Dự án “Hỗ trợ chuẩn bị sẵn sàng thực hiện REDD+ ở Việt Nam giai đoạn 2”: Xây dựng chính sách phù hợp và hiệu quả cho hoạt động tái định cư và kế hoạch dân tộc thiểu số

Trong 2 ngày 10 và 11/10/2018, Ban quản lý (BQL) Dự án Hỗ trợ chuẩn bị sẵn sàng thực hiện REDD+ tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2 tổ chức hội thảo “Tham vấn cấp huyện và cấp xã về khung chính sách tái định cư, kế hoạch dân tộc thiểu số khi triển khai Chương trình Giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ” cấp huyện tại thị trấn Khe Sanh (Hướng Hóa) và cấp xã tại xã A Túc (Hướng Hóa), nhằm đánh giá các tác động và rủi ro tiềm năng liên quan tới vấn đề tái định cư, dân tộc khi triển khai Chương trình Giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ, từ đó đưa ra các giải pháp khắc phục; các ý kiến tham vấn tại các cuộc hội thảo sẽ được tổng hợp gửi BQL dự án Trung ương để cập nhật vào các tài liệu liên quan. Anh Đặng Sỹ Đức, cán bộ truyền thông BQL Dự án Hỗ trợ chuẩn bị sẵn sàng thực hiện REDD+ tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2 cho biết, Chương trình Giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ sẽ được triển khai thực hiện từ cuối năm 2018 cho đến năm 2025. Mục tiêu chính là giảm phát thải khí nhà kính thông qua hạn chế mất rừng và suy thoái rừng, tăng cường trữ lượng các-bon rừng và phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng sống phụ thuộc vào rừng.

Để thực hiện thành công Chương trình Giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ, nhiều công cụ và chính sách an toàn của chương trình đang được triển khai thực hiện và hoàn thiện tài liệu hướng dẫn, trong đó có khung chính sách tái định cư và khung kế hoạch dân tộc thiểu số. Tại hội thảo tham vấn cấp huyện và cấp xã, các chuyên gia tư vấn và cán bộ truyền thông trực tiếp giới thiệu, cung cấp nhiều thông tin quan trọng như giới thiệu Chương trình Giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ và các hoạt động can thiệp; giới thiệu về những chính sách tái định cư, dân tộc hiện hành và thực tiễn khi triển khai tái định cư tại Quảng Trị; giới thiệu các nội dung chính của khung chính sách tái định cư, khung kế hoạch dân tộc thiểu số trong Chương trình Giảm phát thải. Đồng thời thu thập thông tin, lấy ý kiến người dân, chính quyền cấp huyện, cấp xã về các vấn đề xung quanh khung chính sách tái định cư, kế hoạch dân tộc thiểu số.

Hướng Hóa và Đakrông là 2 huyện miền núi có đông đồng bào dân tộc Vân Kiều, Pa Kô sinh sống. Những năm qua, Đảng, Nhà nước và chính quyền tỉnh Quảng Trị luôn quan tâm triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách đối với đồng bào dân tộc miền núi như định canh định cư; hỗ trợ vay vốn đồng bào dân tộc thiểu số nghèo; hỗ trợ đất ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt… Phó Trưởng Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Hướng Hóa Hồ Quốc Trung đã chia sẻ tại hội thảo một số chính sách về tái định canh định cư và những khó khăn, bất cập khi triển khai chính sách này trên địa bàn huyện Hướng Hóa. Chị Hồ Hồng Hải, đại diện Phòng Dân tộc huyện Đakrông thông tin thêm một số chính sách dân tộc được triển khai trên địa bàn huyện Đakrông thời gian qua.

Theo đánh giá của Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Hướng Hóa, Phòng Dân tộc huyện Đakrông, trong quá trình triển khai thực hiện các dự án luôn nhận được sự quan tâm, phối hợp chặt chẽ của các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương và nhân dân nơi dự án thực hiện. Sau khi các dự án tái định cư được thực hiện, người dân đã có nhà ở ổn định, được tiếp cận với các dịch vụ văn hóa, xã hội, y tế, giải trí cũng như tham gia mọi hoạt động của địa phương; được hỗ trợ các loại cây, con giống, trang thiết bị vật tư nông nghiệp... Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn được giữ vững. Đồng thời cũng chỉ rõ về nguyên nhân những mặt còn hạn chế trong thực hiện chính sách tái định cư, chính sách dân tộc và đưa ra các giải pháp, đề xuất, kiến nghị xung quanh thực hiện các chính sách tái định cư, chính sách dân tộc nhằm tạo điều kiện cho người đồng bào dân tộc thiểu số có điều kiện phát triển kinh tế, xây dựng cuộc sống ấm no.

Một trong những nội dung quan trọng tại hội thảo đó là thực hiện tham vấn về vấn đề tái định cư và dân tộc thiểu số để thu thập thông tin, lấy ý kiến người dân, chính quyền cấp huyện, cấp xã. Tại hội thảo, các đại biểu tham dự đã tích cực, thẳng thắn trao đổi, thảo luận và đóng góp nhiều ý kiến về các vấn đề xung quanh khung chính sách tái định cư, kế hoạch dân tộc thiểu số, qua đó cùng với các chuyên gia tư vấn, dự án làm sáng tỏ những vấn đề quan tâm. Tại hội thảo cấp huyện, có 6 ý kiến đóng góp trực tiếp tại hội thảo và 42 ý kiến góp ý thông qua phiếu lấy ý kiến tham vấn do BQL dự án cung cấp. Ở cấp xã, có 5 ý kiến đóng góp trực tiếp tại hội thảo và 30 ý kiến góp ý thông qua phiếu lấy ý kiến tham vấn do BQL dự án cung cấp. Phần lớn ý kiến của các đại biểu tập trung chủ yếu vào các nội dung như: Thực tiễn triển khai chính sách tái định cư và dân tộc thiểu số tại địa phương, kiến nghị các giải pháp phù hợp và nâng cao hiệu quả khi thực hiện tái định cư, đặc biệt quan tâm đến việc cải thiện thu nhập và sinh kế cho người dân sau tái định cư. Đối với người đồng bào dân tộc thiểu số, cần có chính sách hỗ trợ phù hợp để người dân dễ tiếp cận và thực hiện hiệu quả, đặc biệt lưu ý đến văn hóa đặc trưng của từng dân tộc.

Các ý kiến tại hội thảo là rất hữu ích và quan trọng, giúp cho các chuyên gia tư vấn và BQL dự án bổ sung và hoàn thiện khung chính sách tái định cư và khung kế hoạch dân tộc thiểu số thuộc Chương trình Giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ, qua đó tổng hợp lại để xây dựng chính sách phù hợp và hiệu quả cho hoạt động tái định cư và kế hoạch dân tộc thiểu số.