Kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu (15/6/1896 - 15/6/2026)

Sinh ngày 15/6/1896 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An (nay là xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An), đồng chí Hồ Tùng Mậu, tên khai sinh là Hồ Bá Cự, lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Chứng kiến cảnh nước mất, nhà tan dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, đồng chí sớm nuôi chí lớn cứu nước, cứu dân và lựa chọn con đường cách mạng để cống hiến trọn đời mình cho độc lập dân tộc.

Từ những năm đầu của thế kỷ XX, đồng chí đã tham gia các hoạt động yêu nước và năm 1920 xuất dương tìm đường hoạt động cách mạng. Trong thời gian hoạt động tại Trung Quốc, đồng chí cùng nhiều thanh niên yêu nước thành lập Tâm Tâm xã – một tổ chức có xu hướng cách mạng tiến bộ, góp phần chuẩn bị lực lượng cho phong trào cách mạng Việt Nam.

Đặc biệt, khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu (Trung Quốc), đồng chí Hồ Tùng Mậu đã trở thành một trong những học trò xuất sắc và cộng sự tin cậy của Người. Đồng chí tích cực tham gia tổ chức các lớp huấn luyện chính trị, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, xây dựng và phát triển Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, góp phần đào tạo lớp cán bộ đầu tiên cho cách mạng Việt Nam.

Trong tiến trình vận động thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Hồ Tùng Mậu có nhiều đóng góp quan trọng. Tại Hội nghị thành lập Đảng đầu năm 1930 do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chủ trì, đồng chí là người trực tiếp giúp việc và thư ký hội nghị. Những nỗ lực bền bỉ của đồng chí cùng các đồng chí cách mạng tiền bối đã góp phần quan trọng vào việc hợp nhất các tổ chức cộng sản, chấm dứt tình trạng phân tán về tổ chức và mở ra bước ngoặt lịch sử cho cách mạng Việt Nam.

Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Hồ Tùng Mậu cũng là hành trình đầy gian lao, thử thách. Sau khi bị thực dân Pháp bắt giữ, đồng chí phải trải qua nhiều năm tù đày tại các nhà tù Hỏa Lò, Kon Tum và Buôn Ma Thuột. Trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, trở thành điểm tựa tinh thần, trung tâm đoàn kết của các chiến sĩ cách mạng bị giam cầm. Bằng bản lĩnh chính trị vững vàng và ý chí kiên cường, đồng chí đã biến nhà tù của kẻ thù thành trường học cách mạng, tiếp tục nuôi dưỡng niềm tin và ý chí đấu tranh cho nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên.

Sau khi được trả tự do năm 1941, đồng chí tiếp tục bắt liên lạc với tổ chức Đảng, tham gia chuẩn bị lực lượng cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiều trọng trách quan trọng như phụ trách Trường Quân chính Nhượng Bạn, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu IV, Tổng Thanh tra Chính phủ và Hội trưởng đầu tiên của Hội Việt – Hoa hữu nghị.

Trên bất kỳ cương vị nào, đồng chí Hồ Tùng Mậu luôn thể hiện bản lĩnh của một nhà lãnh đạo tài năng, sâu sát thực tiễn, gần gũi Nhân dân và tận tụy với công việc. Trên cương vị Tổng Thanh tra Chính phủ, đồng chí đã chỉ đạo xử lý nhiều vụ việc tiêu cực, tham ô, lãng phí; góp phần xây dựng nền móng cho ngành Thanh tra Việt Nam, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Không chỉ là một nhà lãnh đạo giàu năng lực, đồng chí Hồ Tùng Mậu còn là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng. Cuộc đời của đồng chí là hiện thân sinh động của các phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; luôn hết lòng vì nước, vì dân; gần gũi, yêu thương đồng chí, đồng bào; sống giản dị, khiêm nhường và trách nhiệm.

Ngày 23/7/1951, trên đường vào Liên khu IV công tác, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã anh dũng hy sinh. Sự ra đi của đồng chí là tổn thất lớn đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp làm Trưởng ban Lễ tang và đọc điếu văn tiễn biệt người đồng chí thân thiết của mình.

Hơn 55 năm tuổi đời, với trên 30 năm hoạt động cách mạng không mệt mỏi, đồng chí Hồ Tùng Mậu đã hiến dâng trọn vẹn trí tuệ, tâm huyết và cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc. Những đóng góp to lớn của đồng chí đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Sao Vàng và Huân chương Hồ Chí Minh.

Kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu không chỉ là dịp để tri ân công lao của một người chiến sĩ cộng sản kiên trung, một nhà lãnh đạo tài năng của Đảng, mà còn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân tiếp tục học tập, noi theo tấm gương đạo đức cách mạng của đồng chí. Những giá trị về lòng yêu nước, ý chí kiên cường, tinh thần tận tụy phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân của đồng chí Hồ Tùng Mậu vẫn còn nguyên giá trị, tiếp tục soi đường cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.