Lễ hội ngày xuân ở Đông Hà

Đã thành thông lệ, cứ đến ngày mùng 4 tháng giêng âm lịch hằng năm, người dân phường Đông Giang lại nô nức, phấn khởi cùng nhau tham gia và cổ vũ lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Hói Sòng. Đây là lễ hội có lịch sử gần 100 năm gắn liền với thời kì những người dân đầu tiên đến khai hoang, mở đất, được tổ chức định kì hằng năm nhằm thắt chặt tinh thần đoàn kết, tạo hoạt động sôi nổi, vui tươi nhân dịp ngày xuân. Ông Hoàng Hữu Quốc, Phó Chủ tịch UBND phường Đông Giang, Trưởng Ban tổ chức lễ hội cho biết: “Đua thuyền truyền thống trên sông Hói Sòng là một nét đẹp văn hóa có từ lâu đời của người dân phường Đông Giang, với mong muốn có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, mưa thuận gió hòa, đồng thời cũng trở thành môn thể thao được đông đảo người dân yêu thích. Đây cũng là dịp để bà con trong và ngoài phường giao lưu, gặp gỡ đầu xuân; là một nét đẹp văn hóa đang được các thế hệ con cháu ở phường Đông Giang gìn giữ và phát huy”.

Lễ hội đua thuyền năm 2019 thu hút gần 100 vận động viên của 9 đội đến từ 9 khu phố trên địa bàn phường Đông Giang tham gia. Các đội thi đấu 3 đợt đua với cự ly hơn 2.000m. Đặc biệt, ở vòng thi thứ 3, đội chiến thắng sẽ được tặng thêm một con heo với ý nghĩa may mắn trong năm Tết Kỷ Hợi. Gắn bó với nhiều giai đoạn lịch sử của dân tộc, lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Hói Sòng cũng đã đi qua nhiều bước thăng trầm, phát triển và sự biến đổi để phù hợp với bối cảnh lịch sử. Bước vào thời kì hội nhập và phát triển, lễ hội ngày càng mở rộng về qui mô, số lượng và chất lượng, cũng như mục đích và ý nghĩa. Nhưng dẫu ở thời điểm nào, lễ hội đua thuyền truyền thống vẫn là nét đẹp văn hóa ăn sâu vào tiềm thức của bao thế hệ người dân nơi đây.

Chia tay với lễ hội đua thuyền ở phường Đông Giang, chúng tôi tiếp tục tham dự những trò chơi đặc sắc trong lễ hội xuân ở phường Đông Thanh. Vào ngày mùng 4 tháng giêng âm lịch hằng năm, đình làng Nghĩa An lại nhộn nhịp với các trò diễn độc đáo như đi cầu ngô, nhảy bao bố, kéo co bằng tre… Giữa sự nhộn nhịp, náo nhiệt của đô thị hiện đại, phường Đông Thanh vẫn còn giữ nguyên nét đẹp chân quê và bình yên với ngôi đình làng cổ kính, rêu phong, những trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa vùng miền. Cùng với thời gian, cho dù làng xưa chỉ còn là cái tên trong phố nhưng những không gian văn hóa truyền thống ở mảnh đất này vẫn được bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị.

Ông Trần Minh Tuệ, một bậc cao niên ở khu phố 6, phường Đông Thanh chia sẻ: “Lễ hội xuân, mà đặc biệt là trò chơi đi cầu ngô ở phường Đông Thanh đã có từ rất lâu đời, là một nét văn hóa đặc trưng được truyền từ đời này sang đời khác. Trong những năm trở lại đây, đời sống văn hóa tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao, cùng với đó là sự quan tâm của Đảng và Nhà nước trong việc bảo tồn các giá trị văn hóa phi vật thể, do đó, lễ hội xuân với những trò chơi dân gian ngày càng được gìn giữ và phát huy đúng với bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc”.

Đi cầu ngô là một trò chơi rất đơn giản nhưng không kém phần thú vị. Ở trò chơi này, người ta sẽ bắc một thân cây dài ra một khúc sông để làm cầu. Thân cây ấy một đầu nằm cố định trên bờ đất, đầu kia của thân cây gần với một cây tre dài có treo lá cờ hình tam giác phía ngọn cây. Đến lượt ai, người đó sẽ phải giữ thăng bằng để đi hết cây cầu và nhảy thật cao để giật được lá cờ. Đây là trò chơi dân gian luôn được người dân trông đợi trong mỗi dịp lễ tết, cũng là một trong những trò chơi hấp dẫn, đặc trưng của lễ hội. Không chỉ xua đi những mệt nhọc, lo toan sau một năm lao động vất vả, những trò chơi này còn tạo sự hứng khởi cùng những nguyện ước tốt đẹp cho năm mới, qua đó hướng người tham gia đến những giá trị truyền thống của dân tộc.

Giữa xôn xao phố thị, thành phố Đông Hà vẫn còn đó những lễ hội truyền thống tồn tại bền bỉ với thời gian, như một nốt trầm xao xuyến để níu kéo lòng người trở về với nguồn cội, về với những giá trị xưa cũ đậm đà bản sắc văn hoá làng xã. Ở đó có sự trang nghiêm của phần lễ, có cái náo nức của hội hè với những trò chơi dân gian, nhưng tuyệt nhiên không có yếu tố thương mại và mê tín dị đoan. Phần hội bao giờ cũng diễn ra sôi nổi, phong phú, đảm bảo các yếu tố văn hóa dân gian, ngày càng thu hút đông đảo người dân trong và ngoài thành phố đến dự hội mỗi khi tết đến, xuân về.