Nghiên cứu cơ chế tuyển dụng người hoạt động không chuyên trách vào công chức, viên chức
Để thực hiện tốt nhiệm vụ năm 2026, là năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở, đại biểu Lý Tiết Hạnh (Gia Lai) kiến nghị Quốc hội, Chính phủ cần quan tâm và có đánh giá sát, đúng thực trạng tình hình công tác vận hành thực thi nhiệm vụ, chế độ làm việc, chế độ tiền lương, môi trường làm việc của bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hiện nay. Trên cơ sở đó, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đảm bảo cho nền tảng phát triển của một giai đoạn mới.
Theo đại biểu, ở cấp xã hiện nay, qua phản ánh nhiều địa phương đang thiếu biên chế và thiếu người làm việc. Do đó, cần đánh giá khách quan vấn đề này, nguyên nhân là như thế nào, giải pháp thế nào để có sự bố trí, điều chỉnh phù hợp.
Một thực tiễn nữa là chính sách tuyển dụng, hiện nay ở nhiều địa phương, đội ngũ cán bộ hoạt động không chuyên trách ở cấp xã khá lớn. Nhiều người có trình độ chuyên môn, có thực tiễn công tác đã rất quen việc và hỗ trợ rất tốt cho công việc của các xã, phường.
Tuy nhiên, hiện nay chưa có quy định cụ thể về tuyển dụng đội ngũ này vào công chức, viên chức để phục vụ lâu dài.
Đại biểu Lý Tiết Hạnh kiến nghị Chính phủ nghiên cứu và có các quy định cụ thể về cơ chế tuyển dụng này và cần có chiến lược đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ kế cận cho nhiệm kỳ, cho giai đoạn tiếp theo và điều này hết sức quan trọng.
Bổ sung biên chế nông nghiệp và môi trường tại cấp xã
Về nhân lực nông nghiệp và môi trường tại cấp xã, theo đại biểu Siu Hương (Gia Lai), thực tế tại cơ sở, công chức chuyên môn về nông nghiệp và môi trường ở cấp xã đang phải đảm nhiệm khối lượng công việc rất lớn. Nhân lực vừa thiếu về số lượng, hạn chế về chuyên môn, trang thiết bị để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Đại biểu đề nghị đánh giá lại tổng thể khối lượng công việc của công chức chuyên môn về nông nghiệp và môi trường cấp xã trong mô hình chính quyền 2 cấp.
Trên cơ sở đó, có phương án hợp lý bổ sung biên chế phù hợp đối với vị trí này nhưng không làm thay đổi tổng số biên chế được giao hoặc cho phép ký hợp đồng chuyên môn theo vị trí việc làm.
Đồng thời, đảm bảo điều kiện hạ tầng, trang thiết bị số hóa, bố trí kinh phí cho nhiệm vụ và tăng cường kiểm tra, giám sát, hướng dẫn thống nhất từ Trung ương để kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai tại cơ sở.
Xem xét điều chỉnh chế độ chính sách tiền lương xứng đáng với vị trí của cấp xã
Cũng theo đại biểu Siu Hương, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Cấp xã hiện nay tiếp nhận khối lượng lớn nhiệm vụ từ cấp huyện trước đây chuyển về. Đồng thời thực hiện một phần nhiệm vụ cấp tỉnh phân cấp về trong khi vẫn thực hiện đầy đủ nhiệm vụ vốn có.
Đặc biệt, các phòng chuyên môn ở cấp xã phải tham mưu nhiều lĩnh vực với nhân lực còn hạn chế.
Dự kiến tăng lương cơ sở từ ngày 01/7/2026 khoảng 8%. Tuy nhiên, về lâu dài, xét điều kiện thực tế của cấp xã hiện nay, đại biểu đề nghị xem xét điều chỉnh chế độ chính sách cải cách tiền lương xứng đáng với vị trí của cấp xã.
Đồng thời, đại biểu Siu Hương đề nghị đánh giá khách quan, tổng thể, hết sức sát với thực tiễn việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp sau một năm triển khai thực hiện. Trong đó, cần tập trung làm rõ tổ chức bộ máy bên trong của cấp xã hiện nay, nguồn nhân lực về con người với việc phân cấp nhiều thẩm quyền về cho cấp xã hiện nay, nhân lực hiện tại đã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra như thế nào…. để qua đó có những giải pháp phù hợp, hiệu quả./.