấp tại TP đã phối hợp các đoàn thể chính trị - xã hội, các hội quần chúng vận động gia đình có người qua đời tổ chức nhập quan trong vòng 10 tiếng đồng hồ và chôn cất trong thời gian không quá 48 tiếng kể từ khi từ trần.

Bên cạnh đó, hướng dẫn người thân khai báo, làm thủ tịch khai tử cho người qua đời trong vòng 15 ngày; trường hợp có người tử vong vì dịch bệnh, gia đình tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn của cơ quan y tế, không được để quá 24 tiếng; người qua đời đột ngột không rõ nguyên nhân hoặc có dấu hiệu tội phạm phải được cơ quan chức năng khám nghiệm tử thi theo quy định của pháp luật trước khi khâm liệm.

Vận động gia đình không thuê đội nhạc cụ tang lễ, nên dùng băng, dĩa nhạc tang để phát; không mở âm lượng quá to; không mở nhạc trước 6 giờ và sau 22 giờ; không rải tiền Việt Nam, tiền âm phủ, vàng mã trên đường đưa tang. Lễ tang phải được tổ chức chu đáo, trang nghiêm, tiết kiệm, phù hợp với tập quán, truyền thống văn hoá dân tộc và hoàn cảnh gia đình có người qua đời.

Đánh giá 2 năm thực hiện đề án, bà Nguyễn Hồng Hải cho biết, qua việc tuyên truyền nội dung của đề án đến các tầng lớp Nhân dân; lồng ghép đề án với việc triển khai các cuộc vận động; phát huy vai trò người đứng đầu, Trưởng Ban công tác Mặt trận, Tổ trưởng Tổ dân phố, người có uy tín trong cộng đồng dân cư, dòng họ trong tuyên truyền, vận động và nêu cao tinh thần gương mẫu đi đầu của mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên đến nay đề án đã có những kết quả đáng ghi nhận.

Cụ thể, đã có 9/9 phường, 61/62 khu phố, 541/716 đám tang thực hiện tốt các chỉ tiêu, đạt tỷ lệ 75,6%. Ước tính tiết kiệm được gần 10 tỷ đồng cho Nhân dân. Mặt trận Tổ quốc các phường đã chủ động phối hợp với Ban cán sự khu phố bàn bạc, thống nhất mua sắm băng nhạc lễ phục vụ đám tang và triển khai đến tận từng hộ gia đình.

“Các tiêu chí đám tang văn minh dần trở thành thói quen tốt đẹp được đưa vào các hương ước, quy ước, là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá, bình xét gia đình văn hóa, khu phố văn hóa, đơn vị văn hóa, góp phần gìn giữ, bồi đắp và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc”, bà Hải chia sẻ.

Tương tự TP Đông Hà, ngày 18/02/2022, Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Triệu Phong phát động xây dựng và thực hiện mô hình “Nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang” trên địa bàn huyện.

Năm 2022, Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Triệu Phong yêu cầu mỗi xã, thị trấn lựa chọn khu dân cư phù hợp với điều kiện và tình hình thực tế để tổ chức ít nhất 1 mô hình điểm. Có 8 khu dân cư/7 xã, thị trấn (Triệu Sơn, Triệu Long, Triệu Độ, Triệu Đại, Triệu Thuận, Triệu Lăng và thị trấn Ái Tử) tổ chức phát động phong trào “Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang”.

Nhìn nhận lại sau 2 năm phát động xây dựng và thực hiện, Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Triệu Phong cho biết, mô hình góp phần nâng cao chất lượng phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” và thực hiện chiến lược “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp.

Ủy ban MTTQ Việt Nam thị xã Quảng Trị xây dựng và ban hành đề án “Vận động Nhân dân thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang trên địa bàn thị xã Quảng Trị giai đoạn 2022 - 2025”. Bước đầu, đề án nhận được sự đồng tình, ủng hộ cao từ người dân.

Đặc biệt, để hiệu quả hơn, tháng 11 vừa qua, Mặt trận các cấp tại thị xã Quảng Trị đã lồng ghép tuyên truyền nội dung của đề án đến Nhân dân trên toàn địa bàn trong Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tổ chức ở mỗi khu dân cư.