Đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng hiệu quả, bền vững

Ngay sau khi ra đời, Nghị quyết số 26- NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng cao của người dân và toàn xã hội. Với sự đồng bộ trong chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, cả hệ thống chính trị từ trung ương đến địa phương đã vào cuộc quyết liệt. Từ đây, quyết tâm thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới trong cán bộ, đảng viên ngày càng nâng lên. Tại Quảng Trị, thực hiện Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, Tỉnh ủy đã ban hành Chương trình hành động số 72-CTHĐ/TU năm 2008 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và Nghị quyết số 04- NQ/TU ngày 20/4/2017 về đẩy mạnh cơ cấu lại nông nghiệp gắn với thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2017 - 2020, định hướng đến năm 2025; UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1817/QĐ-UBND ngày 9/10/2013 về việc phê duyệt kế hoạch hành động thực hiện Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững; HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 03/NQ-HĐND ngày 23/5/2017 về hỗ trợ phát triển một số cây trồng, con nuôi tạo sản phẩm chủ lực có lợi thế cạnh tranh trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2017 - 2020, định hướng đến năm 2025… cùng nhiều đề án, kế hoạch quan trọng khác. Các chủ trương, chính sách trên chính là định hướng quan trọng để các cấp, ngành, địa phương nhận thức được tầm quan trọng của nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong tiến trình phát triển của tỉnh, qua đó tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, đề ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để tổ chức, thực hiện đạt hiệu quả cao.

Thực hiện sự chỉ đạo từ cấp trên, Sở Nông nghiệp&PTNT đã có bước đi thích hợp trong quy hoạch phát triển nông nghiệp, cơ cấu lại các ngành sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp để tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển. Lãnh đạo Sở sớm chỉ đạo rà soát, xây dựng quy hoạch phát triển nông nghiệp đến năm 2020. Cùng với đó, cán bộ Sở đã chủ động phối hợp với các địa phương xây dựng quy hoạch chuyên đề về chuyển đổi đất rừng và đất lâm nghiệp sang trồng cao su; quy hoạch xây dựng nông thôn mới; quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao… Đây chính là điều kiện quan trọng để phát triển vùng chuyên canh gắn với hệ thống nhà máy chế biến, tập trung nguồn lực phát triển các sản phẩm chủ lực mang thương hiệu Quảng Trị.

Với mong muốn khai thác tiềm năng, lợi thế về đất đai, khí hậu, lao động, nguồn lực hiện có, xác định khoa học - công nghệ là khâu đột phá, Sở Nông nghiệp & PTNT đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn, xây dựng các mô hình trình diễn… Trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, việc thay đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi được đặt lên hàng đầu với quyết tâm sản xuất theo hướng chất lượng, hiệu quả. Qua các năm, năng suất, sức sản xuất và sản lượng của hầu hết sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh đều có sự tăng trưởng vững chắc, đạt tốc độ tăng bình quân từ 2 - 3%/năm. Giá trị thu về trên một héc ta diện tích đất canh tác nông nghiệp tăng. Các sản phẩm chủ lực như: Cà phê Khe Sanh, tiêu Cùa, tinh bột sắn… đã được xuất khẩu sang nhiều nước. Sở Nông nghiệp & PTNT đã có nhiều cách làm hay hỗ trợ các địa phương trong tỉnh tổ chức lại sản xuất, phát triển chuỗi giá trị sản phẩm. Các cánh đồng sản xuất lúa có quy mô từ 20 - 50 ha/1 cánh đồng được tập trung phát triển, hiện đạt trên 4.000 ha, tập trung chủ yếu ở các huyện: Hải Lăng, Triệu Phong, Vĩnh Linh, Gio Linh… Sản xuất trên cánh đồng lớn đã nâng cao giá trị từ 20 - 30% so với sản xuất hộ gia đình. Công tác xúc tiến, liên kết với các doanh nghiệp mang lại những kết quả bước đầu.

Sở Nông nghiệp&PTNT đã ký kết hợp tác với Công ty TNHH sản xuất thương mại Đại Nam với quyết tâm phát triển nền nông nghiệp hữu cơ; với Công ty Cổ phần thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao về liên kết trồng, thu mua dứa nguyên liệu với diện tích hơn 140 ha; với Công ty Cổ phần Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị thu mua hồ tiêu, ngô, sắn; với Tập đoàn Sumitomoo để phát triển nông nghiệp công nghệ cao… Nhiều sản phẩm nông sản đã được liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị như: Gạo hữu cơ Quảng Trị, cà gai leo, chè vằng, cao dược liệu, cà phê Khe Sanh, hồ tiêu…

Những nỗ lực tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới mang lại thành quả. An ninh lương thực trong tỉnh được đảm bảo vững chắc trong bối cảnh biến đổi khí hậu và dịch bệnh ngày càng gia tăng. Nền nông nghiệp địa phương phát triển toàn diện trên tất cả các lĩnh vực. Cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi chuyển đổi theo hướng chất lượng và giá trị cao, phù hợp với tiềm năng, lợi thế vùng miền, phát huy hiệu quả và giảm chi phí đầu tư. Bộ giống cây trồng, con nuôi chủ lực của tỉnh được xác định. Cơ sở hạ tầng nông thôn, nhất là giao thông, thủy lợi nội đồng được đầu tư khá đồng bộ, phục vụ cho phát triển sản xuất. Ứng dụng khoa học công nghệ, cơ giới hóa các khâu trở thành yêu cầu và động lực chính để nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm. Sản xuất nông nghiệp được tổ chức lại theo chuỗi giá trị gắn kết với doanh nghiệp, thông qua các mô hình liên kết “4 nhà”, qua đó phát huy vai trò của hợp tác xã, tổ hợp tác. Bước đầu hình thành một nền nông nghiệp sạch, hữu cơ, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường. Công tác xây dựng nông thôn mới có bước tiến đáng mừng. Số xã đạt chuẩn nông thôn mới tăng lên theo từng năm. Hiện nay, các cấp, ngành và người dân trong tỉnh đang nỗ lực thực hiện mục tiêu phấn đấu đến năm 2020, toàn tỉnh có 50 - 55% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, có ít nhất 1 huyện đạt chuẩn nông thôn mới, không có huyện chưa có xã đạt chuẩn.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp&PTNT Trần Thanh Hiền, kết quả trên có được là nhờ áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp và sự quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở cùng nỗ lực vươn lên của người dân. Thời gian tới, ngành Nông nghiệp tỉnh tiếp tục chuyển dần sản xuất nông nghiệp phát triển từ số lượng sang nền nông nghiệp lấy chất lượng, giá trị làm mục tiêu; đẩy mạnh ứng dụng và chuyển giao khoa học - công nghệ, nhất là công nghệ cao vào sản xuất; nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp; tiếp tục giữ vững tốc độ tăng trưởng của ngành từ 3,5 - 4%/năm; sản xuất thích ứng với biển đổi khí hậu, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nông thôn… Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp & PTNT Trần Thanh Hiền khẳng định, để thực hiện những mục tiêu trên, lãnh đạo Sở sẽ tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: Tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức của người dân về vai trò, vị trí của nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong giai đoạn phát triển mới và các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về xây dựng nông thôn mới; đẩy mạnh cơ cấu lại, phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại; tiếp tục rà soát, bổ sung các chính sách nhằm khuyến khích phát triển một số cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao; có chính sách khuyến khích, huy động các nguồn lực hỗ trợ cho việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, trong đó quan tâm đến việc thu hút các nguồn vốn ODA, FDI, NGO và nguồn vốn khác vào xây dựng nông thôn mới; đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất để khai thác hiệu quả, phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế các vùng; đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với nông nghiệp, nông dân, nông thôn…