Cân đối chứng, công cụ đắc lực cho công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Nhằm bảo vệ quyền lợi NTD trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, ngày 17/11/2009, Sở Khoa học và Công nghệ đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2359/ QĐ-UBND về việc ban hành quy định xây dựng và tổ chức hoạt động trạm cân đối chứng tại các chợ trên địa bàn tỉnh. Đây là cơ sở pháp lí phục vụ nhu cầu đấu tranh chống gian lận đo lường. Thực hiện sự chỉ đạo trên, thời gian qua, UBND các huyện, thị xã, thành phố lắp đặt các trạm cân đối chứng, đến nay toàn tỉnh có 34 trạm cân đối chứng được đặt tại 34 chợ trên địa bàn 6 huyện, thị xã, thành phố. Qua thời gian lắp đặt và hoạt động, các điểm cân đối chứng đã phát huy tác dụng tích cực, người mua hàng đã có được phương tiện chính xác (cân đối chứng) để tự mình kiểm tra định lượng hàng hoá đã mua; người bán hàng cũng có cân chuẩn để so sánh. Việc lắp đặt các điểm cân đối chứng đã góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lí nhà nước về tiêu chuẩn đo lường chất lượng, đảm bảo cho tổ chức, cá nhân trong tỉnh thực hiện tốt các quy định của pháp luật và thiết thực bảo vệ quyền lợi NTD. Các trạm cân đối chứng tại các chợ đã góp phần nâng cao tính văn minh trong thương mại, đồng thời đẩy lùi các biểu hiện gian lận trong đo lường giúp NTD an tâm khi mua sắm.

Tuy nhiên, qua khảo sát của Chi cục Tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng tỉnh thì việc quản lí và vận hành của trạm cân đối chứng thời gian qua gặp nhiều khó khăn, trong đó khó khăn lớn nhất là việc quản lí trạm cân. Đa số trạm cân không bố trí người quản lí cũng như vị trí đặt chưa thật sự hợp lí, thuận tiện; thiếu nguồn kinh phí hỗ trợ cho việc duy trì, duy tu, sửa chữa. Việc lựa chọn, xác định vị trí lắp đặt cân đối chứng hợp lí để thuận lợi cho quá trình theo dõi, quản lí tài sản chưa được ưu tiên. Nhận thức của người dân ở một số nơi chưa cao nên không hiểu hết được ý nghĩa, tác dụng của các điểm cân đối chứng mang lại. Vì vậy, số lượt người đến cân đối chứng tại các trạm cân chưa nhiều. Bên cạnh đó, việc thông tin tuyên truyền về ý nghĩa, lợi ích của các trạm cân đối chứng chưa thu hút sự quan tâm của NTD nên lượng người sử dụng cân còn hạn chế…

Thời gian tới, để phát huy hơn nữa hiệu quả của của các trạm cân đối chứng, Chi cục Tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng tỉnh là cơ quan quản lí nhà nước về tiêu chuẩn đo lường trên địa bàn tỉnh sẽ thực hiện đồng bộ các giải pháp như: Tham mưu UNBD tỉnh ban hành quy định về phép đo khối lượng trong thương mại bán lẻ và quy định về trang bị, quản lí, vận hành các trạm cân đối chứng trên địa bàn tỉnh; nâng cao năng lực quản lí đo lường cấp huyện và quản lí chất lượng, nhãn hàng hoá tại các chợ nông thôn giai đoạn từ năm 2015- 2020 trên địa bàn tỉnh theo Quyết định số 2294/QĐ-UBND ngày 27/10/2014 của UBND tỉnh và Chỉ thị số 14/CT-UBND ngày 11/9/2013 của UBND tỉnh về việc tăng cường công tác quản lí nhà nước về đo lường trên địa bàn tỉnh; tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến đến NTD và các hộ kinh doanh tại các chợ các văn bản pháp luật quy định về đo lường như: Thông tư số 23/2013/ TT-BKHCN ngày 26/9/2013 của Bộ Khoa học và Công nghệ quy định về đo lường đối với phương tiện đo nhóm 2; Thông tư số 09/2017/TT-BKHCN ngày 27/6/2017 của Bộ Khoa học và Công nghệ quy định về đo lường đối với phép đo khối lượng trong thương mại bán lẻ; Nghị định 99/2011/NĐCP ngày 27/10/2011 cùa Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật Bảo vệ quyền lợi NTD; Chỉ thị số 30- CT/TW ngày 22/1/2019 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và trách nhiệm quản lí của nhà nước đối với công tác bảo vệ quyền lợi NTD; hướng dẫn ban quản lí các chợ, trung tâm thương mại về trang bị, quản lí, vận hành các trạm cân đối chứng; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan để thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động các trạm cân đối chứng, các hộ kinh doanh có sử dụng cân đồng hồ lò xo tại các chợ, trung tâm thương mại.

Việc duy trì trạm cân đối chứng tại các chợ là cần thiết. Bởi sự có mặt của các trạm cân đối chứng tại các chợ đã nâng cao tính văn minh trong thương mại bán lẻ, đồng thời đẩy lùi các biểu hiện gian lận trong thương mại, giúp NTD an tâm khi đi mua hàng hóa. Bên cạnh đó, còn góp phần nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lí nhà nước về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, đảm bảo cho tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh thực hiện tốt các quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng hàng hóa, bảo vệ quyền lợi NTD và việc trang bị cân đối chứng tại các chợ nông thôn cũng là tiêu chí để đánh giá chợ đạt chuẩn trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới theo điểm b khoản 1 Điều 11 Thông tư số 41/2013/TTBNNPTNT, ngày 4/10/2013 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về hướng dẫn thực hiện bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

Trần Anh Minh