Triển vọng từ một số cây trồng mới ở Gio Linh

Nhờ chú trọng cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sạch, đáp ứng nhu cầu thị trường nên trong những năm trở lại đây, huyện Gio Linh đã xây dựng được một số mô hình trồng trọt áp dụng công nghệ hiện đại. Trong số đó có mô hình trồng mướp đắng trong nhà lưới được triển khai tại thôn Lại An, xã Gio Mỹ, hiện đang duy trì diện tích gần 25 ha, có trên 50 hộ tham gia; mô hình trồng dưa lưới trong nhà kính tại thôn Cang Gián, xã Trung Giang với diện tích 500 m2 được trồng theo công nghệ Nhật Bản theo chương trình hợp tác giữa UBND tỉnh Quảng Trị và Tập đoàn Sumitomo (Nhật Bản) có kinh phí đầu tư hơn 1 tỉ đồng. Mặc dù mới được đưa vào trồng thử nghiệm trên vùng cát nhưng mô hình dưa lưới đã đem lại năng suất và chất lượng cao, được nhập vào các siêu thị trong và ngoài tỉnh. Trong thời gian thực hiện mô hình, các hộ dân ở địa phương đã được các chuyên gia Nhật Bản hướng dẫn, chuyển giao kĩ thuật trồng, chăm sóc theo công nghệ cao, hạn chế tối đa sâu bệnh và không sử dụng thuốc trừ sâu nhằm đảm bảo an toàn cho sản phẩm.

Với kết quả bước đầu, mô hình dưa lưới hay mướp đắng trong nhà kính đã giúp nông dân chuyển đổi sinh kế bền vững trên vùng cát. Đặc biệt trong năm 2018, một số hộ dân ở xã Gio Bình đã tận dụng quỹ đất đưa vào trồng thử nghiệm một số loại cây trồng mới như cam Vinh, ổi lê Đài Loan, bơ, chôm chôm… trong đó phải kể đến mô hình trồng ổi của các hộ: Lê Hữu Hiện, Lê Văn Đồng ở thôn Bình Hải, xã Gio Bình với diện tích 2,9 ha. Từ năm 2017 ông Hiện đầu tư trên 120 triệu đồng để trồng trên 1.000 gốc ổi chất lượng cao, ứng dụng công nghệ chăm sóc tiên tiến. Đến nay vườn ổi của ông đã cho thu hoạch lứa thứ 3. Bình quân mỗi lứa thu hoạch được 4 tấn ổi/ha, với chất lượng quả to, ít hạt và ngọt, giá bán 20.000 đồng/kg, mang lại hiệu quả kinh tế khả quan. Ngoài ra còn phải kể đến mô hình trồng cam Vinh của ông Nguyễn Văn Thanh ở thôn Bình Mai, xã Gio Bình với diện tích 4,5 ha. Hiện nay vườn cam của ông Thanh đã ra hoa vụ đầu tiên và cho quả bói với chất lượng vườn cây rất tốt, hi vọng sẽ cho sản lượng cao. Ngoài ra còn có một số loại cây trồng mới lần đầu tiên được trồng thử nghiệm trên vùng Tây Gio Linh như chôm chôm, bơ cũng đem lại hiệu quả cao. Thực tế này cho thấy không riêng gì cây ổi, cam mà bơ hay chôm chôm vẫn có thể phát triển rất tốt trên vùng đất đỏ Tây Gio Linh. Một điều kiện thuận lợi hiện nay khi thực hiện chủ trương trồng lại vườn cây cao su cũng như chuyển giao lại cho địa phương một số diện tích đất từ Công ty Cao su Quảng Trị chính là điều kiện tốt để người dân có được quỹ đất đưa một số cây trồng mới vào trồng đại trà. Đặc biệt là một số giống cây ngắn ngày như ổi chỉ sau 4 tháng đã cho thu hoạch. Theo tính toán bình quân 1 ha ổi thu gần 50 triệu đồng/ lứa sẽ là nguồn thu nhập lớn cho nông dân nếu có đất để sản xuất.

Qua tiếp xúc với nhiều hộ dân, chúng tôi được biết người nông dân đang lo lắng đến việc nhân rộng các mô hình. Rõ ràng hiệu quả đầu tư của các mô hình điểm là không thể phủ nhận nhưng giá thành suất đầu tư khá cao. Sản xuất công nghệ cao đòi hỏi những nghiêm ngặt về quy trình kĩ thuật từ giống, phân bón, nguồn nước đến quá trình chăm sóc phải được tập huấn đầy đủ. Điều mà người dân mong muốn là sự phát triển liên tục và bền vững của các mô hình trồng trọt áp dụng công nghệ cao, cây trồng mới. Vì thế, huyện Gio Linh cần phối hợp với ngành chức năng tổ chức tập huấn cho nông dân quy trình sản xuất sạch theo tiêu chuẩn VietGAP, không chỉ ứng dụng đối với mướp đắng, dưa lưới, dứa mà cho tất cả các loại cây trồng khác được xem là thế mạnh của huyện như xà lách xoong, bơ, chôm chôm... Bên cạnh đó, huyện cần chú trọng đến giải pháp kêu gọi, thu hút doanh nghiệp đầu tư sản xuất và bao tiêu sản phẩm. Có chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, cơ chế hỗ trợ, tạo quỹ đất; tăng quy mô và sử dụng hiệu quả đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn đảm bảo sự phát triển bền vững... Có như vậy mới giúp nông dân mở rộng diện tích sản xuất, kết nối thị trường tiêu thụ, tạo điều kiện thuận lợi để nhân rộng các mô hình sản xuất nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao.