Khơi dậy giá trị văn hóa của dân tộc để xây dựng quê hương

Làng văn hóa, gia đình văn hóa ra đời đáp ứng tâm tư nguyện vọng của nhân dân đã nhanh chóng phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, khai thác hợp lý các nguồn lực trong nhân dân, tạo nên sức mạnh tổng hợp xây dựng đời sống văn hóa mới. Đặc biệt, việc cụ thể hóa các tiêu chí xây dựng làng văn hóa, gia đình văn hóa, quy ước văn hóa như: Phát triển kinh tế hộ; xóa đói giảm nghèo; xây dựng gia đình ấm no, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc; phát huy tình làng nghĩa xóm giúp đỡ nhau lúc hoạn nạn, khó khăn; nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật và thực hiện tốt nghĩa vụ công dân; giáo dục con em và gia đình không vi phạm pháp luật và các tệ nạn xã hội… đã góp phần quan trọng làm thay đổi diện mạo và nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân; nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vai trò của văn hóa đối với sự phát triển đất nước. Thông qua việc tuân thủ pháp luật và điều hành theo hương ước, quy ước mới của làng văn hóa mà trật tự kỷ cương ở làng quê được giữ vững, các tệ nạn xã hội và các hiện tượng tiêu cực khác được ngăn chặn và đẩy lùi, người dân tự nguyện hưởng ứng tham gia thực hiện tốt các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước, các chủ trương chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước. 

Sau 20 năm thực hiện phong trào xây dựng “Làng văn hóa, gia đình văn hóa”, đến nay đại bộ phận nhân dân đã có cuộc sống ấm no, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc; mọi người đều ý thức được việc xây dựng gia đình văn hóa là trách nhiệm công dân, là việc làm có ích cho chính bản thân mình, cho gia đình và xã hội. Năm 1998, khi Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 (khóa VIII) về “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” ra đời, huyện Cam Lộ có 419/ 9.919 gia đình đạt chuẩn văn hóa, chiếm tỉ lệ 4,22%, đến tháng 11/2016 toàn huyện có 12.245/ 13.547 gia đình đạt chuẩn văn hóa, chiếm tỉ lệ 90,38%, trong đó có hơn 65% gia đình giữ vững danh hiệu văn hóa trên 3 năm liền. Phong trào xây dựng thôn, bản, khu phố văn hoá cũng được sự hưởng ứng tích cực của các tầng lớp nhân dân, khơi dậy niềm tin và sự thi đua sáng tạo trong từng cộng đồng dân cư, phát huy tốt vai trò tự quản, ý thức chủ động, tích cực của cộng đồng, đặc biệt là ý thức tự giác, tinh thần tương thân, tương ái, giúp đỡ nhau phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo...Việc thực hiện hương ước, quy ước thôn, bản, khu phố văn hóa đã phát huy hiệu quả, nhiều phong tục tập quán tốt đẹp, các giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ, bảo tồn, phát huy; các hủ tục lạc hậu được phá bỏ; quan hệ gia đình, hàng xóm ngày càng được gắn bó; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội của địa phương được giữ vững. Nhiều khu dân cư ở các xã Cam Nghĩa, Cam Chính, Cam Thành... đã vận động nhân dân sử dụng băng đĩa làm nền nhạc trong đám tang, không rải vàng mả dọc đường khi đưa tang; không tổ chức nhạc sống và dùng rượu bia, thuốc lá trong đêm trước đám cưới..., góp phần giảm chi phí tiền bạc và làm lành mạnh các quan hệ xã hội, đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn. Đến nay, toàn huyện có 105/105 thôn, bản, khu phố được công nhận danh hiệu văn hóa, đạt 100%; trong đó có 23 làng đạt danh hiệu văn hóa xuất sắc, được UBND tỉnh công nhận và khen thưởng.Thành công của phong trào xây dựng “Làng văn hóa, gia đình văn hóa” là cơ sở để lồng ghép các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước gắn với xây dựng xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới, thị trấn đạt chuẩn đô thị văn minh. Toàn huyện đã có 9/9 xã, thị trấn đăng ký xây dựng xã, thị trấn điển hình văn hóa; trong đó có 3 xã và thị trấn đã được UBND huyện công nhận đạt chuẩn về văn hóa. 

Nét nổi bật của phong trào đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa được giữ gìn, khơi dậy nguồn lực truyền thống đoàn kết, tạo nên sức mạnh nội lực trong mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng dân cư, góp phần phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Từ phong trào này, nhân dân tích cực hưởng ứng cuộc vận động “Ngày vì người nghèo” do UBMTTQVN phát động. Đến năm 2015, “Quỹ vì người nghèo” các cấp trong huyện vận động được trên 4,8 tỷ đồng, cùng với nguồn hỗ trợ từ UBMTTQVN tỉnh đã xây dựng và tu sửa 830 ngôi nhà đại đoàn kết với số tiền 6,2 tỷ đồng; hỗ trợ nhân dân bị thiên tai, lụt bão 1,3 tỷ đồng, ngoài ra vận động nhân dân phát huy truyền thống tương thân tương ái giúp đỡ các hộ nghèo bằng ngày công lao động, vật liệu để làm nhà ở góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Thực hiện chủ trương xã hội hóa các hoạt động văn hóa,từ năm 1996 - 2016, các địa bàn dân cư đã xây dựng mới, sửa chữa và tôn tạo được 106 trung tâm văn hoá - học tập cộng đồng/105 thôn, bản, khu phố, với tổng kinh phí đầu tư gần 12 tỉ đồng, phục vụ tốt nhu cầu hưởng thụ và sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, TDTT, nâng cao thể chất và đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân. Các hoạt động văn hóa duy trì bền vững tạo khí thế thi đua yêu nước, góp phần thúc đẩy kinh tế- xã hội phát triển. Nhờ đó, tỉ lệ hộ nghèo của huyện đã giảm từ 38% vào năm 1996 xuống còn 8,21 % vào năm 2016 (1.112/13.547 hộ) theo điều tra khảo sát tiếp cận đa chiều tháng 11/2016. Thu nhập bình quân đầu người của huyện đạt gần 27 triệu đồng/năm. 

Có thể khẳng định, sự đồng thuận của nhân dân hưởng ứng xây dựng đời sống văn hóa mới, đưa văn hóa thấm sâu vào đời sống kinh tế- xã hội chính là động lực quan trọng đưa quê hương Cam Lộ phát triển giàu đẹp.