Chủ động ứng phó tình trạng biến đổi khí hậu gắn với phòng, chống thiên tai và bảo vệ môi trường

Sau khi Ban Chấp hành (BCH) Trung ương Đảng khóa XI ban hành Nghị quyết số 24/2013 “Về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường”, BCH Đảng bộ tỉnh Quảng Trị khóa XV đã ban hành Chương trình hành động số 83/2013 về thực hiện Nghị quyết 24/2013 của BCH Trung ương Đảng. Thực hiện Nghị quyết 24 và Chương trình hành động nêu trên, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã ban hành các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành triển khai thực hiện, chuyển dần từ mô hình tăng trưởng dựa vào gia tăng số lượng các yếu tố đầu vào của sản xuất sang dựa vào năng suất, chất lượng lao động, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nâng cao giá trị của từng ngành, thúc đẩy kinh tế tăng trưởng hợp lý, bền vững. Các ngành, địa phương tiến hành cơ cấu lại nền kinh tế, hình thành một số mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sạch, xác định cây trồng, vật nuôi chủ lực.

Bên cạnh đó, thực hiện nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển sản xuất theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong đó đã chuyển đổi cơ cấu giống lúa dài ngày sang ngắn ngày, chất lượng cao, tiết kiệm chi phí sản xuất, tiết kiệm nước. Diện tích giống lúa chất lượng cao hiện có 33.573 ha, chiếm hơn 70% diện tích gieo trồng. Toàn tỉnh có gần 200 ha cây công nghiệp dài ngày, cây rau màu sử dụng công nghệ tưới tiết kiệm. Nhiều địa phương đã xây dựng các mô hình thích ứng với biến đổi khí hậu như phủ bạt nilon trong canh tác một số cây trồng, xây dựng các mô hình sản xuất đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, hạn chế được việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường sinh thái. Mặt khác, coi trọng việc tuyên truyền nâng cao kiến thức, năng lực thích ứng, đảm bảo sinh kế cho người dân những vùng có nguy cơ bị ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu. Tạo cơ chế thuận lợi để thúc đẩy một số lĩnh vực “kinh tế xanh” phát triển như công nghiệp và dịch vụ bảo vệ môi trường, tái chế chất thải, phát triển năng lượng mới, năng lượng tái tạo…

Tỉnh Quảng Trị cũng đã thực hiện các giải pháp để nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo, chủ động phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu; xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn phù hợp và thống nhất về quản lý, triển khai thực hiện các hoạt động quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, trang bị các công cụ hỗ trợ và tổ chức đào tạo các bước thực hiện quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng ở các cấp. Căn cứ vào dự báo của Đài Khí tượng thủy văn tỉnh, điều kiện sản xuất trên địa bàn để bố trí lịch thời vụ phù hợp, cụ thể cho từng loại cây trồng, nhằm tránh thời tiết cực đoan, giảm thiểu các tác động bất lợi của thời tiết, khí hậu. Đôn đốc việc thực hiện pháp luật về quản lý an toàn các công trình thủy lợi, xây dựng phương án phòng, chống bão lụt cho các công trình, bảo vệ an toàn hồ đập. Thực hiện chương trình đầu tư củng cố nâng cấp đê biển theo Quyết định 58/2006 QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, trong giai đoạn 2013- 2018 các địa phương đã nâng được cấp được 23,8 km đê trên tổng số 176,7 km đê hiện có, trồng cây chắn sóng bảo vệ dọc các tuyến đê với diện tích 16 ha. Hệ thống đê điều cơ bản đảm bảo ngăn mặn, giữ ngọt, chống được lũ sớm, lũ tiểu mãn, giúp các địa phương ổn định sản xuất, thâm canh mùa vụ. Ngoài ra, tỉnh cũng đầu tư xây dựng hơn 40 km kè phòng chống sạt lở, bảo vệ cho hơn 1.200 hộ dân sinh sống dọc hai bên bờ sông, bờ biển, góp phần bảo vệ đất đai, tài sản, cơ sở hạ tầng của nhân dân và nhà nước, kết hợp với giao thông, cải tạo môi sinh môi trường, ổn định cuộc sống người dân.

Trong những năm qua, tỉnh cũng đã tranh thủ nguồn lực của các tổ chức quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu để triển khai một số hoạt động như: Thực hiện dự án “Phục hồi và phát triển bền vững hệ sinh thái rừng ngập mặn gắn liền với sinh kế bền vững tại khu vực hạ lưu sông Bến Hải, sông Thạch Hãn nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu”. Trong khuôn khổ Chương trình Hạnh Phúc tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2016-2020 do cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc tài trợ, đã tiến hành trồng rừng chống xói mòn trên vùng cát ven biển tỉnh Quảng Trị với diện tích trồng 60 ha trên cát bằng cây bản địa. Trong giai đoạn 2017-2021 với sự tài trợ của Công ty TNHH Dữ liệu doanh nghiệp Hàn Quốc, đã trồng 1 ha rừng ngập mặn. Nếu tính từ năm 2014 đến nay, toàn tỉnh trồng mới hơn 31.000 ha rừng, nâng độ che phủ lên xấp xỉ 50%.

Cùng với các hoạt động trên, các đơn vị, địa phương cũng đã ứng dụng các công nghệ mới, công nghệ tiên tiến trong sản xuất và đời sống nhằm sử dụng có hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, giảm cường độ phát thải khí nhà kính, góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng năng suất, sản lượng cây trồng, vật nuôi, đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao đời sống của người dân; bảo vệ môi trường, hạn chế thiệt hại do thiên tai gây ra, tiết kiệm nước, giảm phát thải khí CO2…Đó là những nỗ lực mang lại kết quả rất đáng ghi nhận trong việc chủ động phòng, chống thiên tai, biến đổi khí hậu.

Tuy vậy thời tiết luôn có những diễn biến khó lường, tình trạng thiên tai, nước biển dâng vẫn đang diễn ra ở nhiều nơi trên đất nước ta, gây ra những thiệt hại to lớn trong sản xuất và đời sống của người dân… Do đó, không chủ quan mà cần làm tốt hơn nữa công tác dự báo, có phương án, kế hoạch và thực hiện nhiều giải pháp để hạn chế những tác hại do thiên tai, biến đổi khí hậu gây ra; bảo đảm sản xuất và cuộc sống bình yên cho người dân.