Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - 94 NĂM LỊCH SỬ

Cùng với quá trình phát triển của cách mạng Việt Nam qua từng thời kỳ, trải qua 94 năm (18/11/1930 – 18/11/2024) ra đời và phát triển, với nhiều tên gọi khác nhau, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã không ngừng được củng cố, mở rộng với những hình thức tổ chức, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng của mỗi giai đoạn lịch sử và đã có những cống hiến xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng vĩ đại của dân tộc; một trong những nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Ngày nay, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân, đảm bảo sự thống nhất cao về tư tưởng và hành động, hướng tới mục tiêu giữ vững độc lập chủ quyền quốc gia và ổn định xã hội, thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới đất nước do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo.
Trong sự nghiệp đổi mới đất nước với nền dân chủ ngày càng phát triển, vai trò của Mặt trận và các đoàn thể ngày càng được mở rộng. Mặt trận có nhiệm vụ cao cả là tập hợp xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, tăng cường sự nhất trí về chính trị và tinh thần trong nhân dân. Trong thời kỳ đổi mới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tăng cường tập hợp, vận động, đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân, phát huy truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực, tự cường, đoàn kết mọi người Việt Nam trong và ngoài nước, không phân biệt thành phần xã hội, dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, quá khứ, ý thức hệ và chính kiến, miễn là tán thành công cuộc đổi mới, nhằm mục tiêu giữ vững độc lập, thống nhất chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Mặt trận ngày càng phát huy vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; đáp ứng yêu cầu là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; thực hiện giám sát và phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước; làm nòng cốt là trung tâm tập hợp, đoàn kết mọi người Việt Nam yêu nước, tạo được sự đồng thuận và lòng tin vững chắc trong nhân dân, hội tụ tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy giá trị của dân chủ, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước.
Sau ngày đất nước thống nhất, để phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới, các tổ chức Mặt trận của hai miền thống nhất thành Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Kể từ đó đến nay, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã trải qua 10 kỳ Đại hội.
Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ I (Nhiệm kỳ 1977 - 1983). Đại hội họp từ ngày 31/1 đến 4/2/1977 tại Hội trường Thống nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, hợp nhất 3 tổ chức: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hoà bình Việt Nam, lấy tên là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ II (Nhiệm kỳ 1983 - 1988). Đại hội họp từ ngày 12/5 đến 14/5/1983 tại Hội trường Ba Đình, Hà Nội. Chương trình hành động của Đại hội là hướng mọi hoạt động của Mặt trận đi vào thiết thực, hướng về cơ sở, tới địa bàn dân cư; Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ III (Nhiệm kỳ 1988 - 1994). Đại hội họp từ ngày 2/11 đến 4/11/1988 tại Hội trường Ba Đình, Hà Nội. Đây là Đại hội biểu dương lực lượng to lớn của toàn dân đoàn kết một lòng tiến hành công cuộc đổi mới. Đại hội lần thứ III (nhiệm kỳ 1988 - 1994) là Đại hội tăng cường và đổi mới công tác Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đưa công tác Mặt trận và tổ chức Mặt trận lên tầm nhiệm vụ chính trị. Đây là Đại hội biểu dương lực lượng to lớn của toàn dân đoàn kết một lòng tiến hành công cuộc đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo. Đại hội đã đề ra nội dung tăng cường, đổi mới công tác Mặt trận với ba định hướng chính: Mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân, mở rộng Mặt trận Tổ quốc về hoạt động thực tiễn và tổ chức; Hướng mọi hoạt động của Ủy ban Mặt trận các cấp và các tổ chức thành viên vào việc thực hiện thiết thực những nhiệm vụ quan trọng và cấp bách của đất nước, của địa phương, của cuộc sống; Phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, tự lực vươn lên và tăng cường, đổi mới công tác Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ IV (Nhiệm kỳ 1994 - 1999). Đại hội họp từ ngày 17/8 đến 19/8/1994 tại Hội trường Ba Đình, Hà Nội.  Trước vận hội mới của đất nước, Đại hội IV Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là Đại hội đoàn kết, tập hợp mọi người trong đại gia đình Việt Nam đem hết tinh thần và nghị lực tiến hành đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, làm cho Tổ quốc phồn vinh, xã hội công bằng, văn minh, mọi người sống hạnh phúc, đưa đất nước hội nhập trào lưu chung của thời đại; Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ V (Nhiệm kỳ 1999 - 2004). Đại hội họp từ ngày 26/8 đến 28/8/1999 tại Hội trường Ba Đình, Hà Nội, là Đại hội "Phát huy tinh thần yêu nước, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, tăng cường Mặt trận Dân tộc thống nhất, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa". Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ VI (Nhiệm kỳ 2004 - 2009). Đại hội họp từ ngày 21/9 đến 23/9/2004 tại Hội trường Ba Đình, Hà Nội, là Đại hội: "Phát huy sức mạnh Đại đoàn kết toàn dân tộc nâng cao vai trò Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước, vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”; Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ VII (Nhiệm kỳ 2009 - 2014). Đại hội họp từ ngày 28/9 đến 30/9/2009 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội. Chủ đề của Đại hội là: "Nâng cao vai trò Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phát huy dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh". Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ VIII (Nhiệm kỳ 2014 - 2019). Đại hội họp từ ngày 25 đến 27/9/2014 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình, Thủ đô Hà Nội , Chủ đề của Đại hội là: “Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ IX (Nhiệm kỳ 2019 - 2024), được tổ chức trọng thể từ ngày 18 đến ngày 20/9/2019 tại Thủ đô Hà Nội với chủ đề: “Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, vì dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ  X, Nhiệm kỳ 2024-2029,   được tổ trọng thể từ ngày 16 đến ngày 18/10/2024 Trung tâm hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội. Với tinh thần "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển" Đại hội xác định 10 chỉ tiêu cụ thể về việc nắm tình hình nhân dân, về khu dân cư, về vận động, quyên góp, về giám sát, phản biện xã hội, về góp ý xây dựng Đảng, Nhà nước... bảo đảm tính khả thi, thực chất; đồng thời bổ sung mới 01 Chương trình hành động nhằm thực hiện yêu cầu hướng mạnh hoạt động về cơ sở, về địa bàn khu dân cư. Cụ thể: Chương trình 1: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc; Chương trình 2: Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát và phản biện xã hội, thực hiện dân chủ, tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước; Chương trình 3: Động viên các tầng lớp nhân dân thi đua, sáng tạo, thực hiện hiệu quả các cuộc vận động, phong trào thi đua; Chương trình 4: Phát huy vai trò làm chủ, tinh thần tự quản của nhân dân, xây dựng khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc; Chương trình 5: Nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại Nhân dân và công tác người Việt Nam ở nước ngoài; Chương trình 6: Tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy, nội dung phương thức hoạt động; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp./.