Gắn kết cộng đồng bảo vệ môi trường

Khi cộng đồng tôn giáo chung tay vì môi trường

Những ngày này, Trưởng ban công tác Mặt trận tổ dân phố (TDP) Đông Giang 1 (phường Đông Hà) Trần Ngọc Cảnh bận rộn hơn thường lệ. Vừa chuẩn bị cho Ngày hội Đại đoàn kết của TDP, vừa tranh thủ kiểm tra tình hình ứng dụng phân vi sinh hữu cơ trên địa bàn. Mô hình “Cộng đồng tôn giáo và dân cư thực hiện BVMT” được triển khai tại chùa Đông Lai từ tháng 5/2025 đang dần phát huy hiệu quả.

Ông Trần Ngọc Cảnh chia sẻ, ngay khi mô hình ra mắt, hoạt động thiết thực đầu tiên chính là tặng 150 thùng ủ phân hữu cơ cùng chế phẩm sinh học cho người dân. Cùng với sự tuyên truyền tích cực từ chính quyền địa phương, Mặt trận…, bà con đã quen thuộc với giải pháp BVMT hiệu quả này. Từ 150 thùng ban đầu, đến nay đông đảo người dân TDP Đông Giang 1 đã ủ rác thải hữu cơ làm phân bón, thay thế dần phân bón hóa học như trước đây.

Ông Trần Ngọc Cảnh thông báo tin vui, hơn 90ha trồng lúa và 7ha trồng rau, hoa của người dân đã không dùng thuốc diệt cỏ, chủ yếu sử dụng phân bón hữu cơ và hạn chế tối đa phân bón hóa học. Thực hiện mô hình “Cộng đồng tôn giáo và dân cư thực hiện BVMT”, bà con, phật tử còn chung tay triển khai thu gom rác thải, trồng cây xanh trên các tuyến đường…

Đặc biệt, ngoài mô hình này, chi hội cựu chiến binh TDP đang lên kế hoạch triển khai mô hình trồng cây tại các khu vực đất bị hoang hóa (vốn đã được thực hiện trước sáp nhập); chi hội phụ nữ TDP tiếp tục lan tỏa sử dụng phân bón vi sinh trong trồng trọt…

Người dân phường Nam Đông Hà chung tay xây dựng khu dân cư sáng-xanh-sạch-đẹp-an toàn - Ảnh: NVCC

Đại đức Thích Nhật Thành, trụ trì chùa Đông Lai (TDP Đông Giang 1) chia sẻ, với sự chung tay của chính quyền, Mặt trận các cấp và bà con, phật tử, sau hơn 1 năm ra mắt, mô hình đã mang lại những đổi thay rõ nét trong nhận thức, hành động của người dân với công tác BVMT. Cùng với sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh trong trồng trọt, bà con tích cực tham gia giữ gìn cảnh quan môi trường xanh-sạch-đẹp, trồng cây xanh…

Tham gia các hoạt động này còn góp phần thắt chặt thêm tình đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng dân cư, phật tử, vì một môi trường sống tốt đẹp hơn. Chùa Đông Lai cũng tích cực hưởng ứng với nhiều hoạt động thiết thực. Sắp tới, sau quá trình trồng thử nghiệm, nhà chùa dự định mở rộng diện tích trồng tre sinh khối. Đây là một loại cây rất phù hợp với ứng phó BĐKH hiện nay.

Mô hình “Cộng đồng tôn giáo và dân cư thực hiện BVMT” trước đây được Ủy ban MTTQVN, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP. Đông Hà, tỉnh Quảng Trị (cũ) làm điểm tại chùa Lập Thạch (nay thuộc phường Nam Đông Hà), nay tiếp tục được lan tỏa, nhân rộng tại chùa Đông Lai.

Một mô hình ý nghĩa khác vừa được Ủy ban MTTQVN phường Nam Đông Hà triển khai tại chùa Đại Áng, đó là “Phật tử chung tay xây dựng khu dân cư sáng-xanh-sạch-đẹp-an toàn”. Phó Chủ tịch MTTQVN, Chủ tịch Hội Nông dân phường Nam Đông Hà Nguyễn Thị Thoa chia sẻ, mô hình là giải pháp hiệu quả để nâng cao ý thức, trách nhiệm và tinh thần tự giác của các hộ gia đình phật tử và Nhân dân trong giữ gìn vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan, bảo đảm trật tự đô thị và xây dựng đời sống văn hóa tại khu dân cư. Đồng thời, qua đó, phát huy vai trò gương mẫu, tích cực của phật tử trong vận động gia đình, cộng đồng cùng thực hiện các tiêu chí sáng-xanh-sạch-đẹp-an toàn; tạo sự lan tỏa trong Nhân dân. Đây cũng chính là mô hình điểm để tuyên truyền, vận động và từng bước nhân rộng trên địa bàn phường, góp phần thực hiện hiệu quả cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”.

Lễ ra mắt mô hình “Phật tử chung tay xây dựng khu dân cư sáng-xanh-sạch-đẹp-an toàn tại chùa Đại Áng, phường Nam Đông Hà - Ảnh: NVCC

Các hoạt động chính của mô hình gồm: Phật tử và Nhân dân tích cực tuyên truyền, vận động gia đình, cộng đồng nâng cao ý thức BVMT, giữ gìn cảnh quan và thực hiện nếp sống văn minh; thực hiện phân loại, thu gom, tập kết rác thải đúng nơi quy định; không vứt rác, đổ nước thải gây mất vệ sinh và ảnh hưởng cảnh quan khu dân cư.

Đồng thời, người dân và phật tử thường xuyên vệ sinh đường phố, ngõ, kiệt, khu vực công cộng và khuôn viên chùa Đại Áng; tổ chức các đợt ra quân tổng vệ sinh phù hợp; trồng, chăm sóc và bảo vệ cây xanh; khuyến khích xây dựng các tuyến đường, khu vực dân cư có cảnh quan xanh, sạch, đẹp; khuyến khích sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường… Mô hình còn góp phần phát huy tinh thần đoàn kết, tương trợ, trách nhiệm cộng đồng; chủ động tham gia các hoạt động xây dựng khu dân cư an toàn, văn minh.

Bên cạnh mô hình BVMT, thích ứng với BĐKH của Phật giáo, các tôn giáo khác trên địa bàn tỉnh cũng cùng chung tay vì mục tiêu chung với nhiều mô hình hiệu quả, như: “Giáo xứ bình yên, đảm bảo an ninh trật tự, BVMT và ứng phó BĐKH”, “Tổ đoàn kết tôn giáo với công tác BVMT”…

Chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ

Theo ông Nguyễn Lê Huy, Phó Trưởng ban Tuyên giáo, công tác xã hội, cơ quan Ủy ban MTTQVN tỉnh, thời gian qua, công tác BVMT, ứng phó với BĐKH tiếp tục được Mặt trận các cấp quan tâm thực hiện và triển khai hiệu quả. Ủy ban MTTQVN tỉnh đã ban hành Hướng dẫn số 15/HD-MTTQ-BTT, ngày 30/7/2026 và Kế hoạch số 80/KH-MTTQ-BTT, ngày 15/8/2026 về phong trào “Toàn dân chung tay BVMT, vì một Việt Nam xanh-sạch-đẹp”.

Trong 9 tháng năm 2026, Mặt trận các cấp đã duy trì 59 mô hình điểm về BVMT và ứng phó với BĐKH; tổ chức tuyên truyền, tập huấn nâng cao nhận thức cho trên 2.000 lượt cán bộ Mặt trận và đoàn thể cơ sở; phối hợp triển khai nhiều hoạt động vệ sinh môi trường, trồng cây xanh, thu gom và xử lý rác thải. Các tổ chức thành viên tiếp tục duy trì, nhân rộng các mô hình BVMT, phân loại rác thải tại nguồn và chống rác thải nhựa.

Thời gian tới, bên cạnh tiếp tục duy trì và lan tỏa, nhân rộng, nâng cấp các mô hình hiệu quả về BVMT và thích ứng với BĐKH, Mặt trận các cấp trên địa bàn tỉnh sẽ tiếp tục tăng cường công tác phối hợp để triển khai những mô hình hay, giải pháp sáng tạo, đa dạng khác. Trong đó, việc chú trọng ứng dụng chuyển đổi số và các thành tựu khoa học-công nghệ trong BVMT, thích ứng BĐKH sẽ được đặt lên hàng đầu; đồng thời, thu hút sự tham gia đông đảo, nhiệt tình, đoàn kết của các tầng lớp nhân dân. Ngoài ra, công tác vinh danh các điển hình tiên tiến và tăng cường kiểm tra, giám sát cũng tiếp tục là “công cụ” hiệu quả để các mô hình phát huy thế mạnh trong thực tiễn.