Người dân xã Triệu Đông “khát” nước sạch

Chúng tôi ghé thăm gia đình bà Lê Thị Năm, thôn Bích La Đông khi bà vừa đạp xe đi mua nước sạch về để phục vụ ăn uống. “Nhà neo người nên mỗi lần tôi mua luôn 4- 5 bình nước loại 20 lít để dùng dần trong tháng. Không đủ sức lên tận xã Triệu Long cách 5-6 km nên tôi mua nước bình bán ngoài quán tạp hóa giá 8.000 đồng/bình, dù biết đắt hơn nhưng vì lo cho sức khỏe gia đình nên đành bỏ tiền mua chứ chẳng biết làm thế nào”, bà Năm nói. Ở xã Triệu Đông, hầu hết các hộ gia đình đều luôn tìm mọi cách để có nguồn nước sạch phục vụ ăn uống. Gia đình có điều kiện thì mua nước bình đóng sẵn, còn không thì lên tận thôn Bích Khê, xã Triệu Long để mua nước máy. Ngoài ra, nhiều hộ còn thuê thợ khoan giếng về khoan sâu với hi vọng có nguồn nước đảm bảo sinh hoạt. Chưa thể tiếp cận được với nước sạch, ở các khu dân cư nằm sát bên sông Vĩnh Định của xã, người dân đều khoan giếng. Giếng có độ sâu ít nhất là khoảng 20 mét, khi bơm lên có mùi hôi, ban đầu nước trong nhưng để lúc sau đục dần, đóng váng.

Gia đình ông Trần Nhân Sinh ở thôn Nại Cửu có 3 cái giếng, 1 giếng đào và 2 giếng khoan. Đầu tư nhiều công sức, tiền của nhưng các giếng này chỉ để sử dụng tắm giặt còn không thể uống được vì bị nhiễm phèn nặng. Ông Sinh kể: “Từ năm 1989, gia đình tôi đã tiến hành đào giếng, nhưng chất lượng nước thì không đảm bảo vệ sinh và sức khỏe. Nước bơm lên, nhà tôi lắng lọc qua nhiều bước, nhiều tầng trước khi tắm giặt. Tuy vậy, tắm vẫn bị ngứa ngáy, còn giặt áo sáng màu thì cũng bị ố vàng, vải rất nhanh mục. Còn nước uống thì phải đi mua bình đóng sẵn hoặc lên trên thôn Bích Khê mua nước máy”.

Nhà ở ngay cạnh sông Vĩnh Định, gia đình ông Lê Bá Dũng ở thôn Bích La Đông khoan giếng ở độ sâu 43 mét. Ông còn cẩn thận lắp thêm hệ thống lọc ngầm ở tầng đáy bể lọc với chiều dài 2,8 m. Nhưng rốt cuộc, gia đình ông cũng chỉ có nguồn nước ít bị nhiễm phèn hơn so với các hộ dân xung quanh. Do đó, gia đình ông chỉ sử dụng để tắm giặt, còn nước phục vụ ăn uống phải lên thôn Bích Khê để mua. Ông Dũng lý giải: “Tôi khoan giếng rất nhiều lần, nhiều vị trí trong vườn nhà. Cứ lần sau khoan sâu hơn lần trước nhưng nguồn nước vẫn không đảm bảo, dùng vẫn còn mùi phèn rất nặng do dòng chảy sông Vĩnh Định không lưu thông được. Hơn nữa, ở vùng này, người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và bao nilon quá nhiều, khiến nguồn nước bị ô nhiễm ngày càng nặng hơn”.

Người dân xã Triệu Đông cho biết, sử dụng nguồn nước bị nhiễm phèn từ nhiều năm nên hết sức lo ngại bệnh tật. Đặc biệt, nhiều hộ có hoàn cảnh khó khăn hoặc vì nhiều lý do mà hiện vẫn chấp nhận sử dụng nguồn nước giếng đào, giếng khoan tại chỗ sau khi thực hiện các biện pháp lọc, lắng sơ sài.

Chủ tịch UBND xã Triệu Đông Võ Văn Bắc thông tin, toàn xã có 1.656 hộ dân thì có đến 1.600 hộ thiếu nước sạch. “Hiện chỉ có mấy chục hộ dân ở xóm sát với xã Triệu Long là có nước máy dùng, còn lại thì phải mua nước dùng hoặc dùng nước giếng khoan, giếng đào”, ông Bắc nói. Theo ông Bắc, mấy năm trước đã có lần cán bộ Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) rồi Sở TN&MT cũng 2 lần về lấy mẫu nước tại địa phương để kiểm nghiệm. “Sau kiểm nghiệm, cơ quan chức năng kết luận là nguồn nước tại địa phương nhiễm phèn nặng, nhiễm một số kim loại nặng như Asen, chì. Qua nắm bắt, chúng tôi được biết là từ trước đến nay tại địa phương đã ghi nhận có khoảng 160 người bị ung thư dạ dày, vòm họng, đại tràng. Ngoài ra có rất nhiều trường hợp bị mắc bệnh về da liễu, mắt. Tình trạng này đã khiến người dân hết sức lo lắng vì nguy cơ nhiễm bệnh tật nếu như thời gian tới không có nguồn nước sạch. Xã Triệu Đông về đích nông thôn mới năm 2017, nhưng tiêu chí nước sạch thực sự rất nan giải. Chúng tôi đề nghị các cấp chính quyền quan tâm hỗ trợ địa phương về hoàn thành tiêu chí nước sạch”, ông Bắc nêu kiến nghị.

Từ ngày thành lập huyện Triệu Phong đến nay, các công trình cấp nước sinh hoạt từ thành thị đến nông thôn chỉ đáp ứng một phần nhỏ nhu cầu sinh hoạt, sản xuất của người dân trong huyện. Không tính các công trình sử dụng nguồn nước của Công ty cổ phần nước sạch Quảng Trị nằm ở địa bàn trung tâm huyện, hiện Triệu Phong chỉ có 8 công trình cấp nước, trong đó có 1 công trình không hoạt động. Theo báo cáo kết quả cập nhật Bộ chỉ số theo dõi- đánh giá nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Quảng Trị năm 2017, tỷ lệ người dân nông thôn huyện Triệu Phong sử dụng nước sạch đạt chuẩn kỹ thuật quốc gia chỉ đạt 43,5%. Tỷ lệ này phân bố không đều và tỷ lệ cao nhất là các xã Triệu Thành, Triệu Thuận, Triệu Đại, Triệu Độ.

Ông Phan Quang Giải, Phó Chủ tịch UBND huyện Triệu Phong cho biết, huyện đã nhiều lần làm việc với Công ty cổ phần nước sạch Quảng Trị, nhưng chưa đạt được kết quả như mong đợi. Huyện đề nghị công ty cần tiến hành khảo sát thực tế, đặc biệt là ở các xã vùng huyện Triệu Phong, sớm có giải pháp cung cấp nước sạch để người dân được hưởng lợi nguồn nước sạch; đồng thời để đạt được tiêu chí nước sạch trong xây dựng nông thôn mới ở Triệu Phong.