Phát huy hiệu quả mô hình kết nghĩa bản - bản

Cùng vươn lên phát triển kinh tế

Bây giờ các xã khu vực biên giới của huyện Hướng Hóa đã có nhiều đổi thay đáng kể trên tất cả các lĩnh vực. Những loại cây trồng mới được đưa vào trồng như chuối, sắn...đã mang về nguồn lợi kinh tế cao cho hàng ngàn hộ người dân trên địa bàn, đặc biệt tại các xã khu vực biên giới. Nhiều bản làng nghèo khó năm xưa nay đã chuyển mình để mang diện mạo ngày một khang trang. Đời sống của phần lớn người dân tại các bản làng được nâng lên đáng kể. Trẻ em đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn sinh ra đều được học hành và chăm sóc sức khỏe đầy đủ. Sự đổi thay trên có đóng góp không nhỏ của mô hình kết nghĩa bản - bản hai bên biên giới, tạo ra môi trường an ninh ổn định tại địa bàn vùng biên để người dân 2 nước yên tâm lao động sản xuất, cùng nhau vươn lên phát triển kinh tế, vượt qua đói nghèo, lạc hậu.

Thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy Quảng Trị, ngày 28/4/2005, cặp bản đầu tiên trên tuyến biên giới Việt - Lào là Ka Tăng (thị trấn Lao Bảo, Hướng Hóa, Quảng Trị, Việt Nam) và Densavan (huyện Sê Pôn, tỉnh Savannakhet, Lào) đã chính thức tổ chức lễ kết nghĩa dưới sự chứng kiến của Bộ đội Biên phòng và chính quyền địa phương. Già làng Hồ Thanh Bình, Trưởng bản Ka Tăng nhớ lại, ngày diễn ra lễ kết nghĩa, đồng bào 2 bản Ka Tăng và Densavan mở hội mấy ngày bởi từ đây người dân 2 nước có cơ hội xích lại gần nhau hơn, đã trở thành người một nhà. Già Bình cho biết, sau lễ kết nghĩa không lâu, nhiều vấn đề nan giải lâu nay đã được hóa giải thành công. Đơn cử vấn đề người dân khu vực biên giới Việt Nam thiếu đất để mở rộng canh tác cây chuối trong khi đó nhiều diện tích đất đai của người dân nước bạn Lào lại bỏ hoang hóa hoặc sản xuất không hiệu quả đã được giải quyết. Thông qua sự kết nối giữa những già làng uy tín, dưới sự quản lý của chính quyền địa phương 2 nước, nhiều người dân các xã biên giới Việt Nam mạnh dạn sang hợp tác với người dân nước bạn Lào để thuê đất trồng chuối. “Người dân Lào có đất, người dân Việt Nam có vốn, cây giống và kinh nghiệm sản xuất, thế là cùng hợp tác để cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống, ai cũng đều lợi cả”, già làng Hồ Thanh Bình cho hay. Chỉ tay về những rẫy chuối ngút ngàn giữa núi rừng Trường Sơn, già Bình cho biết, bây giờ những rẫy chuối, vườn sắn xa xa kia là nguồn thu nhập chính của người dân 2 bản Ka Tăng (Việt Nam) và Densavan (Lào), mỗi năm mang về thu nhập cả trăm triệu đồng, nhờ đó đời sống của dân bản ngày càng ấm no, an ninh vùng biên được giữ vững.

Ông Lê Quang Thuận, Phó Chủ tịch UBND huyện Hướng Hóa cho biết, song song với giữ vững an ninh, trật tự thì việc nâng cao đời sống cho người dân tại các địa bàn vùng biên luôn được chính quyền huyện quan tâm, đặc biệt từ khi mô hình kết nghĩa bản - bản triển khai, việc phát triển kinh tế tại các địa bàn này càng thêm thuận lợi. Một trong những hiệu quả tích cực từ mô hình này là việc người dân 2 bên biên giới hợp tác mở rộng diện tích chuối, đưa cây trồng này trở thành loại cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế địa phương thời gian qua. Có thể nói rằng, cây chuối đã trở thành “cây trồng hữu nghị” trên tuyến biên giới Việt - Lào khi không chỉ tạo điều kiện cho người dân trên địa bàn huyện vươn lên phát triển kinh tế mà thông qua hình thức hợp tác thuê đất canh tác, người dân nước bạn Lào cũng được hưởng lợi. Trong số diện tích gần 4.000 ha chuối toàn huyện thì hơn một nửa diện tích được người dân của huyện tự nguyện hợp tác với người dân nước bạn Lào sản xuất. Đây là một hình thức hợp tác làm ăn giữa cư dân biên giới rất được khuyến khích bởi không chỉ góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương, nhất là ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới mà còn góp phần thắt chặt hơn nữa tình cảm keo sơn, gắn bó lâu đời giữa 2 nước Việt - Lào anh em.

Giữ vững ổn định đường biên

Do tuyến đường biên thuộc địa bàn huyện Hướng Hóa đi qua nhiều địa hình sông suối, đồi núi cách trở, cùng với đó là trình độ nhận thức về biên giới lãnh thổ quốc gia của một bộ phận còn hạn chế nên trong thực tế việc quản lý, đảm bảo an ninh trật tự tại khu vực biên giới gặp không ít khó khăn. Tình trạng xâm canh, xâm cư, di dân tự do, kết hôn xuyên biên giới chưa tuân thủ đầy đủ theo qui định của pháp luật…vẫn thường xảy ra. Mặt khác sinh nhiều mâu thuẫn nảy sinh trong đời sống sinh hoạt hằng ngày không kịp thời được giải quyết dẫn đến tình cảm của người dân hai bên bị sứt mẻ.

Từ mô hình kết nghĩa bản - bản đầu tiên, đến nay với 24 cặp bản kết nghĩa trên toàn tuyến biên giới đã mang lại những hiệu quả tích cực trong việc giải quyết được những mâu thuẫn, khúc mắc trong đời sống hằng ngày giữa cư dân 2 bên biên giới. Đó là câu chuyện tranh chấp rừng ma theo phong tục ở bản A Ho ( xã Thanh) và bản A Ho - Pa Lọ (Lào) kéo dài suốt mấy chục năm, nay đã được giải quyết thấu đáo, hợp lý hợp tình. Rồi tình trạng chăn thả trâu, bò…của người dân bản Ka Tăng sang đất bản Densavan (Lào) trước kia vẫn thường bị bắt giữ và phải nộp phạt, nay nhờ mối quan hệ tốt đẹp giữa hai bên, bà con chỉ trao đổi, nhắc nhở nhau không nên để tình trạng chăn thả tự do ảnh hưởng đến sản xuất, tình trạng phạt đền giữa người dân 2 bản khi lỡ vi phạm không còn xảy ra...

Không chỉ những vấn đề mâu thuẫn hằng ngày được giải quyết, từ khi mô hình kết nghĩa bản - bản được triển khai, mối quan hệ tương thân tương ái giữa cư dân hai bên biên giới được tăng cường hơn. Khi người dân huyện Sa Muội (Lào) gặp thiên tai, chính quyền, người dân, lực lượng Bộ đội Biên phòng đóng quân trên địa bàn huyện Hướng Hóa kịp thời giúp đỡ hàng tấn gạo, quần áo, chăn màn; khi bản Xi Ổi, huyện Noòng, tỉnh Savannakhet gặp hỏa hoạn, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Tam Thanh cùng người dân xã Xy, huyện Hướng Hóa huy động hàng trăm nhân công sang làm nhà, gửi tấm lợp, giúp các gia đình trong bản dựng lại nhà. Và ngược lại, khi bà con khóm Tân Kim, thị trấn Lao Bảo bị ảnh hưởng bởi trận lũ lớn, người dân bản Phường (Lào) đã đưa nhiều xuồng máy sang giúp bà con thôn Tân Kim chạy lũ an toàn...

Bà Hồ Thị Lệ Hà, Bí thư Huyện ủy Hướng Hóa, cho biết: Việc kết nghĩa bản - bản hai bên biên giới đã giúp gắn kết quan hệ tình cảm truyền thống, lâu đời giữa cư dân hai bên biên giới Việt - Lào, trong đó có người dân huyện Hướng Hóa. Ngoài ra, việc kết nghĩa bản - bản cũng đã giúp cho công tác tuyên truyền, vận động người dân 2 bên, nhất là lớp trẻ hiểu được truyền thống văn hóa, mối quan hệ hữu nghị giữa 2 nước, mối quan hệ thân tộc giữa các bản làng dọc tuyến biên giới, qua đó xây đắp ý thức trách nhiệm cho thế hệ trẻ hôm nay trong bảo vệ, xây dựng tuyến biên giới bình yên, hữu nghị.