Khiêm tốn, cầu thị, nỗ lực học tập để loại bỏ chủ nghĩa cá nhân

Nguồn gốc những căn bệnh làm suy thoái về đạo đức, lối sống

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: CNCN là kẻ thù của cách mạng: “CNCN đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm… Nó trói buộc, nó bịt mắt những nạn nhân của nó, những người này bất kỳ việc gì cũng xuất phát từ lòng tham muốn danh lợi, địa vị cho cá nhân mình, chứ không nghĩ đến lợi ích của giai cấp, của nhân dân”(1). Đó chính là nguồn gốc những căn bệnh làm suy thoái về đạo đức, lối sống của đội ngũ CB, ĐV và Người đã nhận rõ, đồng thời sớm chỉ ra nguy cơ, triệu chứng những căn bệnh nảy sinh từ CNCN trong các tác phẩm: “Thư gửi các đồng chí Bắc Bộ” (tháng 3-1947), “Sửa đổi lối làm việc” (tháng 10-1947), “Bệnh tự ái, tự kiêu” (tháng 11-1948), “Đạo đức cách mạng” (tháng 12-1958) và “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch CNCN” (tháng 2-1969)...

Từ khi Đảng trở thành Đảng cầm quyền, trong số rất nhiều căn bệnh nguy hiểm đe dọa sự tồn vong của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra một số bệnh đang tồn tại trong một bộ phận CB, ĐV tại các cơ quan của Đảng và Nhà nước như: 

1) “Óc bè phái”… Đó là một khuyết điểm rất có hại. Nó làm cho Đoàn thể mất cán bộ, kém nhất trí, thường hỏng việc. Đó là một chứng bệnh rất nguy hiểm” (2). 

2) “Bệnh kiêu ngạo-Tự cao, tự đại, ham địa vị, hay lên mặt. Ưa người ta tâng bốc mình, khen ngợi mình. Ưa sai khiến người khác. Hễ làm được việc gì hơi thành công thì khoe khoang vênh váo, cho ai cũng không bằng mình. Không thèm học hỏi quần chúng, không muốn cho người ta phê bình. Việc gì cũng muốn làm thầy người khác” (3).

3) “Bệnh hiếu danh-Tự cho mình là anh hùng, là vĩ đại. Có khi vì cái tham vọng đó mà việc không đáng làm cũng làm. Đến khi bị công kích, bị phê bình thì tinh thần lung lay... Chỉ ham làm chủ tịch này, ủy viên nọ, chớ không ham công tác thiết thực” (4). 

4) “Óc hẹp hòi-Ở trong Đảng thì không biết cất nhắc những người tốt, sợ người ta hơn mình. Ở ngoài Đảng thì khinh người, cho ai cũng không cách mạng, không khôn khéo bằng mình. Vì thế mà không biết liên lạc hợp tác với những người có đạo đức tài năng ở ngoài Đảng” (5).

5) “Kéo bè kéo cánh lại là bệnh rất nguy hiểm nữa. Từ bè phái mà đi đến chia rẽ. Ai hợp với mình thì dù người xấu cũng cho là tốt, việc dở cũng cho là hay, rồi che đậy cho nhau, ủng hộ lẫn nhau. Ai không hợp với mình thì người tốt cũng cho là xấu, việc hay cũng cho là dở, rồi tìm cách dèm pha, nói xấu, tìm cách dìm người đó xuống. Bệnh này rất tai hại cho Đảng. Nó làm hại đến sự thống nhất. Nó làm Đảng bớt mất nhân tài và không thực hành được đầy đủ chính sách của mình. Nó làm mất sự thân ái, đoàn kết giữa đồng chí. Nó gây ra những mối nghi ngờ” (6).

6) "Bệnh tị nạnh. Cái gì cũng muốn “bình đẳng”… Bệnh này sinh ra vì hiểu lầm hai chữ bình đẳng” (7).

7) “Tự kiêu tức là cho mình việc gì cũng thạo, cũng làm được. Việc gì mình cũng giỏi hơn mọi người. Mình là thần thánh, không cần học ai, hỏi ai” (8). Vì thế, “tự kiêu là hẹp hòi’, “tự kiêu là thoái bộ”, “tự kiêu là hủ hóa” và “tự kiêu nhất định sẽ đi đến thất bại” (9)… Vì những tật bệnh này là do CNCN sinh ra, cho nên, chừng nào những biểu hiện suy thoái này còn tồn tại thì chừng đó nó sẽ thúc đẩy sự "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", làm nảy sinh thói ghen ghét, đố kỵ trong một tổ chức; ngăn trở người CB, ĐV phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng, của dân tộc và phá hoại khối đoàn kết, thống nhất trong nội bộ.

8) Ghen ghét, đố kỵ ban đầu chỉ là một trong những cảm xúc của con người khi thấy mình thua kém người khác và cảm thấy bất mãn, tức giận vì sự thua kém đó, nhưng rồi nó không dừng lại trong suy nghĩ mà còn bộc lộ ra thành lời nói, hành động để giải tỏa sự hẹp hòi của bản thân những người luôn so sánh mình với người khác, so sánh cái mình đạt được với người khác đạt được, không “tâm phục, khẩu phục” với những “cái hơn” khi thấy người khác “hơn mình” về danh lợi.