Cơ hội bứt phá cho hợp tác xã

Halal là thị trường toàn cầu với hơn 2 tỉ người tiêu dùng Hồi giáo trên toàn thế giới. Với số lượng tín đồ Hồi giáo hiện chiếm gần 25% dân số thế giới và dự báo sẽ đạt khoảng 2,8 tỉ người vào năm 2050, thị trường Halal toàn cầu có quy mô, tiềm năng lớn và đa dạng về lĩnh vực. Tuy nhiên, thực phẩm Halal là những sản phẩm “được cho phép”, “hợp pháp” để sử dụng theo Luật Hồi giáo, với những yêu cầu nghiêm ngặt từ các thành phần nhỏ nhất đến khâu chế biến, vận chuyển.

Quảng Trị hiện có 898 HTX, 2.555 tổ hợp tác, trong đó 94 HTX có sản phẩm OCOP. Nông sản trên địa bàn tỉnh sau nhiều năm tiêu thụ chủ yếu thị trường trong nước hoặc xuất khẩu quy mô nhỏ, hiện đang đứng trước cơ hội mới khi bắt đầu tiếp cận thị trường Halal. Đặc biệt, nhóm nông sản và sản phẩm chế biến của các HTX tỉnh Quảng Trị đa phần có nguồn gốc thực vật, là nhóm hàng dễ đạt yêu cầu của Halal nhất, rủi ro thấp nhất.

Tại buổi làm việc giữa Liên minh HTX tỉnh và Tổ chức Halal Việt Nam, hai bên đã thống nhất định hướng xây dựng lộ trình hỗ trợ các HTX tiếp cận chuẩn Halal, từng bước đưa sản phẩm địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Hoạt động này diễn ra trong bối cảnh Nghị định số 127/2026/NĐ-CP vừa có hiệu lực từ ngày 1/6/2026, lần đầu tiên thiết lập khung pháp lý tương đối đầy đủ cho lĩnh vực Halal tại Việt Nam. Đây được xem là bước tháo gỡ quan trọng đối với doanh nghiệp và HTX khi tham gia thị trường xuất khẩu sang các quốc gia Hồi giáo.

Để tiếp cận thị trường Halal đạt hiệu quả tốt nhất, thay vì triển khai đại trà, tỉnh Quảng Trị ưu tiên các HTX có sẵn nền tảng, như: Có sản phẩm OCOP; sản phẩm có bao bì, nhãn mác phù hợp xuất khẩu; đã có tổ chức sản xuất và truy xuất; có ý chí thị trường nước ngoài. Những yếu tố này sẽ góp phần giúp các HTX được lựa chọn đạt kết quả nhanh nhất khi tham gia tiếp cận thị trường Halal, từ đó, tạo mô hình mẫu cho toàn tỉnh.

Ông Nguyễn Quốc Hương, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Sản xuất nấm sạch và kinh doanh nông nghiệp Tuấn Linh cho biết: “HTX đã có dịp tham dự hội nghị về thị trường Halal, đây là một hướng đi rất tiềm năng đối với các sản phẩm nông nghiệp, thực phẩm Việt Nam nói chung và sản phẩm của HTX nói riêng. HTX chúng tôi hiện có 20 sản phẩm, trong đó có 14 sản phẩm OCOP. Việc tiếp cận thị trường Halal không chỉ mở ra cơ hội xuất khẩu mà còn là động lực để nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện quy trình sản xuất theo hướng an toàn, minh bạch và truy xuất nguồn gốc. Những sản phẩm thế mạnh như nấm ăn, nấm dược liệu, nông sản chế biến, thực phẩm sấy khô... đều có tiềm năng tham gia chuỗi cung ứng Halal nếu đáp ứng các tiêu chuẩn chứng nhận cần thiết”.

Theo ông Hương, trong thời gian tới, HTX Sản xuất nấm sạch và kinh doanh nông nghiệp Tuấn Linh dự kiến sẽ nghiên cứu sâu hơn các tiêu chuẩn Halal; tìm kiếm đối tác, tham gia các chương trình xúc tiến thương mại và từng bước xây dựng hồ sơ chứng nhận cho các sản phẩm phù hợp. Đây là bước đi nhằm đa dạng hóa thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm OCOP và đưa nông sản địa phương tiếp cận các thị trường quốc tế có yêu cầu cao.

Cùng với lợi thế về nguồn nguyên liệu nông nghiệp đa dạng, phong phú, trong chiến lược phát triển kinh tế mới, Quảng Trị đang đồng thời hình thành các hạ tầng logistics quan trọng, như: Cảng nước sâu Mỹ Thủy, các tuyến đường cao tốc, khu kinh tế thương mại xuyên biên giới… Nếu kết hợp được với xuất khẩu sang thị trường Halal, tỉnh có thể mở rộng vai trò từ vùng sản xuất sang mắt xích logistics và thương mại cho khu vực miền Trung.

Theo Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Đinh Thị Quỳnh Hoa: “Halal là một trong những thị trường giàu tiềm năng nhất hiện nay. Nếu tận dụng tốt cơ hội từ khung pháp lý mới và các chương trình hỗ trợ, nhiều sản phẩm chủ lực của khu vực kinh tế tập thể có thể từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu”.