Điểm sáng về thực hiện mô hình “Làng không có người sinh con thứ 3 trở lên” ở Tà Long

Trở lại Tà Lao hôm nay, chúng tôi đã cảm nhận được sự đổi thay nơi đây. Nếu như cách đây 3 năm về trước, đường vào Tà Lao chỉ là lối mòn nhỏ ven theo sườn núi với lởm chởm đá tảng, đá hộc thì nay, đường bê tông kiên cố đã dẫn đến tận cuối tổ 3, nơi xa nhất thôn. Có đường bê tông, việc đi lại, sản xuất của người dân được thuận tiện hơn, học sinh đến trường chuyên cần hơn...

Tiếp chuyện với chúng tôi, ông Lê Xuân Tang (41 tuổi) kể rằng, từ trước tới nay, người Vân Kiều luôn quan niệm “trời sinh voi trời sinh cỏ” và “đông con hơn đông của”, vì thế nhà nào cũng muốn sinh thật đông con để có người làm việc nương rẫy. Thế hệ ông bà, cha mẹ của ông Tang cũng như hầu hết người dân Tà Lao, nhà nào cũng đông con và đều nghèo khó như nhau. Cứ đến mùa giáp hạt là thiếu lương thực trầm trọng, phải nhờ đến sự hỗ trợ của nhà nước. Cuộc sống người dân cứ mãi trong vòng luẩn quẩn nghèo khổ, không thoát ra được. Đầu năm 2017, được sự phát động của chi bộ và chính quyền địa phương, gia đình ông tự nguyện ký cam kết thực hiện mô hình “Làng không có người sinh con thứ 3 trở lên”. Giờ nhà ông chỉ tập trung nuôi dạy 2 đứa con thật chu đáo, quyết không sinh đông con để phải chịu khổ như thế hệ đi trước.

Ngồi cạnh tôi, Bí thư chi bộ thôn Tà Lao Hồ Văn Quyền cho hay, thôn Tà Lao hiện có 88 hộ dân với 419 nhân khẩu. Đời sống người dân nơi đây vẫn còn nhiều khó khăn nhưng dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy và chính quyền địa phương, từ đầu năm 2017, 100% hộ dân Tà Lao tự nguyện ký cam kết thực hiện mô hình “Làng không có người sinh con thứ 3 trở lên”. “Ban đầu, cũng có nhiều hộ không đồng tình. Họ muốn sinh đông con như truyền thống xưa nay, đặc biệt là những gia đình chưa có con trai. Tuy nhiên, sau nhiều lần được cấp ủy, chính quyền và Mặt trận, các đoàn thể cùng vào cuộc vận động, tuyên truyền thì những hộ này đã hiểu được những hạn chế của việc sinh đông con. Từ đó, những hộ ban đầu kiên quyết phản đối thì nay lại thực hiện rất nghiêm túc. Cả những cặp vợ chồng trẻ cũng cam kết dù gái hay trai chỉ dừng lại ở 2 con và không sinh con thứ 3 trở lên nữa”, anh Quyền bộc bạch.

Ở xã Tà Long, ngoài thôn Tà Lao còn có thêm thôn Ly Tôn cũng ký cam kết thực hiện mô hình “Làng không có người sinh con thứ 3” nhưng chỉ được vài tháng thì vi phạm cam kết, chỉ còn thôn Tà Lao thực hiện tốt, chưa có hộ nào vi phạm cam kết. Bí thư chi bộ Tà Lao Hồ Văn Quyền cho hay, có được kết quả như vậy là vì sự gương mẫu, đi đầu từ các đảng viên trong chi bộ. Họ đã vượt qua được lề lối, phong tục của địa phương, tâm lý của gia đình để chỉ dừng lại ở 2 con, nuôi dạy con tốt. Gia đình của anh Quyền là một điển hình. Là vợ chồng trẻ, sinh được 2 con gái nhưng vợ chồng anh Quyền quyết định không sinh thêm con. “Là một đảng viên, với vai trò đứng đầu cấp ủy nên tôi phải làm gương để các đảng viên và nhân dân noi theo. Ban đầu, khi nghe tôi đặt vấn đề thì gia đình và vợ tôi không đồng ý mà cứ muốn sinh thêm con trai nhưng sau nhiều lần thuyết phục, cuối cùng gia đình đã đi đến đồng thuận và sống hạnh phúc”, anh Quyền trải lòng.

Để việc thực hiện mô hình mang lại kết quả tốt nhất, chi bộ thôn Tà Lao thống nhất phương án phân công trách nhiệm cụ thể cho từng đảng viên trong chi bộ. Theo đó, mỗi đảng viên phụ trách một tổ hoặc hội, đoàn thể mà mình đang tham gia. Các đảng viên được phân công có nhiệm vụ theo dõi, bám sát hoạt động và tuyên truyền, vận động nhân dân nghiêm túc thực hiện cam kết, không được sinh con thứ 3 trở lên. Hằng tháng, chi bộ thông qua các cuộc họp, sinh hoạt để báo cáo kết quả. Nếu có dấu hiệu bất thường thì báo cáo với chi bộ, chi ủy để tìm hướng giải quyết phù hợp. Nhận thức được vai trò của già làng và người có uy tín trong cộng đồng, cấp ủy, chính quyền thường xuyên quan tâm đến đời sống của những già làng, người có uy tín để họ phối hợp tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt mô hình.

Mặc dù đến nay vẫn chưa có trường hợp nào vi phạm cam kết nhưng chi bộ thôn Tà Lao vẫn thường xuyên theo dõi, vận động từng gia đình nghiêm túc thực hiện mô hình. “Đối với đảng viên, nếu sinh con thứ 3 trở lên sẽ bị kỷ luật, khiển trách. Còn đối với người dân, nếu sinh con thứ 3 trở lên thì sẽ có phương pháp xử lý theo cam kết, tùy theo mức độ”, anh Quyền cho biết thêm. Ngoài mô hình “Làng không có người sinh con thứ 3 trở lên”, tháng 6/2018 vừa qua, thôn Tà Lao đã ký kết thực hiện mô hình “Khu dân cư không có tội phạm và tệ nạn xã hội” với 100% hộ dân ký cam kết tham gia… Cũng nhờ đó, đời sống nhân dân trong thôn được ổn định, an ninh trật tự được giữ vững.

Trao đổi với chúng tôi, Bí thư Đảng ủy xã Tà Long Hồ Thị Cam cho biết: “Chi bộ Tà Lao hiện có 10 đảng viên. Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền thôn Tà Lao luôn thực hiện tốt các chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng ủy. Đây cũng là địa phương điển hình, tiên phong trong việc thực hiện các mô hình “Làng không có người sinh con thứ 3 trở lên”, “Khu dân cư không có tội phạm và tệ nạn xã hội”. Nhờ đó, đời sống nhân dân ở Tà Lao ngày càng được cải thiện, dân trí dần nâng cao. Thời gian tới, Đảng ủy sẽ tiếp tục quan tâm, hỗ trợ để chi bộ thôn Tà Lao thực hiện tốt hơn các mô hình và nhân rộng ra toàn xã”.