Phát huy vai trò giám sát xã hội của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Trị trước những vấn đề Nhân dân quan tâm

Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp trên địa bàn tỉnh đã từng bước đổi mới nội dung, phương thức hoạt động giám sát, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phát huy vai trò nòng cốt trong tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh. Mặt trận các cấp trong tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động giám sát toàn diện, hướng vào những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống, quyền lợi của người dân, công tác giám sát triển khai đồng bộ, quyết liệt và bám sát thực tiễn, thực hiện trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào lĩnh vực người dân quan tâm, phù hợp với yêu cầu của cấp uỷ để tổ chức giám sát thông qua nhiều hình thức khác nhau như: Các hoạt động giám sát trực tiếp và giám sát thông qua nghiên cứu, rà soát văn bản, giám sát dựa trên đơn, thư khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị của các tổ chức, cá nhân nhận được và qua phản ánh của các phương tiện thông tin đại chúng; dựa trên các cuộc tiếp công dân định kỳ để thực hiện giám sát việc giải quyết các đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân theo quy định của pháp luật; nắm tình hình, ý kiến kiến nghị của công dân đến cơ quan có thẩm quyền để bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của Nhân dân…Các hình thức giám sát đảm bảo linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế. 

Mặt trận từ tỉnh đến cơ sở và Ban Thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng đã chủ trì tổ chức 6.807 cuộc giám sát, trong đó, tổ chức 5.156 cuộc giám sát trực tiếp; giám sát qua nghiên cứu, xem xét 1.451 văn bản của các cơ quan chức năng ban hành liên quan đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, quyền, lợi ích chính đáng của Nhân dân. Tham gia 835 cuộc giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh và Thường trực HĐND cùng cấp. Riêng Ban Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã tổ chức 22 cuộc giám sát chuyên đề, trong đó 17 cuộc giám sát trực tiếp, 05 cuộc giám sát qua nghiên cứu tài liệu hồ sơ kết hợp với giám sát trực tiếp. Tham gia 16 cuộc giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, đã chủ trì. UBMT từ tỉnh đến cơ sở phối hợp triển khai 224 cuộc giám sát chuyên đề, các chương trình kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; đặc biệt với các vấn đề nhân dân quan tâm như: Xây dựng chính quyền, để đảm bảo tiếng nói của người dân được lắng nghe; giám sát việc thực hiện chính sách người có công, việc thực hiện chính sách, pháp luật công tác cán bộ, đảng viên; giám sát đại biểu dân cử, các công chức, viên chức, cơ quan Nhà nước ở địa phương; việc thực hiện Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát tại 9 huyện, thị xã, thành phố; trách nhiệm tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của Chủ tịch UBND cấp huyện, xã; việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã theo Nghị quyết 35/2023/UBTVQH15; công tác phát triển cán bộ dân tộc thiểu số theo Kết luận 65-KL/TW. Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã giám sát qua nghiên cứu báo cáo đối với 78 xã, phường, đặc khu về “Thực hiện các quy định về chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách và một số thủ tục hành chính công phục vụ người dân sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã”. Tham gia Đoàn giám sát của Liên đoàn lao động tỉnh về nội dung “Việc thực hiện một số quy định của pháp luật lao động về xây dựng và thực hiện nội quy lao động, Quy chế dân chủ ở cơ sở, ký kết và thực hiện Thỏa ước lao động tập thể, Bảo hiểm xã hội và thực hiện trích đóng 2% kinh phí công đoàn tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh”; giám sát phòng chống tham nhũng, lãng phí, thực hiện dân chủ ở cơ sở; giám sát và nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo ở cơ sở; tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng đối với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; việc thu chi ngân sách; công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng; thực hiện văn minh đô thị; giám sát quản lý trật tự xây dựng, bảo vệ rừng, khai thác khoáng sản, bảo vệ môi trường; công tác cán bộ, thực hiện chính sách an sinh xã hội…Trong giám sát đã chú trọng nâng cao hiệu quả hoạt động, giải quyết các vấn đề bức xúc, nóng bỏng của nhân dân, gắn với việc xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. 

Hoạt động của Thanh tra nhân dân (TTND) và giám sát đầu tư của cộng đồng (GSĐTCCĐ) được đẩy mạnh. Mặt trận cấp tỉnh đã tập trung hướng dẫn, triển khai nội dung trọng tâm trong hoạt động giám sát của Ban Thanh tra nhân dân theo quy định, hàng năm đều tổ chức các lớp bồi dưỡng, hướng dẫn nghiệp vụ công tác Thanh tra nhân dân và giám sát đầu tư của cộng đồng cho 100% phường, xã. Ban Thanh tra Nhân dân các phường, xã đã phối hợp phân công nhiệm vụ cho các thành viên tập trung giám sát các lĩnh vực theo quy định của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở. Mặt trận các cấp trong tỉnh đã chủ động phối hợp với chính quyền tích cực tuyên truyền, vận động các tầng lớp Nhân dân phát huy dân chủ, thực hiện đầy đủ các nội dung của Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn (nay là Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở) với phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Đã tổ chức cho Nhân dân tham gia ý kiến vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, nhất là trong xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; xây dựng công trình công cộng phục vụ dân sinh; các khoản đóng góp tại địa phương; xét các đối tượng được hỗ trợ xây dựng “Nhà đại đoàn kết”, hưởng chế độ, chính sách đúng quy định pháp luật…Thanh tra nhân dân tăng cường hoạt động giám sát ở cơ sở đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, thực hiện dân chủ ở cơ sở; việc chấp hành các quy định về quản lý đầu tư của cơ quan chức năng trên địa bàn. MTTQ tỉnh cũng phối hợp với Thanh tra tỉnh, Sở Tư pháp, Hội Luật gia, Đoàn Luật sư trong giám sát hoạt động tư pháp; tham gia Đoàn giám sát của Liên đoàn Lao động tỉnh về việc thực hiện pháp luật lao động, ký kết thỏa ước tập thể, bảo hiểm xã hội, kinh phí công đoàn,…Kết quả giám sát đã được HĐND, UBND tỉnh và nhiều cơ quan liên quan tiếp thu, điều chỉnh.

 UBMTTQ các cấp tăng cường tuyên truyền, vận động, tạo điều kiện cho người dân tham gia giám sát. Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư cộng đồng và các tổ chức tự quản ở khu dân cư thường xuyên được củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động. Đây chính là lực lượng “tai, mắt” tại cơ sở, giám sát nhiều lĩnh vực, các công trình, dự án...bảo đảm công khai, minh bạch, kịp thời phản ánh, kiến nghị với cơ quan chức năng những biểu hiện lãng phí, tiêu cực, sai phạm, nhiều chính sách được điều chỉnh cho sát thực tiễn cơ sở. Nhiều người dân thể hiện vai trò trách nhiệm, tích cực tham gia giám sát như: ở xã Vĩnh Hoàng, nhiều người dân tham gia giám sát công trình nông thôn mới chia sẻ rằng người dân “được xem bản thiết kế, được yêu cầu chủ đầu tư giải trình, được quyền kiến nghị trực tiếp”. Tại xã Hướng Hiệp nhiều công trình hạ tầng, chính sách hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo được nhân dân tham gia giám sát; tại xã Phong Nha nhiều người dân tham gia giám sát chương trình mục tiêu xây dựng nông thôn mới về giao thông, thủy lợi...Qua đó, Nhân dân tin tưởng hơn, bởi mọi hỗ trợ đều minh bạch.

Trong giám sát, cán bộ và nhân dân đã nâng cao bản lĩnh, năng lực, khắc phục nể nang, né tránh, thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền lợi chính đáng của đoàn viên, hội viên, nhân dân, kịp thời phát hiện những sai sót, khuyết điểm, yếu kém, thiếu trách nhiệm trong quản lý, điều hành và thực thi nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước, gây phiền hà và thiệt hại cho nhân dân, tổ chức và doanh nghiệp; đồng thời phát hiện những chính sách, pháp luật chưa hợp lý, thiếu khả thi để đưa ra những kiến nghị sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tiễn; phát hiện, phổ biến những nhân tố mới, những mặt tích cực; phát hiện và nhân rộng những mô hình hay, cách làm hiệu quả; kiến nghị sửa đổi, bổ sung các chính sách cho phù hợp. Sau giám sát, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và cơ sở đã xây dựng văn bản kiến nghị gửi HĐND, UBND và các cơ quan liên quan về những vấn đề cần được quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết. Những kiến nghị, đề xuất sau giám sát đã được cấp ủy, chính quyền chỉ đạo các cơ quan đơn vị có thẩm quyền tiếp thu, giải quyết, trả lời bằng văn bản. Công tác giám sát đã phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tạo đồng thuận trong xã hội, khẳng định niềm tin, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, góp phần tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh, góp phần củng cố khối đại đoàn kết dân tộc và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. 

Phát huy những kết quả đạt được, trong thời gian tới UBMTTQ từ tỉnh đến cơ sở tiếp tục tích cực, nỗ lực, thực hiện công tác giám sát, cụ thể hoá các nhiệm vụ MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Bảo đảm phát huy vai trò là cơ sở chính trị Đảng, Nhà nước trong thực hành dân chủ ở cơ sở. Thực hiện quyền của MTTQ Việt Nam trong công tác bầu cử và giám sát việc thực hiện chương trình hành động của đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp. Phát huy vai trò, quyền, trách nhiệm của MTTQ Việt Nam trong hoạt động tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Phối hợp tổ chức đối thoại trực tiếp giữa lãnh đạo cấp ủy, chính quyền với Nhân dân, hội viên, đoàn viên; kịp thời phản ánh ý kiến, kiến nghị với cấp ủy, chính quyền cùng cấp kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc của Nhân dân, hội viên, đoàn viên. Đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu dân cử; tham gia có hiệu quả vào công tác quản lý ở địa phương theo quy định của pháp luật và giám sát thường xuyên, chặt chẽ hoạt động của chính quyền, đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức ở cơ sở.