Nhận diện phương thức lôi kéo của 'Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ'

Thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ tinh vi

Qua đấu tranh, lực lượng chức năng đã làm rõ hoạt động của nhóm “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ” do Nguyễn Duy Cường (SN 1991), quê ở Bắc Ninh, cầm đầu. Tổ chức này vận hành theo mô hình chặt chẽ, có sự chỉ đạo từ “tổng hội” ở nước ngoài. Lực lượng “truyền giáo” chủ yếu là người trẻ, có khả năng giao tiếp tốt, được huấn luyện kỹ năng thuyết giảng và tổ chức thành các cấp, như: Người dẫn dắt, nhóm trưởng, khu vực trưởng.

Đáng chú ý, các đối tượng sử dụng 70 kịch bản khác nhau, tùy tâm lý từng người, từng hoàn cảnh cụ thể, chúng sẽ lựa chọn kịch bản phù hợp để tiếp cận. Nội dung tuyên truyền chủ yếu là các “bài giảng” lấy vỏ bọc là đạoTin Lành để thao túng tâm lý, đánh vào những phụ nữ nhẹ dạ hoặc người đang gặp khó khăn, bệnh tật và có vấn đề về tinh thần, trắc trở trong cuộc sống.

Hoạt động của “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ” tại Việt Nam hiện chưa được cơ quan chức năng cấp phép và cũng không có địa điểm sinh hoạt hợp pháp. Dù lấy danh nghĩa “Hiệp hội truyền giáo Tin Lành thế giới”, song tổ chức này không được các hệ phái Tin Lành chính thống thừa nhận. Chính sự thiếu minh bạch về mặt pháp lý đã khiến không ít người nhầm tưởng đây là một tổ chức tôn giáo hợp pháp, từ đó dễ bị lôi kéo tham gia.

Quy trình lôi kéo được triển khai theo từng bước và có kế hoạch “chăm sóc” cụ thể: Làm quen, tạo thiện cảm, củng cố niềm tin, thu thập thông tin cá nhân, hoàn cảnh xã hội, gia đình, từ đó sử dụng các dữ liệu này để từng bước kiểm soát tâm lý, chi phối hoạt động của họ.

Khi cần thiết, các đối tượng tìm cách làm suy yếu mối quan hệ của người tham gia với gia đình, đặc biệt khi có sự ngăn cản, từ đó gia tăng sự phụ thuộc vào tổ chức. Giai đoạn đầu, chúng chỉ yêu cầu dâng lễ “tượng trưng” tùy tâm. Tuy nhiên, khi lún sâu vào tổ chức, các đối tượng sẽ tạo áp lực tâm lý, thậm chí đe dọa tinh thần và yêu cầu đóng góp tài chính. Người tham gia bị yêu cầu “dâng” 1/10 thu nhập hằng tháng vào các ngày sinh hoạt cố định.

Để tiếp cận nạn nhân, các đối tượng thường thông qua người quen, bạn bè để tạo niềm tin ban đầu, sau đó dẫn dắt từng bước. Song song đó, mạng xã hội được tận dụng với các nội dung mang tính “truyền cảm hứng” nhằm tiếp cận người lạ, như: “Tôi có một video về đức tin, có thể giúp bạn trong cuộc sống, nếu bạn quan tâm, tôi sẽ gửi riêng…”.

Đây là biểu hiện rõ nét của hoạt động lôi kéo có chủ đích, từng bước chi phối tư tưởng, làm lệch lạc nhận thức và hành vi của người tham gia, kéo theo nhiều hệ lụy khó lường. Hoạt động của “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ” mang tính khép kín, sử dụng website, ứng dụng liên lạc bảo mật để điều hành và sinh hoạt từ xa. Mô hình tổ chức có tính chất đa cấp, mỗi người tham gia trở thành một “mắt xích” lôi kéo người mới. Các đối tượng cũng nghiên cứu pháp luật Việt Nam, xây dựng tài liệu “bảo an” hướng dẫn người theo để né tránh, đối phó với cơ quan chức năng.

Cảnh giác và chủ động phòng tránh

Theo cơ quan chức năng, “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ” là tổ chức tôn giáo ngoại sinh, không được công nhận, có dấu hiệu xuyên tạc giáo lý, tuyên truyền nội dung cực đoan, phi khoa học, ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống xã hội và các giá trị truyền thống.

Anh L.Đ.H., trú tại đường Lý Thường Kiệt, phường Đồng Hới, người từng tham gia tổ chức này cho biết, ban đầu anh bị thu hút bởi những lời chia sẻ mang tính động viên tinh thần, nhưng càng tham gia sâu càng bị chi phối, dần mất kiểm soát trong suy nghĩ và hành động. Một số nghi thức của nhóm có dấu hiệu biến tướng, mang yếu tố mê tín dị đoan, thậm chí định hướng các “tín đồ” từ bỏ phong tục thờ cúng tổ tiên, gây rạn nứt các mối quan hệ gia đình.

Trước thực trạng đó, người dân cần nâng cao cảnh giác khi tiếp cận các hội, nhóm có dấu hiệu tương tự. Không nên tin vào những lời mời gọi “thay đổi cuộc sống”, “giải quyết khó khăn cá nhân”, tránh tham gia các buổi sinh hoạt, học “giáo lý” khi chưa rõ bản chất tổ chức. Tuyệt đối không chia sẻ thông tin cá nhân như hoàn cảnh gia đình, tình trạng tài chính, số điện thoại, địa chỉ… bởi đây là những dữ liệu dễ bị các đối tượng của tổ chức này lợi dụng để tiếp cận sâu hơn và thao túng tâm lý. Người dân cũng cần chủ động tìm hiểu thông tin từ các nguồn chính thống, thông qua chính quyền địa phương, cơ quan chức năng; tránh tiếp nhận thông tin một chiều từ người lôi kéo.

Khi có dấu hiệu bị tiếp cận, cần chia sẻ ngay với gia đình, bạn bè tin cậy để tránh bị cô lập tâm lý. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, cần kiên quyết từ chối, hạn chế tiếp xúc, không tham gia các nhóm liên lạc hay sinh hoạt để tránh bị tác động kéo dài.

Những hội, nhóm có biểu hiện lôi kéo, kiểm soát tâm lý, tách rời gia đình và yêu cầu đóng góp tài chính đều tiềm ẩn nhiều rủi ro. Người dân cần nâng cao cảnh giác, không để bị lợi dụng niềm tin và hoàn cảnh cá nhân, đồng thời kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn.

Theo khuyến cáo của cơ quan chức năng, nhóm “Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ” do Nguyễn Duy Cường cầm đầu chỉ là một nhánh nhỏ trong hệ thống tổ chức này. Số lượng người tham gia tại địa phương được xác định đến thời điểm hiện tại khoảng 500 người. Đáng lưu ý, đây mới chỉ là con số của một nhánh đã bị phát hiện, chưa tính đến các nhánh khác có thể đang hoạt động trên địa bàn tỉnh, tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục phát triển, lan rộng và gây ảnh hưởng phức tạp đến tình hình an ninh trật tự.