Vai trò và sứ mệnh mới của người cán bộ Mặt trận trong kỷ nguyên số hiện nay

Kỷ nguyên mới - Sứ mệnh mới
Đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là cơ hội lịch sử để đổi mới phương thức hoạt động, phát huy hơn nữa vai trò nòng cốt trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đội ngũ cán bộ Mặt trận và tổ chức chính trị - xã hội cấp tỉnh, cấp xã hiện nay có trên 1.200 người. Người cán bộ Mặt trận hôm nay không còn chỉ là “người truyền đạt chủ trương, chính sách”, mà đã trở thành cầu nối thông minh giữa ý Đảng - lòng dân, là “thủ lĩnh số” trong cộng đồng, góp phần đưa công tác Mặt trận bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của trí tuệ và công nghệ.
Vùng đất Quảng Trị địa linh nhân kiệt, giàu truyền thống cách mạng và khát vọng đổi mới, tư duy “chuyển đổi số gắn với chuyển đổi phương thức dân vận” đã sớm được cụ thể hóa trong từng hành động của hệ thống Mặt trận các cấp. Trong giai đoạn hiện nay, người cán bộ Mặt trận không chỉ gần dân, hiểu dân, mà còn giỏi công nghệ, thành thạo công cụ số, từng bước định hướng, hướng dẫn, dẫn dắt hội viên, đoàn viên, các tầng lớp Nhân dân cùng bước vào không gian số, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển bền vững của quê hương.
Nếu như trước đây, sức mạnh của Mặt trận được tạo nên từ tinh thần đoàn kết, đồng thuận trong cộng đồng dân cư, thì ngày nay, “đoàn kết số” chính là phiên bản mới của giá trị truyền thống ấy. Đó là sự kết nối giữa hàng triệu con người qua không gian mạng, cùng chia sẻ thông tin, cùng giám sát, phản biện và cùng thống nhất hành động vì mục tiêu chung.
Tại Quảng Trị, quá trình này đã được bắt đầu bằng những bước đi vững chắc từ những năm trước đây cho đến nay. Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị (cũ) đã quan tâm ban hành các kế hoạch, đề án chuyển đổi số trong công tác Mặt trận, với phương châm “Công nghệ phục vụ lòng dân - Dữ liệu vì Nhân dân”. Một trong những điểm nổi bật hiện nay chính là việc xây dựng, ứng dụng hệ thống “Mặt trận số”, tạo nền tảng dữ liệu kết nối từ tỉnh đến từng khu dân cư. Hệ thống tác nghiệp dùng chung trong cơ quan đảng, toàn bộ văn bản, kế hoạch, báo cáo đều được xử lý, phê duyệt, ký số qua phần mềm điều hành điện tử, giảm đáng kể thời gian xử lý và chi phí hành chính.
Đặc biệt, ứng dụng pakn.mattranso.vn trong phần mềm “Mặt trận số” trở thành kênh tương tác hai chiều giữa Mặt trận và Nhân dân, tiếp nhận - phản hồi - giám sát trực tuyến các kiến nghị, phản ánh. Hệ thống ghi nhận phản ánh, kiến nghị và được xử lý kịp thời, tạo niềm tin rõ rệt trong Nhân dân về hiệu quả của “chính quyền số, Mặt trận số”. Bên cạnh đó, Chatbot AI - ứng dụng trí tuệ nhân tạo đầu tiên trong hệ thống Mặt trận cấp tỉnh - đã giúp tự động hóa việc tiếp nhận thông tin, tra cứu chính sách, hỗ trợ cán bộ cơ sở và người dân 24/7.
Do vậy, chuyển đổi số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, mà còn mở rộng không gian dân chủ, giúp tiếng nói của người dân đến gần hơn với cơ quan Mặt trận các cấp. Ở đó, “lòng dân” được thể hiện qua từng lượt phản hồi, từng ý kiến góp ý được ghi nhận, phân tích, và phản hồi công khai.
Từ “Bình dân học vụ” đến “Bình dân học vụ số”

Trung tâm chính trị Đồng Hới tập huấn công tác chuyển đổi số cho Ban Công tác Mặt trận các Khu dân cư phường Đồng Hới, Đồng Thuận, Đồng Sơn. Ảnh:HA

Nếu như phong trào “Bình dân học vụ” sau Cách mạng Tháng Tám giúp hàng triệu người dân Việt Nam biết đọc, biết viết, thì hôm nay, “Bình dân học vụ số” được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp trong tỉnh phát động, hưởng ứng lại giúp người dân biết công nghệ, hiểu công nghệ và ứng dụng công nghệ vào đời sống.
Phong trào ấy không phải là khẩu hiệu, mà là hành động cụ thể, được triển khai từ cơ sở với nhiều mô hình sáng tạo: Mô hình “1 kèm 5”, mỗi cán bộ hoặc đoàn viên thành thạo công nghệ sẽ hướng dẫn ít nhất 5 người dân sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt ứng dụng dịch vụ công, thanh toán điện tử. Mô hình “Đại sứ số thôn bản”, nơi mỗi trưởng thôn, già làng, chức sắc tôn giáo trở thành “người lan tỏa tri thức số”. Mô hình “Chợ số – Nông thôn số”, giúp tiểu thương, nông dân đăng bán nông sản trực tuyến, quảng bá thương hiệu địa phương qua sàn thương mại điện tử. Những lớp tập huấn nhỏ, những buổi hướng dẫn tận tay người dân ở vùng sâu, vùng xa, đã tạo nên “văn hóa học số” trong cộng đồng, lan tỏa tinh thần học tập suốt đời.
Chị Nguyễn Thị Hà, một cán bộ Mặt trận xã Nam Ba Đồn, tỉnh Quảng Trị chia sẻ: “Ngày trước, khi nói đến chuyển đổi số, bà con còn ngại lắm, cho là chuyện xa vời. Nhưng nay, nhờ hướng dẫn cụ thể, người dân thấy tiện ích rõ ràng: nộp hồ sơ hành chính không phải đi xa, mua bán dễ hơn, liên hệ với chính quyền nhanh hơn. Họ dần tin, dần thích, rồi dần chủ động học”.
Chị Nguyễn Thị Thu, Giám đốc HTX Đặc sản Bảo Ninh, phường Đồng Hới cho biết: “Sau khi được tham gia các lớp tập huấn, việc ứng dụng nền tảng số, nền tảng xã hội vào việc tuyên truyền, quảng bá sản phẩm hiện nay để giới thiệu và bán hàng dễ dàng hơn rất nhiều, tiếp cận cận được lượng khách hàng tiềm năng lớn và bán được hàng nhiều hơn. Từ đó, thu nhập của bà con được tăng lên rõ rệt”.
Những câu chuyện ấy cho thấy, người cán bộ Mặt trận trong thời đại số không chỉ gần dân - mà còn phải gần công nghệ, vừa là người truyền cảm hứng, vừa là người hướng dẫn, đồng hành cùng Nhân dân tiến vào không gian số.
“Mặt trận số” - Khi công nghệ phục vụ lòng dân
Thành công bước đầu của Quảng Trị hiện nay chính là hướng dẫn cho cán bộ, công chức, các khu dân cư và người dân biết, sử dụng được hệ thống “Mặt trận số” một cách số đồng bộ, hiệu quả, gắn với nhiệm vụ chính trị của địa phương. Hiện nay, 100% Ủy ban Mặt trận các cấp trong tỉnh, cấp xã đã sử dụng hệ thống văn bản điện tử trong quản lý, điều hành và lưu trữ hồ sơ. Trên 1.900 khu dân cư đã có tài khoản “Mặt trận số”, giúp kết nối trực tiếp với tổ chức Mặt trận cấp trên.
Cổng pakn.mattranso.vn trở thành trung tâm dữ liệu chung, liên thông với Cổng thông tin chính quyền điện tử tỉnh, cho phép công khai, minh bạch hóa toàn bộ quy trình xử lý phản ánh của người dân. Đặc biệt, hệ thống Cổng cứu trợ – thiện nguyện trực tuyến do Mặt trận tỉnh vận hành đã khẳng định tính nhân văn và minh bạch trong công tác vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn lực. Mỗi khoản đóng góp đều được cập nhật theo thời gian thực, mỗi người dân có thể tra cứu để biết tiền mình ủng hộ được chuyển đến đâu, sử dụng thế nào. Đó chính là chuyển đổi số vì lòng dân, phục vụ dân, minh bạch với dân - điều cốt lõi tạo nên niềm tin và sự gắn bó giữa Mặt trận với Nhân dân trong kỷ nguyên mới.
Tất nhiên, hành trình ấy không hề dễ dàng. Hạ tầng công nghệ ở vùng sâu, vùng xa vẫn còn nhiều hạn chế; kỹ năng số của một bộ phận cán bộ cơ sở chưa đồng đều; việc chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị còn manh mún. Một số cán bộ vẫn e ngại công nghệ, chưa nhận thức đầy đủ rằng chuyển đổi số là nhiệm vụ chính trị, là yêu cầu bắt buộc trong giai đoạn hiện nay.
Thực hiện phương châm “Lấy dân làm trung tâm, lấy công nghệ làm công cụ, lấy minh bạch làm nền tảng”. Trong giai đoạn hiện nay, người cán bộ Mặt trận cần vượt lên khó khăn, các cấp Mặt trận tỉnh Quảng Trị cần kiên định mục tiêu xây dựng “Cán bộ Mặt trận 4.0” vừa có tâm, vừa có tầm, vừa có kỹ năng số. Ông Lê Công Cường, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQVN tỉnh Quảng Trị, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo số của cơ quan Ủy ban MTTQVN tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh: “Chuyển đổi số không phải để thay con người bằng máy móc, mà là để giúp con người phục vụ Nhân dân tốt hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn. Mỗi cán bộ Mặt trận cần xem việc thành thạo công nghệ là một tiêu chuẩn nghề nghiệp mới của người cán bộ”.
Để không bị bỏ lại phía sau trong dòng chảy chuyển đổi số, hệ thống Mặt trận tỉnh Quảng Trị đang tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp trọng tâm: Bồi dưỡng và chuẩn hóa kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp, đưa tiêu chí “thành thạo công nghệ” vào hệ thống đánh giá, thi đua, khen thưởng. Đề xuất và đầu tư hạ tầng và dữ liệu số đồng bộ, đảm bảo an toàn thông tin, liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia và chính quyền điện tử tỉnh. Đổi mới phương thức tuyên truyền, dân vận trên không gian mạng, sử dụng nền tảng mạng xã hội, video ngắn, podcast để lan tỏa thông tin chính thống, phản bác luận điệu sai trái. Phát triển các mô hình cộng đồng số: “Khu dân cư văn minh số”, “Nông thôn số”, “Gia đình số”, giúp người dân sử dụng công nghệ để phát triển sản xuất, tiếp cận thương mại điện tử, thúc đẩy kinh tế số ở cơ sở. Đề xuất đẩy mạnh hợp tác công - tư trong chuyển đổi số, huy động doanh nghiệp công nghệ, tổ chức xã hội cùng tham gia vào các sáng kiến số cộng đồng. Đồng thời, chỉ đạo tiếp tục xây dựng hệ sinh thái “Mặt trận số”, gồm các ứng dụng di động, trung tâm cơ sở dữ liệu mở, các phần mềm số, góp phần hình thành nền tảng thống nhất phục vụ quản lý và tương tác với người dân.
Chuyển đổi số, xét đến cùng, không chỉ là cuộc cách mạng công nghệ, mà còn là cuộc cách mạng trong tư duy và văn hóa phục vụ Nhân dân.
Người cán bộ Mặt trận thời đại mới cần phải vừa giữ được “gốc dân vận” truyền thống, vừa làm chủ công nghệ hiện đại, biết tận dụng dữ liệu, mạng xã hội và các nền tảng số để truyền đạt ý Đảng, lòng dân một cách hiệu quả, chân thành và gần gũi nhất. Là những người “truyền cảm hứng số”, là “đại sứ công nghệ của lòng dân”, là những người không ngại thay đổi để mang công nghệ phục vụ con người.
Với tinh thần trách nhiệm, đổi mới và sáng tạo, đội ngũ cán bộ Mặt trận tỉnh Quảng Trị đang từng ngày khẳng định vai trò tiên phong, giữ lửa niềm tin của Nhân dân trong không gian số, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững mạnh, đưa Quảng Trị trở thành địa phương kiểu mẫu về chuyển đổi số trong công tác Mặt trận, góp phần hiện thực hóa khát vọng “Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, hạnh phúc” trong kỷ nguyên mới./.