Phát huy vai trò của Mặt trận trong công tác phòng, chống ma túy và tội phạm: Lan tỏa sức mạnh từ cơ sở

Đổi mới, đa dạng hóa công tác tuyên truyền – nâng cao nhận thức từ gốc 

Xác định tuyên truyền là “chìa khóa” để phòng phòng, chống ma túy và tội phạm, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng các tổ chức thành viên trong tỉnh đã không ngừng đổi mới nội dung, phương thức truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng và địa bàn.Từ các cuộc họp ở thôn, bản, tổ dân phố đến các nhóm cộng đồng địa phương; từ các hệ thống phát thanh truyền hình địa phương đến các tuyến đường trọng điểm những thông điệp phòng, chống ma túy và tội phạm được lan tỏa sâu rộng, dễ tiếp cận. Điều đáng chú ý là việc duy trì các chuyên mục như "Mặt trận và Cuộc sống" và "Đại Đoàn kết" (01 số/tháng trên Báo Quảng Trị) đã góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền. Trong năm qua, toàn tỉnh đã có gần 40 bài viết đăng trên Báo Quảng Trị, 35 bài trên Báo Đại đoàn kết cùng nhiều tin, bài trên các phương tiện truyền thông khác, phản ánh sinh động các mô hình, cách làm hay trong phòng, chống ma túy. Song song đó, Ủy ban MTTQ các cấp và các tổ chức thành viên trong tỉnh đã ban hành các kế hoạch tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật. Toàn tỉnh đã phối hợp tổ chức 95 cuộc tuyên truyền phổ biến pháp luật với tổng số 800 lượt người tham gia; phát hành gần 1000 cuốn bản tin công tác Mặt trận và đăng tải những văn bản, gương người tốt, việc tốt trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, ma túy trên trang thông tin điện tử, các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo..., góp phần nâng cao nhận thức pháp luật cho Nhân dân, phòng ngừa vi phạm và nâng cao hiệu quả công tác của Mặt trận.

 Các tổ chức thành viên đã phát huy vai trò nòng cốt trong công tác tuyên truyền. Tiêu biểu như các công đoàn cơ sở tổ chức ký cam kết thi đua thực hiện “Cơ quan, đơn vị không vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội, ma túy”, gắn với mục tiêu “Mỗi đoàn viên, công nhân viên chức lao động là một tuyên truyền viên tích cực”; Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”. Đặc biệt, việc huy động được những người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số và các chức sắc, chức việc tôn giáo là một "chìa khóa" quan trọng trong tuyên truyền phòng, chống ma túy. 

Mở rộng mô hình hiệu quả - xây dựng thế trận an ninh Nhân dân vững mạnh

Song song với công tác tuyên truyền, Mặt trận Tổ quốc các cấp trong tỉnh đã tập trung xây dựng, củng cố và nhân rộng các mô hình phòng, chống ma túy và tội phạm, tạo thành mạng lưới “tự phòng, tự quản” ngay từ cơ sở, gắn chặt với phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”. Tại khu dân cư, các mô hình “Khu dân cư an toàn”, “Dòng họ không có người vi phạm pháp luật”, “Khu dân cư không có người nghiện ma túy”, “Giáo dục trẻ em không vi phạm pháp luật”… tiếp tục được duy trì hiệu quả, từng bước đi vào thực chất, trở thành “lá chắn” phòng ngừa tội phạm ngay từ gia đình và cộng đồng. Ở các địa bàn trọng điểm như biên giới, ven biển, nhiều mô hình tự quản được xây dựng theo hướng chủ động, linh hoạt, sát với đặc thù địa bàn. Nhiều tổ, đội thanh niên xung kích, đội tuyên truyền phòng, chống ma túy, mua bán người hoạt động hiệu quả, không chỉ tham gia giữ gìn an ninh trật tự mà còn kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi lôi kéo, dụ dỗ thanh thiếu niên sa vào tệ nạn, góp phần giữ vững ổn định địa bàn.

Hội nghị triển khai mô hình điểm về “Tuyên truyền vận động Nhân dân tham gia xây dựng xóm an toàn, thôn bình yên” tại thôn Lộc Thượng, xã Lệ Thuỷ

Điểm nhấn trong quá trình triển khai là sự vào cuộc đồng bộ của các tổ chức thành viên, trong đó lực lượng Đoàn Thanh niên phát huy rõ nét vai trò xung kích, nòng cốt. Các cấp bộ Đoàn duy trì hiệu quả các câu lạc bộ “Thắp sáng niềm tin”, “Tuổi trẻ với pháp luật”, đồng thời chủ động đưa công tác phòng, chống ma túy vào môi trường học đường thông qua mô hình “Nhà trường tích cực phòng, chống ma túy và bạo lực học đường”. Việc tổ chức ký cam kết “3 không với ma túy” không chỉ dừng ở hình thức mà từng bước hình thành ý thức tự giác trong học sinh, sinh viên, tạo “hàng rào phòng vệ từ sớm, từ xa” đối với nguy cơ tệ nạn xâm nhập vào lứa tuổi trẻ.

Việc xây dựng và nhân rộng các mô hình được thực hiện theo hướng “lấy điểm làm diện”, từ những mô hình hiệu quả để đánh giá, hoàn thiện và triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh. Các mô hình không tách rời mà được lồng ghép chặt chẽ với các phong trào lớn, tạo thành thế trận liên hoàn, có chiều sâu và tính bền vững. Từ thực tiễn cho thấy, khi người dân thực sự tham gia và trở thành chủ thể trong các mô hình tự quản, hiệu quả phòng, chống tội phạm được nâng lên rõ rệt. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng thế trận an ninh Nhân dân vững chắc ngay từ cơ sở. Ông Trần Văn Song, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Lệ Thủy chia sẻ: “Hiệu quả của các mô hình không nằm ở số lượng mà ở mức độ người dân tham gia. Khi mỗi khu dân cư, mỗi dòng họ chủ động tự quản, tự phòng ngừa thì an ninh trật tự được giữ vững từ gốc, hạn chế phát sinh tội phạm ngay tại cơ sở.”

Minh chứng từ thực tế cơ sở, ông Hồ Văn Lát, Bí thư Chi bộ thôn Cu Ta Ka, xã Tân Lập chia sẻ: “Trước đây, công tác phòng, chống ma túy chủ yếu trông chờ vào lực lượng chức năng. Nhưng khi triển khai các mô hình tự quản, người dân đã chủ động hơn trong phát hiện, nhắc nhở và tố giác các hành vi vi phạm. Nhờ đó, tình hình an ninh trật tự ổn định hơn, bà con yên tâm lao động, sản xuất.”

Phục hồi chức năng và hỗ trợ tái hòa nhập - tiếp cận nhân văn, giải pháp bền vững

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong công tác phòng, chống ma túy của Mặt trận Tổ quốc các cấp là sự chuyển hướng rõ nét từ “phòng ngừa, đấu tranh” sang kết hợp chặt chẽ với “hỗ trợ, tái hòa nhập”, coi đây là mắt xích then chốt quyết định hiệu quả bền vững. 

Xác định công tác cảm hóa, giáo dục sau cai nghiện là nhiệm vụ thường xuyên tại cộng đồng, Mặt trận và các tổ chức thành viên đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền ban hành và triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ thiết thực. 

Trọng tâm là tạo sinh kế bền vững thông qua hỗ trợ vay vốn, giới thiệu việc làm, đào tạo nghề, giúp người sau cai nghiện ổn định cuộc sống, từng bước hạn chế nguy cơ tái nghiện. Các nguồn lực hỗ trợ được huy động đồng bộ từ các tổ chức thành viên. Hội Liên hiệp Phụ nữ triển khai các chương trình hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, tiếp cận nguồn vốn vay; Đoàn Thanh niên đẩy mạnh các hoạt động đồng hành, tư vấn hướng nghiệp, giới thiệu việc làm cho thanh niên hoàn lương; Hội Nông dân hỗ trợ xây dựng mô hình sản xuất, tạo điều kiện vay vốn phát triển kinh tế hộ gia đình… Qua đó, việc hỗ trợ không chỉ dừng lại ở giải quyết khó khăn trước mắt mà hướng tới mục tiêu lâu dài là giúp người sau cai nghiện tự lập, ổn định và hòa nhập bền vững.Bên cạnh hỗ trợ sinh kế, các yếu tố về tinh thần và môi trường xã hội cũng được đặc biệt quan tâm. Thông qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và sinh hoạt cộng đồng, người sau cai nghiện được tạo điều kiện tham gia, từng bước xóa bỏ mặc cảm, hạn chế tác động từ các mối quan hệ tiêu cực, củng cố niềm tin và động lực vươn lên. Không chỉ dừng lại ở việc ổn định cuộc sống, nhiều người sau cai nghiện còn tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương, trở thành những “tuyên truyền viên” từ chính trải nghiệm của mình, góp phần lan tỏa thông điệp phòng, chống ma túy trong cộng đồng.

Khi mỗi người dân không chỉ là đối tượng được tuyên truyền mà trở thành chủ thể tham gia, mỗi khu dân cư thực sự là “pháo đài” tự quản, thì thế trận an ninh Nhân dân sẽ ngày càng vững chắc, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững.