Đưa công nghệ số trở thành động lực phát triển từ mỗi Khu dân cư

Thay đổi tư duy từ những mô hình thiết thực 

Tiếng thông báo nhận tiền từ điện thoại thông minh giữa phiên chợ quê xã Cam Hồng (tỉnh Quảng Trị) là minh chứng rõ nét cho làn sóng chuyển đổi số đang len lỏi vào từng ngõ ngách của đời sống. Bà Trương Thị Cảnh, một tiểu thương lâu năm, phấn khởi chia sẻ về sự thay đổi lớn: Trước đây, bà từng e ngại công nghệ, nhưng nhờ sự hướng dẫn tận tình, lặp đi lặp lại của cán bộ Mặt trận và hội viên phụ nữ, giờ đây bà đã thành thạo quét mã QR, gọi video và theo dõi bán hàng trực tuyến. 

Theo bà Cảnh, " nhờ cán bộ Mặt trận và các chị em hội viên phụ nữ tích cực hướng dẫn, không ngại chỉ từng chút một; nay bà đã làm được nhiều ứng dụng số và cảm thấy hỗ trợ cho mình rất nhiều trong quá trình buôn bán tại chợ"... 

Câu chuyện của bà Cảnh chỉ là một lát cắt nhỏ trong bức tranh chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ tại các khu dân cư trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Ở đó, công nghệ không còn là những khái niệm xa xôi trên văn bản hay các diễn đàn chuyên môn, mà đã hiện diện trong từng khu chợ, tuyến phố, mái nhà và trong chính những đổi thay của đời sống thường nhật. Và Tại Quảng Trị, công nghệ số đã không còn là khái niệm xa vời mà trở thành công cụ thiết thực, trực tiếp nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân. 

Hiệu quả từ phương châm “gần dân, sát dân”

Để chủ trương chuyển đổi số đi vào thực hiện hiệu quả ở khu vực nông thôn và nhóm người cao tuổi, hệ thống Mặt trận các cấp cùng các tổ chức chính trị - xã hội đã áp dụng phương châm "gần dân, sát dân". Những lớp "Bình dân học vụ số" tại các nhà văn hóa thôn được triển khai đều đặn vào các buổi tối. Tại đây, lực lượng đoàn viên, hội viên kiên trì hướng dẫn người dân từ những thao tác cơ bản nhất: cài đặt dịch vụ công, ứng dụng số và thanh toán không dùng tiền mặt. 

Từ những việc làm thiết thực ấy, phong trào “Bình dân học vụ số” đã lan tỏa rộng khắp trên địa bàn tỉnh. Trong 6 tháng đầu năm 2026, hệ thống Mặt trận các cấp đã phối hợp tổ chức hơn 2.700 cuộc tuyên truyền về chuyển đổi số, thu hút trên 120.000 lượt người tham gia; duy trì 1.710 Tổ công nghệ số cộng đồng. Đến tháng 5/2026, hệ thống MTTQ Việt Nam toàn tỉnh đã hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu của 6/6 tổ chức chính trị - xã hội cấp tỉnh, 78/78 xã, phường, đặc khu và 1.923 khu dân cư trên hệ thống “Mặt trận số”. Những kết quả đó đã góp phần quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách số, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng xã hội số từ cấp cơ sở. 

Những "cầu nối số" ở cơ sở

Đội ngũ Tổ công nghệ số cộng đồng và cán bộ đoàn thể chính là nhân tố quyết định hiệu quả của phong trào. Điển hình tại mô hình "Chợ số" xã Cam Hồng, ban đầu nhiều tiểu thương lo ngại về an toàn tài khoản và thao tác lỗi. Tuy nhiên, nhờ phương thức "đi từng ngõ, gõ từng hộ" để hướng dẫn trực tiếp, các thành viên đã giúp người dân tự tin làm chủ công nghệ. 

Bà Hoàng Thị Huế, Chi hội trưởng Phụ nữ thôn Mốc Định, xã Cam Hồng, thành viên Ban Quản lý mô hình "Chợ số", đồng thời là một tiểu thương tại chợ địa phương, vẫn nhớ rõ những ngày đầu triển khai mô hình: "Bà con lúc đầu còn e dè lắm. Khi vận động các hộ kinh doanh sử dụng mã QR để thanh toán không dùng tiền mặt, nhiều chị em lo lắng vì sợ thao tác không đúng sẽ ảnh hưởng đến tài khoản. Có người nghĩ công nghệ là chuyện của thành phố, có người lại sợ bấm nhầm, sợ mất tiền. Chúng tôi phải đến từng hộ hướng dẫn, giải thích để bà con yên tâm. Khi tự mình sử dụng được, ai cũng vui và hào hứng", bà Quế chia sẻ.

Bà Lê Thị Luân - ĐUV, PCT UBMTTQVN xã, Chủ tịch Hội LHPN xã Cam Hồng, phát biểu khai mạc tại buổi ra mắt mô hình “Chợ số”

Theo bà Lê Thị Luân, Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Chủ tịch Hội LHPN xã Cam Hồng, thành viên Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của xã cho biết, ngay từ đầu nhiệm kỳ, Hội đã đưa nội dung chuyển đổi số vào Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ xã nhiệm kỳ 2025 - 2030, phấn đấu đến cuối nhiệm kỳ có 90% hội viên phụ nữ thực hiện thanh toán, giao dịch điện tử qua các ứng dụng số; đồng thời xác định khâu đột phá là "Chuyển đổi số toàn diện trong tổ chức Hội, đồng hành cùng phụ nữ nâng cao năng lực số". "Chúng tôi nhận thấy phụ nữ không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là lực lượng quan trọng trong lan tỏa chuyển đổi số đến từng gia đình. Khi người phụ nữ biết sử dụng công nghệ, biết thanh toán điện tử và khai thác các tiện ích số thì cả gia đình cũng sẽ thay đổi theo"…

Từ những thay đổi tưởng chừng rất nhỏ ấy, người dân dần cảm nhận được những lợi ích thiết thực mà công nghệ mang lại. Người nông dân biết quảng bá nông sản trên mạng xã hội; tiểu thương quen với thanh toán điện tử; người dân có thể thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến ngay tại nhà; người cao tuổi dễ dàng kết nối với con cháu ở xa thông qua các ứng dụng số. 

Sự chuyển biến này mang lại những giá trị thực tế, dễ áp dụng tại địa phương như: Nông dân chủ động quảng bá nông sản trên các nền tảng số. Tiểu thương quen thuộc với phương thức thanh toán không tiền mặt. Người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến ngay tại nhà. Người cao tuổi dễ dàng kết nối với con cháu qua ứng dụng thông minh. 

Hội LHPN xã Cam Hồng đã đưa khâu đột phá "Chuyển đổi số toàn diện trong tổ chức Hội, đồng hành cùng phụ nữ nâng cao năng lực số" vào Nghị quyết Đại hội nhiệm kỳ 2025-2030. Việc phối hợp triển khai Đề án 06, hướng dẫn cài đặt các ứng dụng VNeID, QUANGTRI-S, xây dựng mô hình “Chợ số - Nông thôn số” đã giúp phổ cập nhanh chóng kỹ năng số đến từng khu dân cư tiểu thương, hộ gia đình. 

Khi khu dân cư bước vào không gian số

Từ những mô hình nhỏ ở cơ sở, chuyển đổi số đang từng bước hiện diện trong đời sống cộng đồng. Mô hình "Chợ số - Nông thôn số" giúp tiểu thương làm quen với thanh toán điện tử; "Khu dân cư số" tạo môi trường thuận lợi để người dân tiếp cận các tiện ích số; "Đội sinh viên tình nguyện số" phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong hỗ trợ cộng đồng.

Đặc biệt, những phiên "Chợ phiên online" đã mở ra một phương thức hoàn toàn mới trong quảng bá và tiêu thụ sản phẩm địa phương. Từ những chiếc điện thoại thông minh, những đặc sản quê hương vốn chỉ tiêu thụ trong phạm vi địa phương nay đã có thể tiếp cận khách hàng ở nhiều vùng miền khác nhau. Các buổi livestream bán hàng không chỉ giúp tiêu thụ sản phẩm mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh của người dân trong thời đại số. Người dân bắt đầu nhận ra rằng công nghệ không ở đâu xa, mà đang hiện diện ngay trong công việc, sinh hoạt và cuộc sống hằng ngày của mình.

Lấy người dân làm trung tâm và mục tiêu phát triển

Ông Lê Công Cường - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Trị khẳng định:

“Điều quan trọng nhất trong chuyển đổi số không phải là có bao nhiêu phần mềm hay bao nhiêu ứng dụng được triển khai, mà là người dân được hưởng lợi như thế nào từ những tiện ích đó. Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số là phục vụ con người, lấy người dân làm trung tâm. Công nghệ đóng vai trò là công cụ để nâng cao chất lượng cuộc sống, mang lại sự tiện lợi, an toàn và hạnh phúc cho toàn xã hội. Khi người dân thấy công nghệ giúp cuộc sống thuận tiện hơn, tiết kiệm thời gian hơn, tăng thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống, họ sẽ chủ động tiếp cận và tham gia tích cực quá trình chuyển đổi số”. Đó cũng là lý do hệ thống Uỷ ban Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam các cấp luôn hướng tới mục tiêu phục vụ lợi ích thiết thực của người dân và xác định lấy người dân làm trung tâm trong mọi hoạt động chuyển đổi số, “không để ai bị bỏ lại phía sau”. 

Đó cũng là lý do hệ thống Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp luôn hướng tới mục tiêu phục vụ lợi ích thiết thực của người dân, xác định người dân vừa là trung tâm, vừa là chủ thể của quá trình chuyển đổi số; kiên trì thực hiện phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau” trong hành trình xây dựng xã hội số.

Những đổi thay từ hôm nay

Từ những con đường làng, khu chợ quê, nhà văn hóa thôn đến từng mái ấm gia đình, công nghệ đang len lỏi vào cuộc sống bằng những cách rất đỗi tự nhiên. Và trên hành trình ấy, những cán bộ Mặt trận, đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ, hội viên nông dân vẫn đang âm thầm làm nhịp cầu kết nối giữa công nghệ với người dân. Để mỗi người dân đều có cơ hội bước vào không gian số. Để chuyển đổi số không chỉ là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước mà trở thành những giá trị thiết thực trong đời sống hằng ngày. Và cũng từ những khu dân cư hôm nay, một Quảng Trị hiện đại, văn minh, phát triển đang từng bước được vun đắp bằng niềm tin, sự đồng thuận và sức mạnh của Nhân dân trong kỷ nguyên số.

Sự thay đổi bền bỉ từ nhận thức đến thói quen hằng ngày của mỗi người dân đang tạo ra những giá trị bền vững. Khi người dân biết tiếp cận và làm chủ công nghệ, chuyển đổi số sẽ trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng tỉnh Quảng Trị ngày càng hiện đại, văn minh trong kỷ nguyên số./.