Khơi dậy tiềm năng miền biển, vùng cát

Chị Trương Thị Ly Na, Trường Trung cấp Nông nghiệp và PTNT tỉnh, Trưởng nhóm cán bộ tăng cường cho biết: “Nhận thấy đây là một trọng trách nên các cán bộ kỹ thuật tăng cường về hỗ trợ cho người dân vùng biển rất nỗ lực để thực hiện tốt nhiệm vụ. Ngoài các công việc khác, các cán bộ còn khảo sát, xem xét điều kiện cụ thể từng xã để lựa chọn mô hình chuyển đổi sinh kế phù hợp rồi tổ chức, hướng dẫn cho nông dân sản xuất. Đến nay, những mô hình chuyển đổi sinh kế của ngư dân đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận”.

Đầu tháng 9/2016, kỹ sư Phạm Hữu Cường, cán bộ Trạm Khuyến nông Đông Hà về tăng cường hỗ trợ chính quyền, người dân xã Triệu Vân, Triệu Phong chuyển đổi sinh kế, ổn định cuộc sống. Đứng trước khó khăn vì người dân ở đây vốn chỉ quen khai thác, đánh bắt thủy sản, nay chuyển sang chăn nuôi, trồng trọt còn gặp lúng túng, anh Cường đã trực tiếp về tận cơ sở để vận động, hướng dẫn người dân thực hiện các mô hình đúng kỹ thuật, hạn chế rủi ro. Nhờ sự nỗ lực của người dân và chính quyền địa phương, các mô hình chuyển đổi sinh kế ở xã Triệu Vân đều thu được hiệu quả ban đầu khả quan.

Ông Hoàng Văn Hiệu, ở thôn Sinh thái, xã Triệu Vân cho biết: “Trước đây chưa trồng cỏ thì người dân nuôi bò chăn thả nhưng đồng cỏ cạn kiệt, phải đi cắt cỏ ở xa về cho bò ăn rất vất vả. Từ khi trồng được cỏ đã chủ động được nguồn thức ăn cho bò và cỏ cũng phát triển rất nhanh. Trong tương lai gia đình tôi sẽ đẩy mạnh phát triển mô hình chăn nuôi như thế này”. Ông Hồ Xuân Đức, Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Vân nhận định: “Sự thành công của mô hình đã mở ra cho người dân ở đây một hướng sản xuất mới bên cạnh nghề biển. Để tiếp tục nhân rộng mô hình này, UBND xã tạo điều kiện hỗ trợ người dân để vừa tạo sinh kế, vừa tăng đàn bò chất lượng cao hơn”.

Ngoài nguồn vốn đền bù trực tiếp cho ngư dân, bình quân mỗi xã vùng biển được hỗ trợ 200 triệu đồng từ ngân sách để xây dựng các mô hình chuyển đổi sinh kế. Ngư dân tiếp tục được hướng dẫn các thủ tục vay vốn đóng mới và nâng cấp tàu cá. Thị trấn Cửa Tùng, huyện Vĩnh Linh có 264 hộ đăng ký chuyển đổi nghề khai thác thủy sản và 59 hộ đăng ký đóng mới tàu cá có công suất từ 90 CV đến dưới 400 CV, đã đóng mới 3 tàu thuyền có công suất trên 713 CV được trang bị ngư cụ đồng bộ và thiết bị hiện đại nên thời gian qua đã khai thác có hiệu quả. Bên cạnh đó, các ngư dân cũng được tư vấn đầu tư nâng cấp tàu thuyền như thay máy chính, gia cố tàu, trang bị các trang thiết bị hàng hải hiện đại để dò tìm cá, thông tin liên lạc và bảo quản sản phẩm... để vươn khơi xa hơn, bảo đảm an toàn trong khai thác thuỷ sản. Các ngư lưới cụ khai thác cũng được ngư dân chuyển đổi từ khai thác cá tầng đáy sang khai thác cá tầng nổi; lưới rê cá khơi…

Các mô hình nuôi trồng, chế biến thời gian qua cũng được xây dựng phong phú như nuôi cá dìa, cá mú, cá đối mục, cá lóc, tôm sú, cua... Đặc biệt, mô hình nước mắm cao đạm theo công nghệ phơi chảy ở xã Vĩnh Thái, Vĩnh Linh đã mang lại hiệu quả cao. Thông qua mô hình này đã giúp người dân tiếp thu được kỹ thuật chế biến theo phương pháp mới để nước mắm có chất lượng, độ đạm cao hơn, thời gian sản xuất ngắn hơn và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Chị Nguyễn Thị Thảo, ở xã Vĩnh Thái, Vĩnh Linh cho biết: “Trước đây gia đình muối được 8 tạ - 1 tấn cá nhưng mất thời gian và tốn nhiều sức lực cho việc muối cá. Hiện nay, ứng dụng mô tơ nao đảo mắm sẽ muối được nhiều cá hơn mà lại vừa đỡ tốn thời gian, vừa đỡ công chế biến mắm và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, chất lượng nước mắm cao hơn”. Sau khi trừ chi phí mô hình chế biến nước mắm cao đạm của chị Thảo đã cho lãi hàng chục triệu đồng.

Trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, các cây trồng, vật nuôi truyền thống được người dân khôi phục và phát triển ở quy mô lớn hơn có ứng dụng tiến bộ KHKT như nuôi lợn nái, lợn thịt với trên 2.948 con; nuôi gà thả vườn trên cát với trên 7.080 con; trồng cỏ nuôi bò với trên 134 con; trồng ném trên cát 25 ha; trồng sả 2 ha; trồng lạc cải tiến cho năng suất 30 tạ/ha… Người dân còn đưa vào nuôi, trồng thử nghiệm các loại cây con mới như nuôi vịt biển ở xã Vĩnh Thái, Vĩnh Linh phát triển nhanh, sức đề kháng tốt, không bị bệnh, có thể sống trong 3 môi trường nước mặn, nước lợ và nước ngọt, 56 ngày đã đảm bảo cân nặng và bán ra thị trường rất được giá; mô hình nuôi lợn trên cát ở xã Trung Giang, Gio Linh; mô hình nuôi chim yến, chim cút bước đầu cho thấy sự thích nghi của các đối tượng này ở vùng biển của tỉnh; với việc đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm, mô hình trồng thử nghiệm 7 ha dứa Queen đang tỏ ra phù hợp trên đất cát; hay giống khoai lang tím Nhật Bản phát triển tốt ở vùng biển Trung Giang, Gio Linh cho năng suất trung bình 8 tạ/sào, cho thu nhập 12 triệu đồng/sào. Các mô hình trồng nghệ, nấm sò, trồng kiệu kết hợp làm giàn trồng mướp đắng, trồng gấc nuôi gà…bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt.

Ông Võ Văn Hưng, Giám đốc Sở Nông nghiệp &PTNT cho biết: “Với sự nhiệt huyết, bằng kinh nghiệm và thực tiễn của mình, cán bộ tăng cường đã cùng với chính quyền địa phương và người dân trên địa bàn thảo luận, xây dựng phương án tổ chức sản xuất phù hợp với từng địa bàn. Họ đã đưa những kiến thức đã học ứng dụng phù hợp với thực tiễn, xây dựng được hàng trăm mô hình tại các xã ven biển và bước đầu đưa lại hiệu quả kinh tế cao, tạo điều kiện để cơ cấu lại nền nông nghiệp.”